57 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
22.10.2018
Ορφέας | Main Feed

Η αθέατη πλευρά της Σελήνης

Τάσος Π. Καραντής

Η γνωριμία μου με τον Καθηγητή Νευρολογίας & Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτριο Βασιλόπουλο, ξεκινά από το 1999, όταν παρουσίασε το βιβλίο «Ανθολογία Νέων Σαλαμινίων Ποιητών», την οποία συμμετείχα.
Την επόμενη χρονιά(28-5-2000), ο Δήμος Σαλαμίνας, τον τίμησε με το Χρυσό Μετάλλιο της Πόλεως της Σαλαμίνας, και το γεγονός, αυτό, ήταν η αφορμή, να ξανασυναντηθούμε, υπό την ιδιότητά μου, του δημοσιογράφου, όπου του πήρα μια συνέντευξη για την εφημερίδα της Σαλαμίνας «Η Νέα Σαλαμίνα».
Έτσι, αντιστράφηκαν οι ρόλοι, αφού, αυτή τη φορά, εγώ, ήμουν αυτός που έθετα τις ερωτήσεις στον ψυχίατρο!
Τα αποσπάσματα που ακολουθούν, επιλέχτηκαν, υπό το πρίσμα, ότι θέματα, όπως η ψυχή, η τρέλα, η ψυχιατρική, ο πόνος κι ο θάνατος, αφορούν, περισσότερο, από ποτέ, την σημερινή ελληνική κοινωνία της παρακμής, στην οποία πλεονάζουν τα ψυχολογικά προβλήματα, ο πόνος, οι αυτοκτονίες κι ο θάνατος – σωματικός & πνευματικός.
Είναι χρήσιμες οι απόψεις του Καθηγητή σε παθόντες και μη!
Είμαι υποχρεωμένος, να διευκρινίσω – γιατί πολλούς μπορεί να ενοχλήσουν ή να ξενίσουν(όπως εμένα) οι απόψεις του περί ανθρώπινου πόνου, στην απάντησή του στην προτελευταία ερώτησή μου – ότι τα πολιτικά πιστεύω του είναι συντηρητικά, και τα θρησκευτικά, αυτά της ορθόδοξης χριστιανικής θρησκείας.

Όπως επίσης, να εξάρω το θάρρος και την ειλικρίνεια της απαντήσεώς του, στην τελευταία μου ερώτηση.


Μέσα από την εκπαιδευτική σας πείρα, πως θα μπορούσατε να μας δώσετε απλά τον ορισμό της τρέλας;

Δημήτρης Βασιλόπουλος : «Η τρέλα είναι δύσκολο να οριστεί. Υπάρχουν καμιά δεκαριά ορισμοί για το τι είναι τρέλα. Πιο απλά μπορούμε να δούμε το θέμα ως εξής : Αν φυσιολογικό είναι αυτό που κάνουνε οι πολλοί, ιδιαίτερα σε θέματα συμπεριφοράς, τότε όποιος αποκλίνει πολύ από τη συνηθισμένη συμπεριφορά χαρακτηρίζεται ως παθολογικός.».

Ποια είναι η πρόοδος της ψυχιατρικής σήμερα;

Δ. Β. : «Η ψυχιατρική και ιδιαίτερα η ψυχοφαρμακολογία, που έχει μεγάλη άνθηση, έχουν προσφέρει πάρα πολλά στον σύγχρονο άνθρωπο. Τα κατασταλτικά, για παράδειγμα, βοήθησαν σε βαριές περιπτώσεις σχιζοφρένειας και σχεδόν κατάργησαν τα άσυλα. Νεότερα και πιο εξελιγμένα φάρμακα έχουν βοηθήσει πολύ άλλες παθήσεις, όπως το άγχος και η μελαγχολία που είναι τα νοσήματα της εποχής μας. Είναι μεγάλο το ποσοστό σήμερα αυτών που πάσχουν από μελαγχολία και με τα φάρμακα της ψυχοφαρμακολογίας γίνονται καλά. Έχουν σωθεί έτσι πολλοί άνθρωποι από την αυτοκτονία. Η ψυχιατρική βέβαια δεν υποκαθιστά το Θεό, απλώς βοηθάει στην ψυχική νόσο.».

Τι είναι ψυχική νόσος;

Δ. Β. : «Όταν η ιατρική λέει ψυχικό κόσμο, εννοεί χημικές αντιδράσεις, που γίνονται μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Το συναίσθημα(χαρά, λύπη) είναι θέμα χημείας μέσα στον εγκέφαλο, ουσιών διαβιβαστικών, όπως λέμε εμείς. Είναι ουσίες που δρουν από κύτταρο σε κύτταρο του εγκεφάλου και μεταφέρουν πληροφορίες(νευροδιαβιβαστές). Εκεί παρεμβαίνει και το ψυχοφάρμακο και επαναφέρει κάτι που έχει διαταραχθεί. Εάν κάποιος, για παράδειγμα, δεν είναι μελαγχολικός και πάρει ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο δεν του κάνει τίποτα. Αν έχει μελαγχολία και πάρει ένα φάρμακο τέτοιο θα θεραπευτεί. Είναι σαν την ασπιρίνη, αν έχεις πονοκέφαλο και την πάρεις θα σου περάσει ο πονοκέφαλος, αν δεν έχεις πονοκέφαλο και την πάρεις δεν θα γίνει τίποτα.».

