121 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
14.12.2017
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Τάσος Π. Καραντής

Το σημείωμα του Γιώργου Νταλάρα

Εύφωνα και παράφωνα

Τάσος Π. Καραντής

Θα μου επιτρέψετε μιαν εξήγηση, την οποία επιβάλλουν τα σημεία των καιρών, πριν μπω στο κυρίως θέμα του σχολίου μου. Όταν δημιουργήσαμε τον «ΟΡΦΕΑ», μαζί με την Δώρα Παπαδοπούλου, ο σκοπός μας ήταν να φτιάξουμε ένα δημοκρατικό κι ελεύθερο (έξω από προκαταλήψεις, στεγανά, παρέες και κλίκες) μουσικό περιοδικό, το οποίο θα σέβεται όλα τα είδη και τις τάσεις του ελληνικού τραγουδιού, τους καλλιτέχνες του και τα ακροατήριά τους, που θέλουν να ενημερωθούν για τα πάντα από ένα δημοσιογραφικό μουσικό περιοδικό. Αυτός ο σκοπός παραμένει και νομίζω πως βαδίζουμε στο σωστό δρόμο.
Φυσικά κι υπάρχουν, γνώμες, απόψεις και κρίσεις,  δικές μας και των συνεργατών μας, ακόμα και των αναγνωστών μας, οι οποίες δημοσιεύονται ελεύθερα, εκτός αν περιέχουν χυδαιότητες, βωμολοχίες και συκοφαντίες( όπου και δεν θα δημοσιεύονται, όχι για λόγους λογοκρισίας - μακριά από εμάς - αλλά ηθικής). Προς το παρόν υπάρχουν ελάχιστα τέτοια κρούσματα και είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς για αυτό. Φυσικά οι όποιες γνώμες κι απόψεις, δεν αποτελούν θέσφατα (εξάλλου το σημειώνουμε κάτω από κάθε άρθρο: «οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του “ΟΡΦΕΑ” δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού»), αλλά, κρίνονται, από τη νηφαλιότητά τους και τα επιχειρήματα και τις αποδείξεις, στις οποίες βασίζονται.
Εξ’ αρχής, παρατηρήθηκε, το φαινόμενο, όταν αναφερόμαστε, ως περιοδικό, αλλά κι εγώ προσωπικά, στον Νταλάρα (φιλοξενώντας, συνεντεύξεις του, κάνοντας ρεπορτάζ για εμφανίσεις του ή γράφοντας σχόλια γι’ αυτόν), να ενοχλείται μια μερίδα των αναγνωστών μας, κι αμέσως να γράφουν αρνητικά σχόλια(συνήθως εν θερμώ), συκοφαντώντας  μας ακόμα κι ως εργολάβους ή ύποπτους (!), ειδικά, αν τολμούσαμε να τον υπερασπιστούμε(με επιχειρήματα πάντα). Μέχρι που έχει καταγραφεί κι η άποψη: «Γιατί του δίνετε λόγο;!», όταν λόγος δίνεται ακόμα και στους κατηγορούμενους για βαριά εγκλήματα στα δικαστήρια … Ή ακόμα, ότι είναι «κουσούρι» (μου θύμισε το «κουσούρι» που χρησιμοποιούσε ο μακαρίτης ο Χριστόδουλος, για να περιγράψει τις σεξουαλικές προτιμήσεις μερίδας συνανθρώπων μας) να μου αρέσει ο Νταλάρας και να γράφω και γι’ αυτόν θετικά, ενώ αν έγραφα θετικά για τον αγαπημένο καλλιτέχνη του οιονδήποτε αναγνώστη δεν θα ήταν κουσούρι. Η αλήθεια είναι όμως(φαίνεται και αριθμητικά – στατιστικά), ότι γράφω για όλους – ο Νταλάρας έχει ένα μικρό ποσοστό (αυτό που του αναλογεί από τις συγκυρίες) στην αρθρογραφία μου στον «ΟΡΦΕΑ». Το έχω ξαναγράψει και θα το γράψω πάλι: ο «ΟΡΦΕΑΣ» είναι ένα μη κερδοσκοπικό περιοδικό (δεν έχουμε κανένα οικονομικό όφελος) και δεν ανήκει σε κανέναν άλλον – εκτός από εμένα, τη Δώρα και στους εθελοντές συνεργάτες μας, όπου, όλοι μαζί, κάνουμε το μεράκι μας (υπεύθυνα, σοβαρά κι επαγγελματικά όμως, έστω και χωρίς λεφτά). Δεν έχουμε, δηλαδή, κανένα αφεντικό πάνω από το κεφάλι μας και κανέναν μεγαλοεκδότη συμφερόντων, γι’ αυτό, κι ίσως, να φαινόμαστε, σε κάποιους, ενοχλητικοί κι αιρετικοί, γιατί δεν πάμε με την πιάτσα και την όποια μόδα.
Όσον αφορά τα περί Νταλάρα, γνώριζα από πριν τις αναμενόμενες αντιδράσεις, γιατί είναι της μόδας ο “αντινταλαρισμός”, αλλά θα συμφωνήσω με το σχόλιο του συναδέλφου στο www.avopolis.gr, Στυλιανού Τζιρίτα, ότι «ο “νταλαρισμός” ως κίνημα, είναι τόσο δυνατός, όσο και το αντίθετό του ρεύμα».
Θα μου επιτρέψετε και μια παρένθεση, να καταθέσω μια δική μου διαπίστωση: η ελληνική κοινωνία, δυστυχώς, όσο και να έχει προοδεύσει κι αλλάξει, παραμένει, στον πυρήνα της, μια θρησκόληπτη κοινωνία. Οι μεν θρήσκοι έχουν ανάγκη τους αγγέλους, τους αγίους και τους διαβόλους, οι μεν “προοδευτικοί”, “κουλτουριάρηδες” κι “αριστεροί” (που συνήθως δηλώνουν άθεοι ή άθρησκοι), έχουν ανάγκη τους -κατά εποχή- ήρωές τους (πολιτικούς, καλλιτέχνες, λογοτέχνες, σκηνοθέτες κλπ) και τους αποδιοπομπαίους τράγους, που τους συμπεριφέρονται, ως μιάσματα, ακριβώς όπως συμπεριφερόταν η Δεξιά, τα μετεμφυλιακά χρόνια, στους Αριστερούς! Το έχει αναφέρει, πολύ εύστοχα, ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης : «Ο άνθρωπος γεννιέται για να αμφιβάλλει! Εκτός από τους πιστούς, τους φανατικούς, οι οποίοι οδηγούνται στην πίστη για λόγους ψυχικούς». Εγώ, ως αγνωστικιστής και μη ανήκων σε κόμμα, δεν έχω ανάγκη από αγίους και διαβόλους, ούτε από ήρωες και μιάσματα, αλλά προσπαθώ να βλέπω την αλήθεια και το δίκαιο, και να το στηρίζω, γιατί πιστεύω, ότι ο πραγματικός πολιτισμός κι ο πολιτισμένος άνθρωπος, αρχίζει από την ανθρωπιά! Μετά έπονται όλα τα άλλα. Βέβαια οι Καλές Τέχνες δεν έχουν να κάνουν με τα παραπάνω, μπορεί ένας μεγάλος καλλιτέχνης να είναι ένας μικρός άνθρωπος, αλλά αυτό, θα πρέπει να κάνουμε προσπάθεια να το διαχωρίζουμε, γιατί εμάς το έργο του μας ενδιαφέρει και μας αγγίζει και σ’ αυτό πρέπει να μένουμε, υπερβαίνοντας τις όποιες ανθρώπινες αδυναμίες. Εξάλλου, τα καλλιτεχνικά έργα, από τη στιγμή που δημοσιοποιούνται, ανήκουν πλέον σε εμάς, κάτι που επισφραγίζεται και με το φυσικό θάνατο του όποιου καλλιτέχνη. 
Για να επανέλθω λοιπόν -  μετά απ’ αυτήν, την απαραίτητη, κατά τη γνώμη μου, εισαγωγή κι εξήγηση – στο σχόλιο που θέλω να γράψω για τον Νταλάρα, το ξέρω ήδη, ότι πολλοί, θα σχολιάσουν, πάλι για τον Νταλάρα θα γράψει ο Καραντής! Το έχω όμως εξηγήσει και θα το κάνω για μία ακόμη φορά: αφενός είναι ένας από τους καλλιτέχνες που κάνει πράγματα, όσο κάνουν δυο και τρεις άλλοι μαζί, οπότε, είμαστε, αναγκασμένοι, ως περιοδικό, να κάνουμε τις σχετικές αναφορές και ρεπορτάζ, αλλά, και τα κακώς λεγόμενα είναι, συνήθως, μόνο γι’ αυτόν! Γι’ αυτό κι αυτή η συχνότητα, από την πλευρά μας, και για κανέναν άλλον λόγο. Έχουμε, ο καθένας μας τις προσωπικές του μουσικές συμπάθειες, αλλά εκτός περιοδικού, στον «ΟΡΦΕΑ» γράφουμε για όλους και τους παρουσιάζουμε ισότιμα. Τέλος, θα ήμουν ο τελευταίος, που θα υποστήριζα, ότι ο Νταλάρας δεν έχει κάνει λάθη, κι ανθρώπινα και καλλιτεχνικά, αλλά δεν δέχομαι, με τίποτα, ότι είναι το “απόλυτο κακό” στο τραγούδι μας! Απλώς, είναι η μόδα της εποχής να λειτουργεί, ως ο αποδιοπομπαίος τράγος, κι αυτό αντιμάχομαι, γιατί, αυτήν την νοοτροπία, την θεωρώ οπισθοδρομική κι εν τέλει ανήθικη. Αύριο, τη θέση του θα πάρει κάποιος άλλος, σήμερα λατρεμένος (όπως ήταν κι ο Νταλάρας πριν), οπότε πρέπει να παλέψουμε το «κακό» στη ρίζα του. Είναι και αυτό το κουσούρι του φθόνου για τους πρώτους, που ξεκινάει από το σχολείο(όπου παρατηρούσα τους συμμαθητές μου να φθονούν τον πρώτο μαθητή και τις συμμαθήτριές μου το ομορφότερο κορίτσι της τάξης) κι απλώνεται παντού! Ο Νίκος Πορτοκάλογλου το έχει θέσει, σε συνέντευξή του στον «ΟΡΦΕΑ» (στον Μιχάλη Τσαντίλα), ως εξής : «τον καλό προσπαθούμε να τον χώσουμε μες στο χώμα, για να ησυχάσουμε όλοι στη μετριότητά μας».
Περνάω – επιτέλους (!) - στο σχόλιο, κι όσοι, ακόμα, βγάζουν σπυριά στο άκουσμα του ονόματος Νταλάρας, ας το αντικαταστήσουν με ένα άλλο, ιδιαίτερα αγαπημένο τους (είναι βέβαιο πως όλοι έχουν) και να μείνουν, ουδέτερα, στα γεγονότα. Μετά, ας με κρίνουν. Πως το είπε ο Θεμιστοκλής; ‘Ακουσον μεν, πάταξον δε!
 
