127 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
23.10.2017
Ορφέας | Main Feed

Εύφωνα και παράφωνα

Τάσος Π. Καραντής

Πολλές συζητήσεις γίνονται συνεχώς για την αγγλόφωνη ελληνική μουσική σκηνή, λόγω της έξαρσής της τα τελευταία χρόνια, και δισκογραφικά (θυμίζω το “φαινόμενο” Μόνικα, ως το πιο τρανταχτό, αλλά, φυσικά, υπάρχουν και δεκάδες άλλοι μεμονωμένοι καλλιτέχνες και συγκροτήματα) και σε live. Οι γνώμες διίστανται, άλλοι διαφωνούν με την διαδικασία, κάποιος να σκέφτεται και να εμπνέεται στίχους στα ελληνικά και να τους μεταφράζει (στο μυαλό του) στα αγγλικά, ενώ άλλοι υποστηρίζουν, ότι για όσους η συγκεκριμένη,  παγκόσμια πλέον, μουσική σκηνή, αποτελεί το κυρίαρχο ή αποκλειστικό άκουσμά τους, τα αγγλόφωνα τραγούδια τους, τους βγαίνουν αυτόματα (χωρίς διαδικασία εσωτερικής μετάφρασης), ακριβώς, όπως σε άλλους τα ελληνόφωνα. Κι οι δυο απόψεις έχουν τη λογική τους, με την έννοια, ότι δεν ξέρουμε, πως δουλεύει ο κάθε καλλιτέχνης ως μονάδα.
Παράλληλα υπάρχει και μια άλλη ένσταση, γιατί, εφόσον μιλάμε για “ελληνικά τραγούδια”(έστω επηρεασμένα από ξένες μουσικές), γραμμένα από Έλληνες κι απευθυνόμενα, στην εγχώρια παραγωγή, σε Έλληνες, να μην γράφονται στην μητρική ελληνική γλώσσα μας; Κι εδώ, οι απόψεις, είναι πολλές, αλλά, δεν είμαι ο αρμόδιος να εμπλακώ, αφού αυτού του είδους η μουσική ξένη κι ελληνική (αγγλόφωνη & ελληνόφωνη), δεν με συγκίνησε ποτέ (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) και δεν την παρακολούθησα ιδιαίτερα.
Αυτό που θα μπορούσα να πω, απλά, με τη ματιά του - πάνω από 30κονταετία – ακροατή και κατόπιν μουσικογράφου, είναι, ότι όλα αυτά τα ρεύματα (ροκ και ποπ), αφορούν την εκάστοτε νεολαία, και περνάει η μόδα τους, αφήνοντας ελάχιστα αναγνωρίσιμα τραγούδια στο ευρύ κοινό όλων των ηλικιών. Ακόμα, παρατηρώ, και γενιές που στα νιάτα τους τα άκουγαν, πιάνοντας τα –άντα, να γυρνάνε οριστικά, είτε στο ελληνικό(ως μουσική τοπική ρίζα) τραγούδι, ή στο ορίτζιναλ ξένο.
 
Διαβάζοντας όμως το βιβλίο του - εργαζόμενου στην Αμερική - Έλληνα συνθέτη Άγγελου Σέμπου («Δίσκοι από βινύλιο»), είδα, μια ενδιαφέρουσα, σχετική με το θέμα μας άποψη, στα πλαίσια συνέντευξής του, όπου θέτει, καίρια, το θέμα της αγγλόφωνης, και γενικότερα, ηλεκτρικής ελληνικής σκηνής, η οποία εξάγεται και στην Αμερική, και, κυρίως, το πώς αντιμετωπίζεται εκεί. Μεταφέρω το απόσπασμα:
 
Πως υπάρχει και εξελίσσεται σήμερα η Ελληνική μουσική στο εξωτερικό;
Τα cd που στέλνανε εδώ στην Αμερική από την Ελληνική παραγωγή υποτιμούσαν τη νοημοσύνη του Έλληνα ακροατή. Αντί να προσπαθήσουν να του ανεβάσουν το ήδη χαμηλό ακροαματικό του επίπεδο, όσον αφορά το Ελληνικό Ρεπερτόριο, στέλνανε εδώ τα χαμηλής ποιότητος τραγούδια. Άλλο μεγάλο λάθος, ειδικά με την αγορά της Αμερικής και της Αγγλίας, ήταν το να στέλνουν τραγούδια Ελληνικού Rock, Ελληνικού British Style Rock, Ελληνικού Punk Rock (Garage Rock) και άλλα τέτοιου είδους τραγούδια.
 
