141 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
14.12.2017
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Τάσος Π. Καραντής

Η καλλιτεχνία και τα βαφτίσια της

Τάσος Π. Καραντής

Την αφορμή για τις παρακάτω απόψεις την έδωσε ένα άρθρο της πιανίστριας Έφης Αγραφιώτη («Καθημερινή», 13-8-2010) με τίτλο «Βαφτίζουμε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα», καθώς κι η παρέμβαση του Νότη Μαυρουδή στο TAR (www.tar.gr). Εκτιμώ τον κάθε καλλιτέχνη γι’ αυτά που προσφέρει και σέβομαι την κάθε άποψη, ακόμα κι αυτή με την οποία διαφωνώ. Το σχόλιό μου, δηλαδή, που ακολουθεί, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί “απάντηση” στο άρθρο, εξάλλου εγώ εστιάζω σε συγκεκριμένη μόνο πτυχή, αλλά, απλά, όφειλα να το αναφέρω, αφού το άρθρο αυτό μου έδωσε την ευκαιρία, να καταθέσω κι εγώ την δική μου οπτική στο θέμα.

Το ζήτημα – όσον αφορά το τραγούδι - είναι παλιό και γνωστό και θα μπορούσε να οριοθετηθεί από το εξής βασικό ερώτημα : τι και ποιο είναι το καλό – ποιοτικό τραγούδι;
Πολλές οι πιθανές απαντήσεις, αλλά μια η κυρίαρχη αισθητική (φορέας συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας κι ιδεολογίας) από την μεταπολίτευση και μετά, όπου καθορίζει την απάντηση κι ορίζει τον κανόνα, τα μέτρα και τα σταθμά. Έτσι, τα είδη που περιέχουν την αισθητική συγκεκριμένης πολιτιστικής ελίτ θεωρούνται ποιοτικά, τα υπόλοιπα όχι, κι, άρα, από ‘κεί και πέρα, ότι μένει απέξω είναι υποκουλτούρα, λαϊκίστικο, φτηνό, αγοραίο ή και χυδαίο. Μετά, ακολουθούν τα στρατόπεδα, οι αντιπαλότητες, οι χαρακτηρισμοί και οι εκατέρωθεν αποκλεισμοί. Το ίδιο ισχύει στη λογοτεχνία και στον κινηματογράφο. Οι ταινίες δράσης και τα θρίλερ, όπως κι η αστυνομική λογοτεχνία κι η λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, θεωρούνται κατώτερα είδη! Ας προσφέρουν – ως έργα τέχνης - μεγάλη ευχαρίστηση κι υψηλές συγκινήσεις, ας έχουμε οφθαλμοφανή αριστουργήματα στο είδος τους, πάντα θα είναι δεύτερα, πάντα θα είναι κάτω! Γιατί; Γιατί είναι έξω από τον κυρίαρχο κανόνα! Κι αν ο κανόνας κάποτε, υποθετικά, αλλάξει;
Τότε θα έρθουν τα πάνω κάτω! Κι αυτό θα επαναλαμβάνεται, όσο θα αφήνουμε τους κανόνες να ορίζουν την απόλαυση και τη συγκίνηση που μπορεί να μας προσφέρει η τέχνη. Και το χειρότερο, να έχουμε και τύψεις αν τύχει να ευχαριστηθούμε με κάτι που βρίσκεται έξω από τα πλαίσια των κανόνων! 

Δεν πιστεύω πως, ντε και καλά, ότι αρέσει στους πολλούς και στον μέσο άνθρωπο είναι υποκουλτούρα(υποκουλτούρα της αγοράς). Όχι, πως δεν υπάρχει και τέτοια, αλλά δεν υπάρχει μόνο τέτοια! Ότι πουλάει δεν είναι  ντε φάκτο ύποπτο! Όπως κι ότι δεν πουλάει δεν είναι οπωσδήποτε αριστούργημα! Σαφώς κι η αγορά ενδιαφέρεται γι’ αυτό που πουλάει, αλλά αυτό δεν ορίζει, ταυτόχρονα, και την όποια ποιότητά του.

Οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίδιοι, ο καθένας έχει τις ανάγκες του, την κουλτούρα του και την αισθητική του ή κι ο ίδιος άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες σε διαφορετικές στιγμές της καθημερινότητάς του. Αυτό ισχύει και για την τέχνη(η οποία, παρεμπιπτόντως, είναι δυνατή να παράγει χρήμα, όταν καταφέρνει να αφορά τους πολλούς), ας μη θέλουμε, λοιπόν, όλα να τα βάλουμε σε κουτάκια και σε κατηγορίες, θεωρώντας άλλα ανώτερα κι άλλα κατώτερα. Η μουσική είναι μία και το κάθε είδος της κάποιους ή κάποια στιγμή μας αφορά (δείτε για παράδειγμα στα προφίλ στο facebook  πως, στους ίδιους ανθρώπους, αρέσει ο Αλκίνοος Ιωαννίδης αλλά κι ο Σταμάτης Γονίδης ή ο Σωκράτης Μάλαμας μα κι ο Μιχάλης Χατζηγιάννης). Ανάγκη έχουμε, για παράδειγμα, την μπαλάντα και την μελοποιημένη ποίηση, ανάγκη έχουμε όμως και το ελαφρύ και το κεφάτο, καθώς και το βαρύ ζεϊμπέκικο. Ας μην τα βλέπουμε όμως τα τελευταία συλλήβδην παρακατιανά! Ας κοιτάμε σε κάθε είδος να βρούμε το ποιοτικό. Και το κριτήριο για το τι είναι ποιοτικό, δεν είναι κάποιος κανόνας που έχει κατασκευαστεί με έναν σαφέστατο ιδεολογικό και κοινωνικό χαρακτήρα, αλλά το ατομικό κριτήριο που αγγίζει την καρδιά μας, σεβόμενοι όμως κι αυτό που αγγίζει την καρδιά του συνανθρώπου μας! Ας μην εγκλωβίζουμε και την τέχνη του τραγουδιού σε θρησκευτικά και μανιχαϊστικά δόγματα!   

Θυμάμαι, μου έχει πει – σε μια συνέντευξή του – ο Δήμος Μούτσης, ότι υψηλής ποιότητας δεν είναι μόνο ένα συμφωνικό τραγούδι, αλλά κι ένα λαϊκό! Κι έχει δίκιο! Κι ο αγράμματος χασικλής εκσφαγέας Μάρκος Βαμβακάρης έγραφε υψηλής ποιότητας τραγούδια κι ας θεωρούταν τότε περιθωριακός και ζητιάνευε με πιατάκι στις ταβέρνες!
Υψηλής ποιότητας ζωγράφος είναι ο Πικάσο, αλλά κι ο Θεόφιλος, καθώς κι ο Νταλί, ο οποίος πουλάει και πολύ! Υψηλής ποιότητας είναι η ποίηση του Ελύτη, υψηλής ποιότητας είναι όμως κι οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου! Υψηλής ποιότητας είναι ένα λυρικό κομμάτι του Χατζιδάκι, αλλά της ίδιας ποιότητας είναι κι ένα μάγκικο ζεϊμπέκικο του Αντώνη Ρεπάνη και του Άκη Πάνου. Το καθένα στο είδος του.

Η ποιότητα, λοιπόν, για να επανέλθω στο τραγούδι, έχει να κάνει με το κάθε μουσικό κομμάτι, αυτό καθεαυτό κι όχι, με είδη, με χώρους και καλλιτεχνικά προφίλ. Όλοι, μικροί – μεγάλοι, για να υπάρχουν, κάποιους αφορούν, κάποιους εκφράζουν, σε κάποιους αρέσουν! Ας το σεβαστούμε επιτέλους αυτό κι ας τους αφήσουμε χώρο να υπάρξουν και να αναπνεύσουν δίπλα μας! Ας ξεφύγουμε από τη νοοτροπία να θέλουμε να σώσουμε τον άλλον, βάζοντας τον με κλωτσιά στον δικό μας παράδεισο! Όπου αυτό εφαρμόστηκε πολιτικά, οδήγησε σε μαύρους αλλά και κόκκινους ολοκληρωτισμούς που κατέρρευσαν παταγωδώς!
Όλοι μπορούμε να συνυπάρξουμε, αρκεί να σεβαστούμε την αισθητική και τις ανάγκες του διπλανού μας και δεν την εκλάβουμε ως κατώτερη από τη δική μας, προσπαθώντας να τον διορθώσουμε! Αυτό εξάλλου μας δείχνει κι η ίδια η φύση, παντού επικρατεί η ποικιλία κι η διαφορετικότητα. Δεν χρειάζεται λοιπόν βαφτίσια η καλή τέχνη, βαφτίζεται ως τέτοια, αυτόματα, από μόνη της, όταν τα καταφέρει και μπει στην καρδιά του ανθρώπου.

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Ο Έρωτας είναι ο θάνατος.
Μίλτος Σαχτούρης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

14/12/1883 Γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας ο μουσουργός Μανώλης Καλομοίρης
15/12/1933 Γεννήθηκε στην Αθήνα ο συνθέτης Άκης Πάνου

ΤΥΧΑΙΑ TAGS