Γιάννης Μαρκόπουλος
Ο Γιώργος Νταλάρας έχει συνεργαστεί δυο φορές δισκογραφικά με τον Γιάννη Μαρκόπουλο. Την πρώτη, το 1979 στο περίφημο «Σεργιάνι στον κόσμο» (πλατινένιος δίσκος των 100.000 πωλήσεων – είναι ο ένας από τους δύο, όλους κι όλους, επιτυχημένους κι εμπορικά δίσκους του Μαρκόπουλου). Ο δίσκος αυτός έβγαλε ένα μεγάλο, διαχρονικό και κλασικό τραγούδι («Παραπονεμένα λόγια»), που έχει κερδίσει την αθανασία του, λόγω της μουσικής του από τον Μαρκόπουλο, της ερμηνείας του από τον Νταλάρα και των στίχων του, από τον Μάνο Ελευθερίου, όπου στο δίστιχο στο ρεφρέν «Παραπονεμένα λόγια έχουν τα τραγούδια μας/γιατί το άδικο το ζούμε μέσα από την κούνια μας», αποτυπώνει μοναδικά την ιστορία και την ουσία του νεοελληνικού μας τραγουδιού. Η δεύτερη (συμμετοχή) είναι με το «Ρεπορτάζ» (1985), όπου, παρότι έχω εξηγήσει τους λόγους, της μη εμπορικής επιτυχίας του,  στην παρουσίαση αυτού του δίσκου («Γιάννης Μαρκόπουλος : Ρεπορτάζ»), είναι ένα σημαντικό έργο.
Πρόσφατα, ξεκίνησε μέσω της «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ», να δίνεται το μεγαλύτερο μέρος της δισκογραφίας του Μαρκόπουλου, την οποία και παρακολουθώ. Τα έχω τα έργα του, είτε σε κασέτες, από πιτσιρικάς, τη δεκαετία του ’70, κι, αργότερα, σε βινύλια, αλλά με ενδιαφέρουν τα νέα σημειώματα του Μαρκόπουλου κι οι αναλύσεις από μουσικολόγους κι έγκριτους μουσικογράφους. Μου έκανε εντύπωση όμως, ότι ενώ σε άλλα («Θητεία», «Ιθαγένεια», «Χρονικό», «Μετανάστες») ο Μαρκόπουλος ήταν αναλυτικός, με εκτενή νεότερα σημειώματα, στο «Σεργιάνι στον κόσμο», παρέθεσε μόνο το σημείωμά του 1979. Αντίθετα, έδωσε το λόγο - πάλι καλά - στον ερμηνευτή του έργου να γράψει δυο λόγια. Είναι γνωστή η ένταση στις σχέσεις Νταλάρα – Μαρκόπουλου, το παραδέχεται, με θάρρος, κι ο ίδιος ο Νταλάρας «μπορεί στην προσωπική μας σχέση να υπήρξε ένταση» - όπως είναι γνωστή η στρυφνότητα κι η παραξενιά του Μαρκόπουλου, αλλά κι ο εγωισμός και το ξεροκέφαλο(να το πω λαϊκά) του Νταλάρα, όπως το έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του, λέγοντας, πως δεν είναι άνθρωπος στρογγυλός, αλλά με γωνίες! Αυτά όμως αφορούν τα ανθρώπινα. Άνθρωποι όμως του πολιτισμού, θα πρέπει να μπορούν να τα υπερβαίνουν, για χάρη, εξάλλου, το ίδιου τους του έργου. Ο Νταλάρας, παραδεχόμενος, την ένταση στην προσωπική του σχέση με τον Μαρκόπουλο, δεν δίστασε (στο σημειώμά του, του 2011) να τον χαρακτηρίσει «μεγάλο συνθέτη», ο Μαρκόπουλος, γιατί δεν έκανε τη δική του υπέρβαση, να μας γράψει κάποια πράγματα – με τη ματιά πλέον της απόστασης των 30 χρόνων - για το σπουδαίο αυτό έργο του και το ρόλο του Νταλάρα ως ερμηνευτή σ’ αυτό;
Παραθέτω, πάντως – για την ιστορία -  με χρονολογική σειρά, τα σημειώματα Μαρκόπουλου και Νταλάρα(τα αποσπάσματα όπου αναφέρονται ο ένας στον άλλον), αλλά, επιμένω, στην έλλειψη ενός νέου σημειώματος του Μαρκόπουλου του 2011, με αφορμή τη σημαντική αυτή επανέκδοση.

Σημείωμα Μαρκόπουλου (1979 – από το «Σεργιάνι στον κόσμο»)
«Η σειρά αυτή των τραγουδιών γράφτηκε το καλοκαίρι που πέρασε και παρουσιάσθηκε το χειμώνα στην μπουάτ Διαγώνιος. Μερικά από τα σχόλια που έλεγα πάνω στο πάλκο υπάρχουν και στον δίσκο, σχόλια που έδιναν συμπληρωματικές πληροφορίες για το κείμενο και την μουσική του κάθε τραγουδιού. Αντιμετώπισα τα ιστορήματα αυτά που δείχνουν την συμπεριφορά των ξένων απέναντί μας, με σύγχρονη μουσική αντίληψη. Η εσωτερική ηχητική σύνδεση κρατιέται από το κλίμα μιας ποιητικής ατμόσφαιρας πού κινείται ρυθμικά και μελωδικά σε διάφορα επίπεδα. Η κάθε μουσική φράση σχολιάζει την προηγούμενη χωρίς να την επαναλαμβάνει. Το έργο είναι σε τρεις ενότητες και το ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας. Ο Γιώργος Νταλάρας είναι ένας μεγάλος λαϊκός τραγουδιστής. Η έκπληξή μου ήταν οι κρυμμένες και σπάνιες ερμηνευτικές του ικανότητες. Από την συνεργασία μας αποδείχτηκε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η συνειδητοποίηση και η ευθύνη στον τραγουδιστή. Διαθέτει ένστικτο, ρίζα από την παράδοση και φωνητικά προσόντα που του επιτρέπουν να εκφράζει το πιο απλό τραγούδι ή το πιο σύγχρονο και δύσκολο έργο. Ακούραστος δουλευτής, ανήσυχος, διψασμένοι για ποιότητα και ανανέωση και με μια φοβερή αγάπη για το λαϊκό τραγούδι. Η ερμηνεία του σ' αυτήν τον μουσική εργασία είναι μια νέα αφετηρία στο χώρο του τραγουδιού, που φανερώνει ότι είναι έτοιμος γι’  αυτά που θα 'ρθουν…».
 