Γιατί θεωρείτε τέτοιου είδους τραγούδια σαν λανθασμένη εξαγωγή;
Υποτίθεται πως τέτοιου είδους τραγούδια είναι κατάλληλα περισσότερο για τη νεολαία. Τα Ελληνάκια όμως που μεγαλώνουν εδώ, αν υποθέσουμε πως είναι ο «στόχος αγοραστής», δεν αγοράζουν τέτοιου είδους μουσική. Ο λόγος είναι πως εδώ στην Αμερική ακούνε στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο άριστες υπερπαραγωγές, τελείως απλησίαστες από Έλληνες τραγουδοποιούς, μιμητές αυτών των ειδών της ξένης μουσικής.
(ό.π. σελ. 43).
 
Σκέφτηκα, λοιπόν, να συζητήσω, με τον κ. Σέμπο, αυτές τις πληροφορίες του, που τις γνωρίζει «από πρώτο χέρι», και μου μετέφερε την γενικότερη άποψη που επικρατεί εκεί, στην ελληνοαμερικανική νεολαία, η οποία τα θεωρεί τραγούδια – κατασκευάσματα, που ακούγεται στα αυτιά τους ως βρίσιμο! Επισημαίνοντάς του, ότι ακούγεται, σκληρή κι απόλυτη, αυτή η άποψη των νεαρών Ελληνοαμερικανών ακροατών, μου απάντησε, πως αν μπορούσε ο Έλληνας της Ελλάδας να ακούσει αυτά που ακούνε στην Αμερική οι Ελληνοαμερικάνοι θα ντρεπόταν. Και, συνέχισε, λέγοντάς μου, πως, εδώ στις ΗΠΑ, υπάρχει όγκος ρεπερτορίου, που δεν ακούγεται στην Ελλάδα! Και μου επισήμανε, ακόμα πιο σκληρά, ότι εάν οι Έλληνες παραγωγοί μπορούσαν να ακούσουν τέτοιου είδους μουσική, που ακούμε εμείς εδώ, «θα τους έφευγαν οι κάλτσες!». Απορεί μάλιστα, πως οι εταιρείες δίσκων στην Ελλάδα εγκρίνουν για ηχογράφηση τέτοια τραγούδια. «Σε ποιόν απευθύνονται και ποιος θα τα αγοράσει;», με ρώτησε.
Σκέφτηκα τότε, να του στείλω, να ακούσει (με λινκ), μια λίστα (βλ. στο τέλος του κειμένου), με κάποια αντιπροσωπευτικά δείγματα τραγουδιών της αγγλόφωνης ελληνικής μουσικής σκηνής, ώστε να έχουμε μια πιο συγκεκριμένη μουσική άποψη του, η οποία – αφού τα άκουσε – είναι η εξής:
 