Ποια η διαφορά νευρολογίας και ψυχιατρικής;

Δ. Β. : «Η νευρολογία ασχολείται γι’ αυτό που λέμε οργανικές παθήσεις του εγκεφάλου(όγκοι, επιληψία, άνοιες, πάρκινσον, παραλύσεις νεύρων) που είναι νοσήματα του νευρικού συστήματος.
Η ψυχιατρική ασχολείται με διαταραχές της σκέψης και του συναισθήματος, που δεν μπορεί να τις διαπιστώσει με εξετάσεις. Αν πάρεις έναν σχιζοφρενή και του κάνεις όλες τις ιατρικές εξετάσεις δε θα βρεις τίποτα.».

Μπορούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα τι είναι ψυχή;

Δ. Β. : «Και η νευρολογία και η ψυχιατρική ποτέ δεν ερμήνευσαν βαθιά φιλοσοφικά ζητήματα, όπως το τι είναι ψυχή. Ο καθένας από εμάς είναι άλλος, αλλά ο εγκέφαλός του λειτουργεί με συγκεκριμένους κανόνες. Ο τρόπος που σκέφτεται, ο τρόπος που ενεργεί είναι κωδικοποιημένος. Και η τρέλα είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος έκφρασης. Έχει συγκεκριμένα συμπτώματα. Γι’ αυτό και είναι πολύ δύσκολο να την υποδυθείς. Εκτός κι αν σ’ έχει διδάξει πάρα πολύ καιρό ένας ψυχίατρος!
Για να προχωρήσει η ψυχιατρική, άφησε πίσω το θεμελιώδες ερώτημα “τι είναι ψυχή”. Λέει τι είναι προσωπικότητα όμως : προσωπικότητα είναι το σύνολο των ιδιοτήτων που έχουμε και μας κάνει να συναλλασσόμαστε καλά με τους άλλους και με τον  εαυτό μας. Το τι είναι ψυχή το αφήνει αναπάντητο. Το ίδιο κι η νευρολογία, απάντησε στο τι είναι συνείδηση : συνείδηση είναι η βεβαιότητα του ότι εγώ ξέρω ότι υπάρχω. Αλλά το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος για να υπάρξει συνείδηση ή άλλα θεμελιώδη ερωτήματα όπως : πως λειτουργεί η μνήμη, πως λειτουργεί το συναίσθημα ή πως αντιλαμβανόμαστε το περιβάλλον μας, παραμένουν, ακόμα, αναπάντητα. Ίσως γιατί η ιατρική είναι στο βάθος μία πρακτική επιστήμη και τέτοια ερωτήματα δεν έχουν άμεση πρακτική σημασία.».

Ποια η διαφορά ψυχιάτρου και ψυχολόγου;

Δ. Β. : «Οι ψυχολόγοι μελετούν τις αντιδράσεις των φυσιολογικών ανθρώπων. Δεν ασχολούνται όμως με νόσο. Οι ψυχολόγοι είναι πιο θεωρητικοί, οι ψυχίατροι πιο πρακτικοί. Αν έχεις άγχος ή δεν κοιμάσαι το βράδυ δε θα θεραπευτείς επειδή απλώς μίλησες μ’ έναν ψυχολόγο. Αν έχεις μια βαριά μελαγχολία πρέπει να πάρεις φάρμακα, αλλιώς μπορεί να φτάσεις στην αυτοκτονία.».

Τι είναι η παραψυχολογία;

Δ. Β. : «Είναι έξω από την επιστήμη. Είναι έξω απ’ τους κανόνες του επιστημονικού λόγου. Η επιστήμη δεν την ερμηνεύει. Η επιστήμη παρατηρεί ένα φαινόμενο και το επαναλαμβάνει κάτω από ίδιες συνθήκες. Προικισμένα άτομα ή άτομα με ειδικές ικανότητες, η επιστήμη δεν τα ερμηνεύει.».