Σημείωμα Γιάννη Μαρκόπουλου(1985 – από το «Ρεπορτάζ»)
«Οι νέοι τραγουδιστές δίπλα στην έξοχη φωνή του Γιώργου Νταλάρα ήταν ο μεγάλος ερεθισμός για να γράψω το “ΡΕΠΟΡΤΑΖ” σε λόγια του φίλου Αντώνη Ανδρικάκη.»
 
Σημείωμα Γιώργου Νταλάρα(2011 – από την επανέκδοση του «Σεργιάνι στον κόσμο»)
«Πέραν των επαινετικών κρίσεων, άραγε για πόσους συνθέτες θα μπορούσαμε πραγματικά να ισχυριστούμε, ότι αν δεν είχαν γράψει τα τραγούδια τους θα ήταν φτωχότερη, η ελληνική  μουσική; Ο Γιάννης Μαρκόπουλος είναι ασφαλώς ένας από αυτούς τους λίγους. Μεγάλος συνθέτης χωρίς καμία υπερβολή, μια και καμία από τις μουσικές του και τα τραγούδια του δεν υπήρξε εύκολο. Ούτε στον έμπνευση, ούτε στην εκτέλεση. Έδωσε το σήμα του και το δείγμα γραφής του από τα πρώτα του τραγούδια, κάτι που τηρεί με συνέπεια μέχρι σήμερα. Υπήρξε πρωτογενής, πρωτότυπος, αυτάρκης. Ο Γιάννης Μαρκόπουλος σε εποχές που η παραγωγή του ελληνικού τραγουδιού, ήταν σε πολύ υψηλά επίπεδα, σε εποχές που γραφόντουσαν πολύ καλά τραγούδια - και ένας συνθέτης με το δικό του ταλέντο θα ήταν απόλυτα φυσικό να ακολουθήσει αυτούς τους δρόμους - ανέτρεψε το αναμενόμενο, έσπασε τις μουσικές φόρμες με καινοτομία, ευρηματικότητα και το κυριότερο, με ήχο πολύ προσωπικό. Και αυτό για μένα είναι το σοβαρότερο στοιχείο που εκτός από σπουδαίο τον κάνει και ξεχωριστό. Μπορεί στον προσωπική μας σχέση να υπήρξε ένταση, όμως ανεπιφύλακτα αισθάνομαι τον εαυτό μου πολύ τυχερό για τη συνεργασία μας στο “Σεργιάνι στον κόσμο” και στις συναυλίες, που γέννησαν τραγούδια όπως τα “Παραπονεμένα λόγια”, “Ένας  άπονος αέρας”, “Η μάνα του Αλέξανδρου” που έμελλαν να αποτελέσουν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωντανής μουσικής μνήμης του λαού μας.».
 
Άκης Πάνου
Ο Γιώργος Νταλάρας συνεργάστηκε με τον Άκη Πάνου, ολοκληρωμένα, δισκογραφικά, στο πασίγνωστο έργο «Θέλω να τα πω»(1982), όπου θεωρείται κι από τα καλύτερα του δημιουργού, αλλά και του ερμηνευτή. Είναι, εξάλλου, ο δίσκος αυτός με τον Νταλάρα, ο μοναδικός, εμπορικά επιτυχημένος δίσκος (χρυσός: 50.000 πωλήσεις), όλης της δισκογραφίας του Άκη Πάνου. Με την έκδοση κιόλας του δίσκου οι σχέσεις των δυο αντρών διαταράχτηκαν οριστικά. Για τις «γωνίες» του Νταλάρα, αναφέρθηκα παραπάνω, αλλά κι ο Πάνου, ήταν μια ακραία προσωπικότητα, όπου έφτασε στο φόνο, δολοφόνησε άνθρωπο κι αφαίρεσε ανθρώπινη ζωή. Εν πάση περιπτώσει, το έργο τους είχε τη δική του αυτόνομη διαδρομή και θεωρείται κλασικό. Στην πρόσφατη επανέκδοσή του από το «ΒΗΜΑ», ο Νταλάρας έκανε το λάθος να το πειράξει(ενορχηστρωτικά - ερμηνευτικά) στο όνομα της αυθεντικής επανέκδοσης! Έγραψα σχετικό αναλυτικό σχόλιο με την αντίθεσή μου («Η, κατά Νταλάρα εκδοχή του «Θέλω να τα πω» του Άκη Πάνου : τα υπέρ και τα κατά»), όπου επισήμανα ότι ήταν λάθος ο τρόπος.
Ο – γνωστός, κολλητός φίλος, του Άκη Πάνου - Στέλιος Ελληνιάδης έγραψε ένα δριμύ κι εν θερμώ κείμενο («Άκης Πάνου: θέλω να τα πω όπως υπάρχουν στο μυαλό» - www.edromos.gr), στο οποίο προσπαθούσε να ονομάσει «αρχές του Άκη Πάνου» τα όσα έλεγε ο μακαρίτης για τον Νταλάρα. Όπως απέδειξα,  με συγκεκριμένα επιχειρήματα και παραδείγματα(«Μια απάντηση στον Στέλιο Ελληνιάδη» - www.mousikaproastia.blogspot.com), όλα όσα έγραψε ο Ελληνιάδης ήταν ανακριβή. Οι «αρχές του Άκη Πάνου» ίσχυαν μόνο για τον Νταλάρα, επειδή ήταν μαλωμένοι! Επίσης, λόγω του θερμού του χαρακτήρα, ο Άκης Πάνου από τότε(1982), και μετά την έκδοση του δίσκου, άρχισε να κοροϊδεύει – δημόσια σε συνεντεύξεις του – τον Νταλάρα, λέγοντας, ειρωνικά Νταλάρας ή Νταράλας(μη σεβόμενος δηλαδή ούτε την αδελφική φιλία που είχε με τον πατέρα του Λουκά Νταράλα). Είναι γνωστό ότι πολλοί τραγουδιστές, από την Μαρινέλλα, την Αλεξίου, τον Πάριο, ως τον Μακεδόνα, έχουν καλλιτεχνικά ψευδώνυμα. Ακόμα κι οι νομπελίστες ποιητές μας Σεφέρης & Ελύτης έχουν ψευδώνυμα! Το Νταλάρας (ο πιο εύηχος δηλαδή αναγραμματισμός του Νταράλας σε Νταλάρας) τον ενόχλησε; Δεν δίστασε ακόμα να τον αποκαλέσει – δημόσια πάντα – και «τραγουδιστάκι»!
Όταν ο Νταλάρας - πριν ηχογραφήσει το «Θέλω να τα πω» - ερχόταν από σπουδαίες συνεργασίες με τον Μαρκόπουλο («Σεργιάνι στον κόσμο» / 1979) και τον Μίκη Θεοδωράκη («Ραντάρ» / 1981)! Κι όταν ο Απόστολος Καλδάρας, 3 χρόνια πριν (1979), απαντούσε, σε συνέντευξή του, στην ερώτηση («Ποιος πιστεύετε πως μπορεί να ερμηνεύσει με ιδεώδη τρόπο τα τραγούδια σας;»: «Νομίζω ο Νταλάρας. Αυτός μπορεί να πει ότι τραγούδι του δώσεις, είναι μεγάλο ταλέντο…»! (βλ. περ. «ΟΑΣΙΣ», τεύχος 3, Οκτώβριος 2008, σελ. 61 – συνέντευξη στον Σταύρο Αβράμογλου). Αν ήταν «τραγουδιστάκι», γιατί έκανε το δίσκο μαζί του ο Πάνου; Αστείες και θλιβερές, συνάμα, δηλώσεις, ενός «θολωμένου μυαλού»…. Αντίθετα, ο Νταλάρας – δημόσια, στις συνεντεύξεις του – δεν μίλησε ποτέ έτσι για τον Πάνου. Στην πρόσφατη συνέντευξή του, σε μένα, στον «ΟΡΦΕΑ», τον απεκάλεσε «χαρισματικό καλλιτέχνη»!
Θα κλείσω με ένα ντοκουμέντο, από το βιβλίο «Οι χρυσές δεκαετίες του ελληνικού τραγουδιού» (εκδ. ΔΡΟΜΩΝ, Αθήνα, 2006, τόμος 1, σελ.150): Ο Άκης Πάνου μιλάει στον, βετεράνο σήμερα, δημοσιογράφο Τάσο Κουτσοθανάση (στο περιοδικό «ΝΤΟΜΙΝΟ», στις 5/12/1969), για τον τότε (20χρονο) Νταλάρα (!) και λέει: «Τραγουδιστές (Σ.Σ. που ξεχωρίζει) Στράτος Διονυσίου, Καζαντζίδης, Μοσχολιού, Καίτη Γκρέυ, Πόλυ Πάνου, Μαρινέλλα, Βούλα Γκίκα και τον νεαρό Γιώργο Νταλάρα που έχει να δώσει πολλά στο μέλλον»! Αν ο ανώριμος Νταλάρας του 1969, ξεχώριζε στ’ αυτιά του Άκη Πάνου, ο ώριμος (που εν τω μεταξύ είχε τραγουδήσει Λοΐζο, Κουγιουμτζή, Καλδάρα, Θεοδωράκη, Σπανό και Μαρκόπουλο), του 1982, ήταν «τραγουδιστάκι»;!
 