«Οι παραγωγοί θα πρέπει να προσέξουν μερικές λεπτομέρειες εάν θέλουν να έχει επιτυχία αυτού του είδους η μουσική έξω από τα σύνορα της Ελλάδος. Τα γκρουπ και οι τραγουδιστές είναι όλοι καλοί, αλλά δεν έχουν έμπειρους παραγωγούς να κάθονται πίσω από την κονσόλα.
Α) Οι φωνές δεν πρέπει να έχουν πολλά digital effects, γιατί μεταφέρουν το τραγούδι σε Ιταλικό Μπελκάντο. Οι φωνές πρέπει να ηχογραφηθούν όσο το δυνατόν πιο «ξερές».
Β) Οι Εισαγωγές δεν πρέπει να είναι a piacere (ελεύθερη ταχύτητα) όπως πολλές, γιατί έτσι προετοιμάζουν τον ακροατή να ακούσει κάποια ρομαντική Μπαλάντα. Οι Εισαγωγές πρέπει να «μπαίνουν» κατευθείαν στον ρυθμό, να περιέχουν 4, το πολύ 8 μέτρα σαν σύνολο, με σκέτες συγχορδίες, ή με κάποια συγκεκριμένη μελωδία.
Γ) Τα οργανικά μέρη πρέπει να έχουν κάποιο όργανο να παίζει ένα συγκεκριμένο, ή ένα ελεύθερο σόλο και να αποφύγουν αυτές τις αλλαγές με δύο συγχορδίες για ατελείωτα και κουραστικά μέτρα μουσικής για το αυτί του ακροατή, ή του χορευτή.
Δ) Η βαριά προφορά (heavy accent) στα Αγγλικά των Ελλήνων τραγουδιστών συγχωρείται σε όλες τις Αγγλόφωνες χώρες. Εκείνο που δεν συγχωρείται είναι όταν ο Αγγλομαθής ακροατής δεν ξεχωρίζει τις λέξεις του στίχου. Σε ελάχιστα τραγούδια μπορέσαμε να ακούσουμε ολοκάθαρα τους στίχους εμείς εδώ που ζούμε σε Αγγλόφωνη χώρα.
Ε) Αλλαγές ρυθμού στη μέση ενός τέτοιου είδους τραγουδιού καταστρέφει την φυσική ροή της μουσικής και στέλνει τον ακροατή σε άλλους κόσμους, μακρινούς.
Ζ) Γρήγορες Μετατροπίες (γρήγορες αλλαγές Τόνου) (Modulations) σε μακρινές κλίμακες (σκάλες) στη μέση του τραγουδιού, προκαλούν ένα αντιπαθητικό και ασυνάρτητο επεισόδιο στο αυτί του ακροατή. Τα αυτί «ξεχνάει» την αρχική τονικότητα και «τρομάζει» με αυτήν την ξαφνική αλλαγή κλίμακας, χωρίς να υπάρχει pivot, συγχορδία (ες) που να συνδέουν την προηγούμενη κλίμακα με την καινούργια κλίμακα.
Η) Οι περισσότεροι στίχοι που ακούμε είναι «Αγγλικά για το Λεκανοπέδιο της Αττικής». Χρειάζονται μεγάλη ενίσχυση από έμπειρο στιχουργό. Αγγλόφωνος στιχουργός είναι μία λύση που βρίσκω σωστή. Αυτά τα τραγούδια με τόσο αδύνατους στίχους, δεν βγαίνουν από τα σύνορα της Ελλάδος αξιοπρεπώς. Σε μερικά τραγούδια (δυστυχώς) οι στίχοι τους μας θυμίζουν τα «καμάκια» στην πλατεία Συντάγματος που έτρεχαν πίσω από τις Αμερικανίδες τουρίστριες ----“Me, Giorgos … Good Boy.” Θ) Όταν λέμε «Ρυθμοί» στο Ελληνικό στούντιο, εννοούμε την ομάδα οργάνων που παίζουν με Σταθερή Ρυθμική Αγωγή τον βασικό ρυθμό του τραγουδιού. Όλη η υπόλοιπη ορχήστρα χτίζεται και παίζει επάνω από αυτή την ομάδα οργάνων.
Έχουμε λοιπόν: πιάνο, μπάσο, ντραμς, tempo κιθάρα(ες), tempo πληκτροφόρα, κλπ. Οι «Ρυθμοί» λοιπόν είναι τα «θεμέλια» σε όλες τις ηχογραφήσεις του κόσμου. Σε αυτά τα τραγούδια που ακούμε υπάρχει «Ομοφωνία Ρυθμού», αντί να υπάρχει «Πολυφωνία Ρυθμού». Τα 4 όργανα: πιάνο, μπάσο, ντραμς, tempo κιθάρα, σαν παράδειγμα, που «κρατάνε» την ορχήστρα και τον τραγουδιστή για να κάνουν την δουλειά τους στηριγμένοι σε σταθερά «θεμέλια», παίζουν με «Ομοφωνία Ρυθμού», αντί να παίζουν σε «Πολυφωνία Ρυθμού». Παίζουν με άλλα λόγια και τα 4 όργανα το ίδιο πράγμα. Τον ίδιο βασικό ρυθμό. Το αποτέλεσμα είναι ότι το κομμάτι ακούγεται άδειο, χωρίς «θεμέλια» και σαν κάποια αρχαία ηχογράφηση. Η ενορχήστρωση θα πλουτιστεί αφάνταστα εάν προστεθούν άλλα δύο όργανα στους «Ρυθμούς» και αυτά τα δύο όργανα να παίξουν έστω σκέτες νότες, με κάποια «Πολυφωνία Ρυθμού» σε σχέση με τα άλλα τέσσερα. Αυτά που σας λέω κύριε Καραντή τα γνωρίζει πολύ καλά ο έμπειρος ενορχηστρωτής και ο έμπειρος παραγωγός.
Ο παραγωγός δεν χρειάζεται να είναι μουσουργός. Εάν θέλει να κάνει πρωτοτυπίες θα πρέπει αυτές να είναι πάντα καλόγουστες, χωρίς να γκρεμίζουν τους βασικούς άγραφους νόμους της διεθνούς τραγουδοποιίας. Νομίζω πως ένας έμπειρος παλαιός παραγωγός, ακόμη και της Λαϊκής μας μουσικής, θα καθοδηγούσε τους νέους καλλιτέχνες και τις ηχογραφήσεις, πολύ καλύτερα από αυτές που ακούμε τώρα. Οι τραγουδιστές τραγουδούν με πάθος, αλλά αδικούνται από την έλλειψη παραγωγού. Αυτό το είδος της μουσικής το βρίσκω τελείως ανεκμετάλλευτο και πολύ αδικημένο. Για να βγει από την Ελλάδα ώστε να το απολαύσει και ο ξένος και ο Έλληνας θα χρειασθεί πάρα πολύ δουλειά. Θα το απολαύσουν στην τηλεόραση, με καλής σκηνοθεσίας βιντεοκλίπ, ακόμη και οι ηλικιωμένοι καφενόβιοι του τόπου μας αν παρουσιασθεί σωστά. Αυτά τα τραγούδια πού ακούμε προς το παρών, είναι ερασιτεχνικές προχειρότητες πρώτου βαθμού. Όλη η ευθύνη για αυτές τις προχειρότητες πέφτει στους ώμους αυτών των παραγωγών που κάθονται πίσω από την κονσόλα.
».