Μανώλης Ρασούλης
Η σχέση του Νταλάρα με τον Μανώλη Ρασούλη άρχισε από μια μεγάλη επιτυχία ( «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει» (1981) / σε μουσική του Χρήστου Νικολόπουλου) και κατέληξε στα δικαστήρια. Δεν θα θίξω εδώ το θέμα αυτό, γιατί αφορά, βασικά, το δικαστικό ρεπορτάζ. Έκτοτε ο Ρασούλης, όπως κι ο Πανούσης, έχουν μια – δημόσια εκφρασμένη – εμμονή με τον Νταλάρα, που πέρασε από τον άνθρωπο και στην απαξίωση του καλλιτέχνη. Έχουν περάσει 30 χρόνια από τη δικαστική διαμάχη με τον Ρασούλη και 15 με τον Πανούση. Από τότε, ο μεν Πανούσης, ως επαγγελματίας σατιρικός καλλιτέχνης που είναι, συνεχίζει να έχει τον Νταλάρα μέρος (λίγο βαρετά κι επαναλαμβανόμενα πια, κατά τη προσωπική μου γνώμη) του προγράμματός του, ο δε μακαρίτης Ρασούλης, με κάθε, ευκαιρία (συνεντεύξεις – βιβλία του, κλπ) έλεγε, πάντα, τα χειρότερα, για τον Νταλάρα, χρησιμοποιώντας όλη την γκάμα των «κοσμητικών επιθέτων». Ο Νταλάρας, κράτησε μια πιο νηφάλια στάση, δεν τους έπιανε κάθε λίγο και λιγάκι απαξιωτικά στον δημόσιο λόγο του. Ειδικά, για τον Ρασούλη, είχε το θάρρος, να κάνει την υπέρβασή του, και να παραδεχτεί δημόσια την στιχουργική του αξία. Από τον Ρασούλη δεν συνέβη ποτέ αυτό για τον Νταλάρα. Στην εκπομπή, μάλιστα, «Στην υγειά μας» (Ιούνιος 2006), που ήταν αφιερωμένη στην ορχήστρα «ΕΣΤΟΥΔΙΑΝΤΙΝΑ», αφορμής δοθείσης, ο Νταλάρας χαρακτήρισε τον Ρασούλη ως «σημαντικό στιχουργό». Το Γενάρη του 2007, πήρα μια συνέντευξη – για το περιοδικό «ΑΥΛΑΙΑ» (τεύχος 33, Ιανουάριος 2007, σελ. 42) – από τον συνθέτη Μιχάλη Κουμπιό, και συμπαραγωγό του Νταλάρα, στη σειρά «ΑΞΙΟΣ ΛΟΓΟΣ», την αφιερωμένη  σε σημαντικούς στιχουργούς, κι όταν του έκανα την ερώτηση : «Ποιους στιχουργούς θα συμπεριλάβουν αυτά τα αφιερώματα;», μου απάντησε: «Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μάνος Ελευθερίου, Κώστας Τριπολίτης, Άλκης Αλκαίος, Θοδωρής Γκόνης, Μιχάλης Γκανάς, Μιχάλης Μπουρμπούλης, Ηλίας Κατσούλης κι αν το θελήσουν οι Μανώλης Ρασούλης και Λίνα Νικολακοπούλου». Μόλις άκουσα το όνομα Ρασούλης, κόλλησα, και τον ρώτησα – off the record - και θέλει ο Νταλάρας; Φυσικά, μου απάντησε, και συνέχισε, ίσα-ίσα, ήταν μες στις δικές του προτάσεις! Κι ο Ρασούλης; Έχω μπει, ενδιάμεσος, και το σκέφτεται, δεν έχει πει ούτε ναι, αλλά ούτε κι όχι … Η σειρά – εκτός του πρώτου δίσκου («Σπάει το ρόδι»/2006), με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο - όπου έγινε χρυσός (21.000 πωλήσεις) – δεν πήγε, δυστυχώς, καλά, παρότι οι άλλοι δυο στιχουργοί ήταν ο Άλκης Αλκαίος κι ο Μάνος Ελευθερίου και συμμετείχε η εθνική ομάδα όλων των δημοφιλών τραγουδοποιών(από τον Μάλαμα και τον Ιωαννίδη, ως τον Θηβαίο και τον Πασχαλίδη). Μεσολάβησε η μεταγραφή του Νταλάρα στη LEGEND (γιατί η σειρά ξεκίνησε την εποχή που ο Νταλάρας  ήταν στην UNIVERSAL), η επιστροφή του ξανά στη MINOS-EMI και, κάπου, έχει παγώσει η σειρά, με έτοιμο, όμως, τον 4ο δίσκο – αφιερωμένο στον αείμνηστο Ηλία Κατσούλη.
Τον περασμένο Μάρτιο ο Ρασούλης πέθανε. Ο Νταλάρας του έστειλε ένα στεφάνι στην κηδεία του(αν είχε πεθάνει ο Νταλάρας θα το έκανε ο Ρασούλης;) και μετά από λίγες μέρες, η κόρη του, μέσα στο βαρύ, εννοείται, πένθος της, είχε το “κέφι” να βγει με δημόσιες επιστολές της, στα ΜΜΕ, χαρακτηρίζοντάς το στεφάνι του Νταλάρα ανεπιθύμητο! Και δεν έμεινε εκεί, διαμαρτυρήθηκε κιόλας, γιατί – λόγω του θανάτου του πατέρα της – μπήκε δίσκος του, μαζί με του Νταλάρα στην ίδια εφημερίδα(«ΤΟ ΒΗΜΑ»)! Τόση αποκρουστικότητα; Και λεπρός να ήταν ο Νταλάρας δεν θα έκανε έτσι! Εξάλλου, η σειρά, με δίσκους του Νταλάρα, είχε ξεκινήσει προ εβδομάδων, τι έπρεπε να γίνει; Να διακοπεί, για να μπει ο δίσκος του Ρασούλη;! Ειδικά, μάλιστα – όπως μας λένε - ότι ο δίσκος ανήκει στον δημιουργό, κι ο συγκριμένος δίσκος ήταν «Τα τραγούδια μας»(1976) του Λοΐζου(με ερμηνευτή τον Νταλάρα), του αδερφικού δηλαδή φίλου του Ρασούλη, στου οποίου τον τάφο, θάφτηκε δίπλα ο Ρασούλης (δες σχετικό σχόλιο της Δώρας Παπαδοπούλου «Τρία φάουλ κι ένα αυτογκόλ για το Ρασούλη»).