Σκληρές απόψεις, ή σκληρή αλήθεια;
Προσωπικά, μαθαίνοντάς τες κι εγώ, αισθάνομαι μια δικαίωση, ότι το βάρος της προσπάθειάς μας, είναι να εξάγουμε προς τα έξω τον ελληνικό μουσικό θησαυρό, όπως το κάνουν – δισκογραφικά & με live - κορυφαίοι ερμηνευτές μας (Νταλάρας, Αλεξίου, Πρωτοψάλτη, Γλυκερία, Αρβανιτάκη), οι οποίοι είναι και γνωστοί, παγκόσμια, σε μερίδα ξένων συνειδητών και ψαγμένων ακροατών, που ακούν, μέσα από τις σπουδαίες φωνές τους, το απάνθισμα της καλύτερης ελληνικής μουσικής των κορυφαίων συνθετών μας. Τις εγχώριες “ροκ δημιουργίες”, οι οποίες είναι επηρεασμένες από ξένα μουσικά ρεύματα – από τη στιγμή πλέον, που λόγω του ιντερνέτ, μπορούμε να αναζητούμε και να ακούμε τα πάντα στην ορίτζιναλ μορφή τους, από τις χώρες δηλαδή που προέρχεται η μουσική ρίζα που τα γεννά – τις βλέπω, μόνο, ως μια νεολαιίστικη προσπάθεια να απευθυνθεί προς τη γενιά της, παρουσιάζοντας την, παγκοσμιοποιημένη, αγγλοαμερικανική μουσική σκηνή, στα ελληνικά συμφραζόμενα, όπως, θα συμβαίνει και σε όλο τον πλανήτη. Χρήσιμο είναι αυτό, αλλά δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια προβάλλεται υπερβολικά από συγκεκριμένα ιντερνετικά μουσικά περιοδικά και μπλογκ, ως το κυρίαρχο ελληνικό(;) μουσικό ρεύμα! Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο (αφού το ιντερνέτ είναι η δική τους τηλεόραση) που κάνουν τα μέινστριμ ΜΜΕ, για άλλα μέινστριμ είδη τραγουδιού (εμπορικό ποπ, λαϊκοπόπ και διασκεδαστικό λαϊκό της πίστας). Ο τρόπος κι ο στόχος είναι, λοιπόν, ο ίδιος : η εμπορικότητα και το κέρδος (!), στοχεύοντας, απλά, σε διαφορετικού είδους ακροατήρια. Κι έτσι μένει αρκετά αδικημένο το σύγχρονο, πραγματικά ελληνικό τραγούδι, κι, ιδιαίτερα, το λαϊκό, που υποβαθμίζεται κι απαξιώνεται, κατά τη γνώμη μου, εκ του πονηρού, για λόγους ανταγωνιστικούς. Αυτή είναι η προσωπική μου γνώμη, και την κατέθεσα(παρενθετικά) ευκαιρίας δοθείσης.
Η κατάληξη όμως και το ρεζουμέ του σχολίου μου αυτού, είναι τα όσα μας μεταφέρει ο κ. Σέμπος, για το πώς βλέπουν, την αγγλόφωνη & ελληνόφωνη “ροκ” ελληνική μουσική σκηνή, οι άλλοι, που γι’ αυτούς αποτελεί την μουσική τους ρίζα και παράδοση. Πως φαινόμαστε, δηλαδή, έξω από το καβούκι μας! Και νομίζω, ότι θα άξιζε, να ανοίξει ένας νηφάλιος κι ευγενής διάλογος (χυδαία και υβριστικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται), με κατάθεση επιχειρημάτων κι αποδείξεων.
 