Ανήκω σ’ αυτούς που προσπαθώ να διατηρώ τον δημοσιογραφικό λόγο, με κάποιες πινελιές προφορικότητας, για να είναι ζωντανός. Επιτρέψτε μου όμως, να τα πω, αυτή τη φορά, λίγο πιο λαϊκά, δηλαδή ανθρώπινα.
Σαν σήμερα (9/8), που γράφω αυτό το κείμενο πέθανε, πριν 2 χρόνια - από οξύ έμφραγμα – ο πατέρας μου. Δεν έχασε τα νιάτα του (ήταν 81 ετών), αλλά ήταν ακμαίος για την ηλικία του κι όρθιος. Και, βέβαια, ήταν η απώλεια του πατέρα. Ήταν Κυριακή πρωί, γύρω στις 8, σηκώθηκε, ξυρίστηκε κι ετοιμαζόταν για να πάει στο καφενείο. Ένιωσε ένα σφίξιμο στο λαιμό και μια αδιαθεσία (όπως μου τα είπε αργότερα η μητέρα μου) και ξάπλωσε στο κρεβάτι. Σε 2-3 λεπτά έκλεισε τα μάτια του και πέθανε, όπως το εύχεται ο Σαχτούρης: «Θεέ μου δώσε μας έναν ειρηνικό θάνατο». Μου τηλεφώνησε αμέσως η μητέρα μου, ξυπνώντας με, και μου είπε «έλα γρήγορα, γιατί ο πατέρας σου δεν είναι καλά». Άφησα την έγκυο, τότε, γυναίκα μου και τα άλλα δυο μας παιδιά κι έτρεξα με το αυτοκίνητο. Έφτασα πριν το ασθενοφόρο και τον είδα ακίνητο στο κρεβάτι – σαν να κοιμάται με ανοιχτό το στόμα – αλλά ήδη χλιαρό, ενώ άρχιζε η νεκρική ακαμψία. Ο γιατρός απλά επιβεβαίωσε το θάνατό του και κατόπιν, ήρθε το γραφείο κηδειών για να τον ετοιμάσει και να τον πάει στο … ψυγείο (γιατί ήταν Κυριακή) και να γίνει η κηδεία την επομένη. Άντεξα κι έμεινα μέσα στο δωμάτιο που τον ετοίμαζαν, βλέποντας να κολλάνε τα χείλια του πατέρα μου με κόλλα logo, για να κρατηθεί κλειστό το στόμα! Το στόμα αυτό, που το περασμένο βράδυ, μου μίλησε, ευδιάθετα, στο τηλέφωνο, για, τελευταία, όπως έμελλε, φορά … Μετά τα της κηδείας, καταρρεύσαμε, από το σοκ του ξαφνικού, κι ειδικά η μητέρα μου, που χρειάστηκε ιατρική ψυχοφαρμακευτική βοήθεια…  
Η κόρη του Ρασούλη  βρήκε τον πατέρα της νεκρό, όχι μετά από 10 λεπτά, που τον βρήκα εγώ, αλλά, μετά από 10 μέρες, σε κατάσταση σήψης … δεν την κατηγορώ γι’ αυτό, μπορεί να τύχει στον καθένα, αλλά που βρήκε το «κέφι» να στέλνει επιστολές μίσους … αυτές τις στιγμές ο θάνατος του προσφιλούς σου προσώπου, σε αδειάζει, σε κάνει να έχεις ανάγκη την αγάπη και την συμπαράσταση όλων κι όχι να μισείς …  
Στα δικαστήρια έχει πάει η μισή Ελλάδα. Ο πατέρας μου, μόνο με έναν άνθρωπο είχε τέτοιες διαφορές, που, όταν έβλεπαν ο ένας τον άλλον στο δρόμο, έστριβαν γωνία … Την ημέρα της κηδείας, αυτός ο άνθρωπος, ήταν στη σειρά για να μας χαιρετίσει, τον είδα και σκούντησα τη μητέρα μου, που την υποβάσταζα. Πράγματι, όταν ήρθε η σειρά του, μας άπλωσε το χέρι και με λυγμούς έλεγε «με συγχωρείς, με συγχωρείς, με συγχωρείς …». Κλάψαμε κι εμείς και σφίξαμε τα χέρια. Το θεωρείτε εκ μέρους του υποκριτικό – για το θεαθήναι; Εγώ το βίωσα βαθιά ανθρώπινο! Ας δώσουμε ένα τέλος στο τηλεοπτικό πρίσμα, που όλα τα βλέπει συνωμοσιολογικά και δημοσιοσχετίστηκα κι ας επιστρέψουμε στην ανθρωπιά!
Η κόρη του Ρασούλη κάθισε κι έγραψε ότι το στεφάνι του Νταλάρα ήταν ανεπιθύμητο! Διαβάζοντας το, μου ήρθε η εικόνα της κηδείας του πατέρα μου, που σας περιέγραψα, και θυμήθηκα τα λόγια της γιαγιάς μου: «άνθρωποι και άνθρωποι…».
Ανθρώπινη είναι κι η συγχώρεση κι η συγγνώμη κι η συμφιλίωση, μαλακώνουν και ισορροπούν  τον άνθρωπο από τη σκοτεινή πλευρά του, ας τα σώσουμε, σε μια σκληρή εποχή, που δεν μας έχει μείνει τίποτα άλλο.
Δεν τα έγραψα όλα τα παραπάνω, για να πλέξω το εγκώμιο του “ανθρωπιστή Νταλάρα”. Όχι! Μπορεί, ως άνθρωπος, να είναι όλα όσα του καταμαρτυρούν ή τα  μισά ή και παραπάνω! Κι ως καλλιτέχνης (που υπήρξε, μεγάλος, με πολλά ρεκόρ, σταρ) – πέρα από την αδιαμφισβήτητη αξία του -  να έχει την εγωπάθειά του και τον καλλιτεχνικό επεκτατισμό του. Δεν ξέρω, 4-5 φορές τον έχω συναντήσει από κοντά, κι έχουμε μιλήσει, στα πλαίσια συνεντεύξεων και ρεπορτάζ από το στούντιο. Αλλά σ’ αυτές τις τρεις περιπτώσεις που προανέφερα, του αναγνωρίζω, ότι έκανε – ανεξάρτητα του τι πίστευε μέσα του η ψυχή του (γιατί κανείς δεν είναι μέσα της!) – την προσωπική του υπέρβαση, για την τέχνη και για τα σπουδαία αυτά έργα, που σε εμάς ανήκουν! Γιατί να μην έκανε την υπέρβασή της κι η άλλη πλευρά;
Αυτό είναι το ρεζουμέ του σχολίου μου αυτού: ας προσπαθήσουν – τουλάχιστον δημόσια και μέσω του Τύπου -  όλοι οι καλλιτέχνες, να υπερβούν τα διαπροσωπικά τους προβλήματα, και να μείνουν στα του έργου τους και να μην το αμαυρώνουν, αυτό και τους ίδιους, με φαγωμάρες και σκληρότητες. Εξάλλου, ούτε αυτό το έργο τους(μουσικά-στιχουργικά-ερμηνευτικά) δεν θα ανήκει σ’ εκείνους για πάντα! Αλλά στον Λαό και στις, συνεχώς, επόμενες γενιές. Είχα μπει κάποτε, μικρός, σε ένα πλουσιόσπιτο, και μου είχε κάνει εντύπωση μια επιγραφή, που είχε δίπλα στην πόρτα, κι έγραφε το εξής : «σήμερον εμού, αύριον εσού, ουδέποτε κανενός»!      
 
 
 
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

Σχόλια  

 
0 #30 Μιχαλης Κ. 31-08-2011 20:04
..Κορυφαίε Νταλάρα ..
Παράθεση
 
 
0 #29 Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr 21-08-2011 23:08
Παραθέτοντας aris dimitriou:
Δεν υπάρχει αναφορά στα δικαστικά παρά μόνο η grand sized φωτογραφία από τα δικαστήρια με τους 2 μαζί στο άρθρο σας!
Τη φωτογραφία από το δικαστήριο την είδατε. Την άλλη, όπου, όλοι μαζί, σαν μια παρέα (Νταλάρας και Ρασούλης είναι δίπλα-δίπλα), παίζουν και τραγουδάνε, δεν την είδατε; Όπως και τις φωτό, όπου ο Νταλάρας είναι αγκαλιασμένος με τον Άκη Πάνου και τον Γιάννη Μαρκόπουλο;
Αυτός ήταν ο σκοπός μου –όσον αφορά τις δυο φωτό Νταλάρα/Ρασούλη, που αντιπαράθεσα– να δείξω συμβολικά(σε συνδυασμό με τα όσα γράφω στο σχόλιό μου), ότι είμαι υπέρ της υπέρβασης των όποιων ανθρωπίνων προσωπικών διαφορών και διαμαχών, για χάρη της τέχνης, των μεγάλων καλλιτεχνικών έργων & τραγουδιών και των σπουδαίων καλλιτεχνών μας. Θα είδατε στο άρθρο της Δώρας Παπαδοπούλου («Μίκης Θεοδωράκης: Μουσικός Αύγουστος 1977») τις δικαστικές διαμάχες μεταξύ Θεοδωράκη, Μαρκόπουλου και Μαρίας Δημητριάδη. Επειδή «φαγώθηκαν» στα δικαστήρια, θα πρέπει να απαξιώσω την καλλιτεχνική τους υπόσταση και το σπουδαίο έργο τους;
Παράθεση
 
 
0 #28 aris dimitriou 21-08-2011 20:44
Δεν υπάρχει αναφορά στα δικαστικά παρά μόνο η grand sized φωτογραφία από τα δικαστήρια με τους 2 μαζί στο άρθρο σας!
Παράθεση
 
 
+1 #27 Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr 20-08-2011 12:52
Παραθέτοντας Simeonidou Martha:
Έτσι έγινε στο Ολυμπιακό.
Επιμένετε στα δικαστικά, ενώ δεν υπάρχει καμιά αναφορά στο σχόλιό μου για τη δικαστική τους διαμάχη, ούτε είναι αυτό το θέμα μου. Η ουσία του σχολίου μου ήταν η υπέρβαση των ανθρώπινων διαπροσωπικών διαμαχών, για χάρη των μεγάλων καλλιτεχνικών έργων.
Παράθεση
 
 
0 #26 Simeonidou Martha 20-08-2011 10:56
Έτσι έγινε στο Ολυμπιακό.
Παράθεση
 
 
0 #25 Τάσος Καραντής, Δώρα Παπαδοπούλου 20-08-2011 01:56
Κυρία Ρασούλη
Δημοσιεύσαμε το σχόλιό σας αυτούσιο, προς κρίση των αναγνωστών. Όπως κάνουμε με όλα άλλωστε. Κάνετε λάθος. Δε θίξαμε ποτέ τον πατέρα σας, ούτε απαξιώνουμε το έργο του Μανώλη Ρασούλη ως στιχουργού και ως καλλιτέχνη. Κάθε άλλο (εκτός αν εννοείτε κάποια σχόλια δισκοκριτικών, όπου αποτελούν μια υποκειμενική άποψη κι όχι θέσφατο). Είναι ένας σημαντικός στιχουργός με σημαντικό έργο και έχει πλέον περάσει στην ιστορία και το έργο του και ο ίδιος. Δεν είμαστε εμείς που θα το αναιρέσουμε αυτό, διότι ούτε μπορούμε, ούτε δικαιούμαστε, ούτε έχουμε τέτοιο σκοπό. Αν μη τι άλλο, ακούμε τα τραγούδια του. Αν όχι όλα, σίγουρα πάρα πολλά. Εξάλλου, έχουμε γράψει ότι και μόνο το «Όλα σε θυμίζουν» και το «Τίποτα δεν πάει χαμένο» να είχε γράψει, έχει κερδίσει την στιχουργική αθανασία. Είστε άδικη μαζί μας γιατί δεν καταφερόμαστε ούτε εναντίον σας, ούτε εναντίον του πατέρα σας. Στο παρελθόν καταδικάσαμε απερίφραστα (σε άλλο άρθρο μας) την πρακτική των εφημερίδων να βγάλουν στο παζάρι, όπως λέτε, τα τραγούδια του Μανώλη Ρασούλη, ελάχιστες μέρες μετά το θάνατό του. Το καταδικάσαμε ως πρακτική χωρίς δεύτερη σκέψη. Σ’ αυτά τα πανίσχυρα ΜΜΕ κάνατε μήνυση κι ασφαλιστικά μέτρα; Γιατί κάτι αντίστοιχο, σε ένα μη κερδοσκοπικό μουσικό περιοδικό, όπως o ΟΡΦΕΑΣ, που «παίζει για τη φανέλα» του ελληνικού τραγουδιού και μόνο, και το έχουν δυο απλοί καθημερινοί άνθρωποι, θα σήμαινε την οικογενειακή και οικονομική καταστροφή μας. Δεν νομίζουμε να θέλετε να φιμωθούμε και να καταστραφούμε – έστω κι αν διαφωνείτε με τα γραφόμενά μας. Θα είναι, επίσης, ένα πλήγμα στην ελευθερία του λόγου και στην ελεύθερη δημοσιογραφία. Όσον αφορά το δικαστικό ρεπορτάζ που αναφέρετε πως κάνουμε, ποτέ δεν αναφερθήκαμε στα γεγονότα του Ολυμπιακού Σταδίου και της δίκης (οι σχολιαστές του άρθρου αναφέρθηκαν). Είναι προφανές πως δεν ήμασταν παρόντες και δεν είδαμε με τα μάτια μας τι έγινε τότε. Γνωρίζουμε αυτά που κατέγραψε ο Τύπος και τα media. Να είστε βέβαιη πως αν ήμασταν παρόντες σίγουρα θα προσπαθούσαμε να λειτουργήσουμε αποτρεπτικά σε κάθε μορφή αντιδικίας, πέραν αυτής του διαλόγου.
Το μόνο που κάναμε στο παρόν άρθρο είναι πως καταθέσαμε μία άποψη με βάση δύο επιστολές που στείλατε στα media. Ήταν ανοιχτές επιστολές και εφόσον δημοσιοποιήθηκαν μπορούν να κριθούν δημοσιογραφικά. Και η ουσία του παρόντος κειμένου δεν ήταν άλλη παρά η υπέρβαση των ανθρώπινων διαφορών υπέρ της τέχνης. Μιλήσαμε μόνο για συγγνώμη, για συγχώρεση και συμφιλίωση και άρση των διαφορών υπέρ της τέχνης. Ήταν μία γνώμη για την υπέρβαση των όποιων ανθρώπινων διαπροσωπικών σχέσεων, υπέρ των μεγάλων έργων, γιατί αυτά τελικά μένουν. Είναι μία γνώμη, μία κρίση, τίποτα λιγότερο ή τίποτα περισσότερο και δε νομίζουμε πως αποτελεί συκοφαντία. Η λέξη «κέφι», ως προς τις επιστολές σας –να αναγνωρίσουμε πως ήταν ατυχής– αλλά και πάλι τη βάλαμε σε εισαγωγικά, που σημαίνει, ότι δεν την εννοούσαμε επακριβώς, σύμφωνα με τους γραμματικούς κανόνες της γλώσσας μας.
Τέλος, για τα περί “συκοφαντικής δυσφήμισης” και “ασφαλιστικών μέτρων” που αναφέρετε, δεν είμαστε άνθρωποι που θέλουμε να αντιδικούμε με τον οποιονδήποτε. Είναι δικαίωμά σας φυσικά, ωστόσο εμείς είμαστε της άποψης πως όλες οι διαφορές που προκύπτουν στις σχέσεις των ανθρώπων, πρέπει να λύνονται με διάλογο, με ανταλλαγή απόψεων και με καλή πίστη. Είμαστε στη διάθεσή σας, να καταθέσετε, πλήρως, και την δική σας πλευρά κι άποψη, στον ίδιο ακριβώς χώρο (αρχική σελίδα και στην ίδια ενότητα), με την υπογραφή σας και τα στοιχεία που θα παραθέσετε στο κείμενό μας. Αυτός είναι ο στόχος του ΟΡΦΕΑ και μόνο, καλοπροαίρετος διάλογος με επιχειρηματολογία.
Με εκτίμηση
Τάσος Καραντής, Δώρα Παπαδοπούλου
Παράθεση
 