Η λίστα των τραγουδιών που άκουσε ο κ. Άγγελος Σέμπος

Monika (Avatar, Archangel Music, 2008)
http://www.youtube.com/watch?v=Htm8Gb5gNQA

Lolek (Alone / Inner Ear, 2009)
http://www.youtube.com/watch?v=aeOmZbvyGpY

Waterpipes (Downlight Melodies/ Legend 2011)
http://www.youtube.com/watch?v=V4_eElcCHqk

Empty Frame (They think We Are Eskimos / Legend 2011)
http://www.youtube.com/watch?v=ia9sYxU0i3I

Tango With Lions (Verba Time / Inner Ear, 2011)
http://www.youtube.com/watch?v=AamEZjG-0wE

Burgundy Grapes (Man In The Lighthouse / Inner Ear, 2010)
http://www.youtube.com/watch?v=Wtj8ofrokEw

Modrec (Mascaraddiction / Inner Ear, 2010)
http://www.youtube.com/watch?v=fAQdw26PGj0

Sleepin Pillow (Superman’s Blues / Shift Records)
http://www.youtube.com/watch?v=wNhHjLSzihE

Broken Tempo EP
http://www.youtube.com/watch?v=uetxWDsV6kk
 
 
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

Σχόλια  

 
0 #1 Chardalias 11-10-2011 10:29
Δεν ξέρω Τάσο αν μπορώ να καταθέσω αποδείξεις όμως η βάση των σχολίων του κ. Σέμπου είναι απόλυτα σωστή. Μπορούν βέβαια κάποιοι να διαφωνούν διοτι έτσι "καλουπώνουμε" τη σύνθεση που ώς αναφορά στο πόσο αρέσει σε κάποιον, είναι καθαρά θέμα προσωπικού γούστου. Σε κάθε περίπτωση όμως, η ύπαρξη μιας συνθετικής φόρμας ποτέ δεν έβλαψε κατα τη γνώμη μου.

Αυτό που έχει τεράστια αξία όμως είναι τα λεγόμενά του σχετικά με το στίχο, και την έκφραση στην αγγλική...
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Η αλήθεια είναι ότι είμαστε στην πρώτη θέση της επικαιρότητας, όπως τον καιρό της χούντας. Με τη διαφορά ότι τότε ήταν όλοι μαζί μας, ήθελαν να μας βοηθήσουν. Τώρα είναι όλοι εναντίον μας
Νάνα Μούσχουρη

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

23/10/1925 Γεννήθηκε στην Ξάνθη ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις
24/10/2010 Έφυγε από τη ζωή ανήμερα των γενεθλίων της η τραγουδίστρια του Νέου Κύματος Καίτη Χωματά

ΤΥΧΑΙΑ TAGS