 
0 #24 Ναταλία Ρασούλη 20-08-2011 00:10
Αγαπητό περιοδικό,
Διαβάζω με μεγάλη έκπληξη να αναφέρεστε στον πατέρα μου, όχι τόσο για το έργο του στο ελληνικό τραγούδι, αλλά πιο πολύ για την διαμάχη του με τον τραγουδιστή Γιώργο Νταλάρα. Και με ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη, βλέπω να αναφέρεστε σ' εμένα και την επιστολή μου προς τα ΜΜΕ που έβγαλαν στο παζάρι τα τραγούδια του πατέρα μου, 3 μέρες μετά από την ανακοίνωση του θανάτου του. Βλέπω ότι πρέπει να με γνωρίζετε και προσωπικά, γιατί αλλιώς δεν ξέρω πως θα γνωρίζατε ότι εγώ εν μέσω πλήρους "κεφιού" που μου δημιουργήθηκε από την απώλεια του γονιού μου, τράβηξα στην "τύχη" κλήρο με ποιόν να τα βάλω για να "σπάσω πλάκα" και ω! εκ θαύματος!, εμφανίστηκε το όνομα του κυρίου Νταλάρα.
Νομίζω ότι θα σας είναι αρκετά κατανοητό, ότι λόγω του ότι δεν είσασταν παρόντες στο εν λόγω περιστατικό μεταξύ του πατέρα μου και του Γιώργου Νταλάρα, πιθανά να μην έχετε και τόσο αντικειμενική άποψη γαι το γεγονός, έως και καθόλου θα συμπλήρωνα. Εκτός και αν είσασταν όντως εκεί μαζί με τον Διονύση και την Άσπα Σαββόπουλου και τους λοιπούς μάρτυρες, οπότε πιθανά να είχατε πάρει και μέρος σε όλο αυτό θέαμα αποτρέποντας ή και εμψυχώνοντας ακόμα αυτόν που εσείς θα σας φαινόταν δικαιότερος.
Λέτε, ότι το επίκεντρό σας σαν περιοδικό και κύριο μέλημά σας, είναι η μουσική και το ελληνικό τραγούδι. Σας βλέπω να επαναλαμβάνετε ότι δεν ασχολείστε με θέματα που δεν σας αφορούν, όπως για παράδειγμα, το δικαστικό ρεπορτάζ.
Όμως εγώ παρατηρώ, ότι και με το δικαστικό ρεπορτάζ ασχολείστε και με το εξωδικαστικό, αλλά και με το εξωμουσικό, διότι έχετε κείμενα με χαρακτήρα συκοφαντικό και υβριστικό ως προς την μνήμη νεκρών δημιουργών και γεμάτα ψευδείς πληροφορίες και συμπερασμάτα για ανθρώπους που δεν γνωρίζετε, όπως εμένα. Δεν μου ακούγονται και πολύ μουσικά όλα αυτά.
Βεβηλώνετε την μνήμη ενός ανθρώπου, που δεν ήταν μόνο γνώμη του Διονύση Σαββόπουλου ότι ο Μανώλης Ρασούλης είναι ο καλύτερος λαϊκός μας στιχουργός των τελευταίων 30 χρόνων, αλλά χαίρει (πάντα στον ενεστώτα χρόνο ) ιδιαίτερης εκτίμησης και σεβασμού από δημιουργούς όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μάνος Λοϊζος, ο Νίκος Μαμαγκάκης (ο οποίος ήταν και παρών στο συγκεκριμένο περιστατικό του Ολυμπιακού Σταδίου), ο Άκης Πάνου, ο Λευτέρης Παπαδοπουλος και τόσοι άλλοι που δεν χρειάζεται να αναφέρω γιατί δεν θα τελειώσει το μήνυμά μου. Μόνο θα πω αυτό: Ότι "τόλμησε" και ο Οδυσσέας Ελύτης να μιλήσει με λόγια εκτίμησης για τον πατέρα μου. Φαντάζομαι βέβαια, ότι πιθανά να μην θεωρείτε την γνώμη αυτών των δημιουργών τίποτα το σημαντικό (άλλωστε τι ήξεραν αυτοί;..) και να επιμένετε στην γνώμη σας ότι ο Μανώλης Ρασούλης έγραφε ευτελή σλόγκαν εκτός από τραγούδια και ότι δεν ανήκει καν στους καλύτερους στιχουργούς που γέννησε ποτέ αυτή η χώρα.
Μιλάτε για μένα μ' έναν τρόπο, που είναι για λύπηση πραγματικά. Λόγω του ότι επίσης, βλέπω ότι συμφωνείτε με τις "ευγενικές" τακτικές του κυρίου Νταλάρα, που εκτός των γρονθοκοπημάτων είναι και οι μηνύσεις για συκοφαντική δυσφήμιση και τα ασφαλιστικά μέτρα, φαντάζομαι ότι δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα να πράξω κι εγώ το ίδιο απέναντί σας, μιας και με έχει γεμίσει με τόσο "κέφι" ο θάνατος του πατέρα μου.

Μετά καμμίας τιμής και βαθύτατης λύπης,

Ναταλία Ρασούλη
Παράθεση
 
 
0 #23 Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr 16-08-2011 21:10
Μανώλη, όπως έχω ξαναγράψει, δεν έχω τίποτα -ως δημοσιογράφος- με κανέναν καλλιτέχνη. Μουσικές προσωπικές συμπάθειες ως Τάσος έχω, όπως κι εσύ θα έχεις ως Μανώλης. Αλλά αυτές δεν επηρεάζουν τον ΟΡΦΕΑ. Θα μπορούσα να σου πω μάλιστα, πως το 50% των καλλιτεχνών που παρουσιάζονται στον ΟΡΦΕΑ (κι αρκετούς του παρουσιάζω κι εγώ), δεν είναι καθόλου του μουσικού γούστου μου! Αλλά, έτερον εκάτερον, από την άλλη πασχίζω για να τους παρουσιάσω! Αυτό είναι το λειτούργημα του δημοσιογράφου. Σχολιάζω πρόσωπα και πράγματα, ανάλογα με την επικαιρότητα και τη συγκυρία, ίσως γι’ αυτό μερικές φορές, να συγκεντρώνονται δυο-τρία μαζί για το ίδιο πρόσωπο.
Δεν έχω αναλάβει το ρόλο του υπερασπιστή και του δικηγόρου ούτε του Νταλάρα, ούτε κανενός. Υπερασπίζομαι την αλήθεια, όταν έχω επιχειρήματα για πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Κι όπως, θα δεις, στα «ΕΥΦΩΝΑ - ΠΑΡΑΦΩΝΑ», έχω υπερασπιστεί κι άλλους, όπως κι έχω κρίνει κι άλλους ή δηλώσεις τους.
Ποτέ δεν ισχυρίστηκα ότι ο Νταλάρας είναι «άγιος» και «φιλάνθρωπος». Ίσα – ίσα, στο συγκεκριμένο άρθρο μου, τον χαρακτήρισα, «εγωιστή», «ξεροκέφαλο», «εγωπαθή» και με «καλλιτεχνικό επεκτατισμό». Αυτά όμως δεν έχουν να κάνουν με τις καλλιτεχνικές (ερμηνευτικές και φωνητικές) αρετές του και με τη σπουδαία δισκογραφία του, μια κι έχει ερμηνεύσει πολλούς μεγάλους συνθέτες και στιχουργούς, με διαχρονικά τραγούδια, που έχουν περάσει στο στόμα ολωνών μας με τη φωνή του. Γι΄ αυτό και δεν είναι «κουκίδα», αλλά ένας από τους κορυφαίους τραγουδιστές του τελευταίου μισού αιώνα, όπως –για να μείνω στους άντρες– κι ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης, ο Πάριος, ο Μητροπάνος, ο Μητσιάς κ.α. Κι αυτό δεν είναι η άποψή μου, είναι η ιστορική αλήθεια Μανώλη. Είναι άλλο θέμα, υποκειμενικό, αν μας ταιριάζει η χροιά της φωνής ενός τραγουδιστή ή μας είναι γενικά «συμπαθής» ή «αντιπαθής», κι άλλο η ιστορικά αποδεδειγμένη καλλιτεχνική αξία του.
Σαφώς έχει τα καλά του και τα στραβά του ο Νταλάρας, όπως κι ο κάθε καλλιτέχνης. Όπως, όμως «κατηγορείς» εμένα ότι βλέπω μόνο τα καλά του, το ίδιο θα μπορούσα να πω και για σένα, ότι βλέπεις μόνο τα στραβά του. Αυτό που δεν δέχομαι –για να μείνω στην κοινή λογική μόνο– είναι πως αποτελεί το «απόλυτο κακό» στο τραγούδι μας και για όλα φταίει αυτός, το θεωρώ αρρωστημένο.
Τέλος, επειδή γράφεις ότι ξέρουμε ποιος και τι είναι ο Νταλάρας κι ότι ο ΟΡΦΕΑΣ, πάει να αλλάξει την ιστορία του ελληνικού τραγουδιού. Κι επειδή –ως ειλικρινής άνθρωπος που είμαι– σου λέω ότι θα τον ξανασυναντήσεις στον ΟΡΦΕΑ, ανάλογα με την επικαιρότητα και τη συγκυρία, νομίζω, καλό είναι να το «λύσουμε το θέμα, καταλήγοντας, σε μια κοινή συνισταμένη», για να μην κουραζόμαστε κι επανερχόμαστε, ξανά και ξανά. Σου κάνω λοιπόν, δημόσια, μια πρόταση. Να αλλάξουμε ρόλους! Να γίνεις εσύ ο συντάκτης και να γράψεις ένα σχόλιό σου στα «ΕΥΦΩΝΑ - ΠΑΡΑΦΩΝΑ» για τον Νταλάρα (ελεύθερα, χωρίς λογοκρισία, και με όποιον τίτλο θέλεις) όπου να μας παρουσιάσεις –με επιχειρήματα– την, κατ’ εσένα, εικόνα του. Κι εγώ -όπως, κι ο οποιοσδήποτε άλλος αναγνώστης-, να σχολιάσουμε, νηφάλια και με επιχειρήματα, το άρθρο σου. Θα είναι και μια εμπειρία, να δεις και την άλλη πλευρά, του να κρίνεσαι κι όχι μόνο να κρίνεις. Τι λες; Το δοκιμάζουμε;
Παράθεση
 
 
0 #22 Δώρα Παπαδοπούλου ... e-orfeas.gr 16-08-2011 20:19
Παραθέτοντας Μανώλης:
Κυρία Παπαδοπούλου και κύριε Καραντή, μαζί με τους άξιους συνεργάτες σας, έχετε κάνει μια σπουδαία δουλειά εδώ. Το γνωρίζω, σας παρακολουθώ και το καταλαβαίνει οποιοσδήποτε βλέπει τον Ορφέα. Δεν είναι ανάγκη να μπούμε σε λεπτομέρειες, ξέρετε καλά τι εννοώ. Και πάλι είναι πολλά τα άρθρα που αφορούν το Νταλάρα στον Ορφέα. Το ελληνικό τραγούδι είναι ατελείωτο, ο Νταλάρας είναι μια κουκίδα, δεν είναι βράχος ολόκληρος. Πόσα είναι τα άρθρα για το Χατζιδάκι και το Θεοδωράκη και το Βαμβακάρη; Δεν είναι ανάγκη να μπούμε σε αριθμούς και στατιστικά στοιχεία! Αφήστε ήσυχο το Ρασούλη και την κόρη του, τον Πάνου και τον Καζαντζίδη! Καλά έκανε η Ρασούλη και δεν ήθελε να μπούνε τα cd του πατέρα της με αυτά του "φιλάνθρωπου" και "άγιου" Νταλάρα. Είναι ηθικό το θέμα και απορώ γιατί δεν το καταλαβαίνετε!
Μανώλη,
Όπως βλέπεις η συζήτηση πάντα έχει ενδιαφέρον, για να βγουν τα όποια συμπεράσματα. Μιλάς για το Ρασούλη, τον Πάνου, τον Καζαντζίδη. Μην ξεχνάς πως οι αναφορές αυτές είχαν να κάνουν και με την επικαιρότητα, διότι φέτος έφυγε από τη ζωή ο στιχουργός και φέτος επανεκδόθηκε το έργο του Πάνου. Οι περισσότερες αναφορές στη στήλη «Εύφωνα και παράφωνα» «παίζουν» με την επικαιρότητα. Για τη Ρασούλη και τα cd εξακολουθώ να πιστεύω αυτά που έγραψα τότε. Πως ήταν λάθος όπως έθεσε το θέμα περί Νταλάρα (και όχι φυσικά περί των εκδόσεων στις εφημερίδες στο οποίο της έδωσα δίκιο 100%), γιατί ως άνθρωπος δεν κυνηγώ φαντάσματα. Δεν έχω πρόβλημα να σταθώ δίπλα και στο χειρότερο εχθρό μου. Αλλού είναι η ουσία. Μπορεί να μη συμφωνούμε, δεκτό, αλλά αυτή είναι απλά η γνώμη μου.
Μιλάς για το Θεοδωράκη, το Βαμβακάρη, το Χατζιδάκι. Σκοπός μας είναι να παρουσιάζουμε στον Ορφέα, όσο το δυνατόν περισσότερα θέματα και πρόσωπα. Φυσικά και λείπουν αναφορές και σε πρόσωπα και σε γεγονότα, αλλά το κενό καλύπτεται με το πέρασμα του χρόνου, μέσα από τις ιδέες τις δικές μας και του κάθε αρθρογράφου, σε συνδυασμό και με την επικαιρότητα. Δεν είμαστε παντογνώστες, ούτε υπεράνθρωποι, ούτε δημοσιογραφικός όμιλος με τεράστιο team. Είμαστε αυτοί που είμαστε, μια ντουζίνα άνθρωποι όλοι κι όλοι και δεν ντρέπομαι να το πω.
Θα σου θέσω όμως ένα θέμα. Πρόσφατα δημοσιεύθηκε άρθρο (δικό μου) για το Μουσικό Αύγουστο του Θεοδωράκη. Ουδείς είχε να προσθέσει κάτι ως σχόλιο, παρόλο που, αν θέλεις, κι αυτό είχε αναφορές και σε έριδες και σε δικαστικά της τότε εποχής, που εμένα προσωπικά, μου ξύνισαν. Ελάχιστα μετά τη μεταπολίτευση, μετά το πραξικόπημα της Κύπρου σε μία πληγωμένη Ελλάδα, οι μύθοι και οι πρωταγωνιστές της εποχής (Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Μαρκόπουλος, Δημητριάδη) τρώγονταν σαν τα ποντίκια ποιος θα τραγουδήσει που και ποιος υποκινεί την απεργία μιας ορχήστρας. Άντε, ας πούμε πως αυτό ήταν μία ιστορική καταγραφή, διαβάστηκε, τέλος. Πιο πριν έχουν δημοσιευθεί και σε εμάς (όπως και παντού), ανοιχτές επιστολές του Μίκη Θεοδωράκη περί της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης. Και είναι πάντα ιδιαίτερος και γλαφυρός ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται ο Θεοδωράκης. Πάλι σιγή. Έγραψε ο Τάσος πολύ πρόσφατα ένα άρθρο για τον Οικονομίδη και το πως Μπιθικώτσης και Μοσχολιού τραγούδησαν τον ύμνο της χούντας. Ξανά σιγή. Το ίδιο και με δεκάδες άλλες αναφορές στο παρελθόν. Και παρά το γεγονός πως δεν είχαμε τότε ενεργό σχολιασμό γιατί υπήρχαν τεχνικές αδυναμίες, υπήρχε το facebook για σχόλια, το οποίο οι περισσότεροι χρησιμοποιούν. Η αντίδραση είναι μόνο στις αναφορές περί Νταλάρα (οι οποίες δεν είναι υποστηρικτικές a priori και βασίζονται σε γεγονότα και επιχειρήματα) και τις περισσότερες φορές δε μπαίνει καν στην ουσία του πράγματος και στέκεται μόνο στο όνομα με αιτιάσεις του τύπου «μη δίνετε λόγο», «σταματήστε», «σιωπήστε».
Ισχύει για τους καλλιτέχνες, όλους ανεξαιρέτως το «ουδείς αναμάρτητος». Πράγμα φυσιολογικό, γιατί είναι άνθρωποι. Αυτό ισχύει για το Νταλάρα. Αυτό ισχύει και για τον Πάνου και για το Ρασούλη και για τον Καζαντζίδη. Αυτό ισχύει και για το Θεοδωράκη και το Χατζιδάκι και το Βαμβακάρη. Πίστεψέ με, αν ανατρέξει κανείς στο παρελθόν και στα αρχεία κυρίως των εφημερίδων, θα μάθει πράγματα και θαύματα, άγνωστα στους πολλούς, που είναι ικανά να γκρεμίσουν μύθους και μύθους.
Παράθεση
 
 
0 #21 Μανώλης 16-08-2011 08:12
Κυρία Παπαδοπούλου και κύριε Καραντή, μαζί με τους άξιους συνεργάτες σας, έχετε κάνει μια σπουδαία δουλειά εδώ. Το γνωρίζω, σας παρακολουθώ και το καταλαβαίνει οποιοσδήποτε βλέπει τον Ορφέα. Δεν είναι ανάγκη να μπούμε σε λεπτομέρειες, ξέρετε καλά τι εννοώ. Και πάλι είναι πολλά τα άρθρα που αφορούν το Νταλάρα στον Ορφέα. Το ελληνικό τραγούδι είναι ατελείωτο, ο Νταλάρας είναι μια κουκίδα, δεν είναι βράχος ολόκληρος. Πόσα είναι τα άρθρα για το Χατζιδάκι και το Θεοδωράκη και το Βαμβακάρη; Δεν είναι ανάγκη να μπούμε σε αριθμούς και στατιστικά στοιχεία! Αφήστε ήσυχο το Ρασούλη και την κόρη του, τον Πάνου και τον Καζαντζίδη! Καλά έκανε η Ρασούλη και δεν ήθελε να μπούνε τα cd του πατέρα της με αυτά του "φιλάνθρωπου" και "άγιου" Νταλάρα. Είναι ηθικό το θέμα και απορώ γιατί δεν το καταλαβαίνετε!
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Το γιαούρτι, που μια μέρα πριν από το ευρώ, έκανε 48 δραχμές και μια μέρα μετά τριακόσιες πενήντα – σε δραχμές – εμείς το φάγαμε αδιαμαρτύρητα. Το ίδιο γιαούρτι ήταν, ίσως και χειρότερο, αλλά εμείς το πληρώσαμε χωρίς να πούμε λέξη. Δηλαδή ως λαός είμαστε πολύ του γιαουρτιού.
Σταμάτης Κραουνάκης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

14/12/1883 Γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας ο μουσουργός Μανώλης Καλομοίρης
15/12/1933 Γεννήθηκε στην Αθήνα ο συνθέτης Άκης Πάνου

ΤΥΧΑΙΑ TAGS