Υπάρχει αισιοδοξία για θανατηφόρες ασθένειες, όπως ο καρκίνος;

Δ. Β. : «Αισιοδοξία τεχνική υπάρχει. Όμως ο κόσμος δεν θα γίνει ευτυχέστερος έτσι. Υπάρχει αυτήν τη στιγμή η τάση να ζητάμε να ζήσουμε όλο και περισσότερο. Ήδη έχει φτάσει ο μέσος όρος ζωής πάνω από τα 80 χρόνια. Επίσης υπάρχει και η τάση να μην πονάμε, πάση θυσία να αποφύγει ο άνθρωπος τον πόνο. Η δική μας παράδοση όμως θέλει τον πόνο να είναι και μια παιδαγωγία. Σε βοηθάει να μην είσαι υπερήφανος. Σου θυμίζει ότι είσαι φθαρτός, ότι είσαι αδύναμος. Σε βοηθάει να γίνεσαι καλύτερος και πιο ευαίσθητος. Δυστυχώς όμως θέλουμε να ζούμε σε μια τεχνητή ευτυχία. Απ’ εκεί πηγάζει και η δυτική φιλοσοφία και πρακτική της ευθανασίας. Αν δηλαδή ο άνθρωπος πονάει πάρα πολύ, πρέπει ο γιατρός να τον θανατώνει για να μην πονάει. Στη δική μας παράδοση τέτοια πράγματα δεν υπάρχουν. Το μεγάλο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα, θα είναι η πολιτιστική της διαφορά από τις άλλες χώρες της Ευρώπης. Ήδη έχει αρχίσει να το αντιμετωπίζει. Σε λίγα χρόνια θα προσπαθήσουμε να κάνουμε ότι κάνουνε οι ξένοι. Και θα βρεθούμε αντιμέτωποι με τη δική μας παράδοση, δηλαδή με τον εαυτό μας.     
Ακόμα κι αν βρεθεί το φάρμακο του καρκίνου, οι άνθρωποι πάντα από κάτι θα πεθαίνουνε. Παλιά πεθαίναμε από μεγάλες επιδημίες, σήμερα πεθαίνουμε από καρκίνο, αν βρεθεί το φάρμακο του καρκίνου, αύριο θα πεθαίνουμε από κάτι άλλο. Πρέπει κάποτε να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε αθάνατοι. Γίνεται μια προσπάθεια να ζήσουμε περισσότερο, να πάμε 150 χρόνια και μάλιστα νέοι, χωρίς να γερνάμε. Αυτά βέβαια ακόμα δεν είναι εφικτά. Αλλά όλα αυτά, κατά τη γνώμη μου, είναι μια διαστρέβλωση του νοήματος της ζωής, από έναν δυτικό πολιτισμό, που δεν είναι τελικά και τόσο βαθύς, όσο νομίζεται. Ο νέος στόχος είναι να ζήσουμε πιο πολύ με μια τεχνητή ευτυχία. Ο Θεός μας έχει δώσει αρκετά χρόνια για να ζήσουμε ήρεμα και καλά, και ζητάμε να ζήσουμε περισσότερο και διαστρεβλωμένα. Έχουμε μια θεοποίηση της ιατρικής και της υγείας. Όπως επίσης υπάρχει κι ο μύθος του εξωτερικού, ότι δεν θα το καταφέρουμε στην Ελλάδα θα το καταφέρουμε έξω. Οι άνθρωποι πρέπει να ξαναδούνε μέσα από την ιατρική ξανά το ρόλο τους στη ζωή. Η ιατρική δεν θα τους κάνει ευτυχέστερους. Μπορεί να τους δώσει μια καλύτερη ποιότητα ζωής, αν και διαφωνώ με τον όρο, να μην πονάνε πάρα πολύ, να μην υποφέρουνε σώνει και καλά, να μην πεθαίνουνε μικρά παιδάκια, αλλά τίποτα περισσότερο.».

Υπάρχει ισότητα στην παροχή της ιατρικής;

Δ. Β. : «Δυστυχώς οι συνθήκες της παροχής των υπηρεσιών ποικίλουν. Υπάρχουν σήμερα διακρίσεις ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Η ιατρική θα έπρεπε να είναι ιεραποστολή. Η ιατρική όμως ασκείται μέσα σε μία κοινωνία, που όταν  αυτή έχει  θεοποιήσει τα οικονομικά μεγέθη κι ασχολείται με τις διακυμάνσεις του χρηματιστηρίου, τότε η ιατρική θεωρείται “προϊόν” που πωλείται κι αγοράζεται. Έτσι η “παροχή ιατρικών υπηρεσιών” αγοράζεται καλύτερα απ’ αυτόν που έχει λεφτά. Σαφώς υπάρχουν ανισότητες που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν βέβαια. Δεν ζούμε όμως σε μια ιδανική κοινωνία, αν κι αυτός θα πρέπει να είναι πάντα ο στόχος μας : μία κοινωνία χωρίς διακρίσεις ανάμεσα στους ανθρώπους.».


Υ.Γ.

Η συνέντευξη, όπως γράφω στην εισαγωγή, πάρθηκε ο 2000. Τον Απρίλιο του 2012, ο Καθηγητής Δημήτριος Βασιλόπουλος, απεβίωσε, την ώρα που αθλούταν, από αιφνίδιο θάνατο(καρδιακό επεισόδιο), μη βιώνοντας τον πόνο της χριστιανικής παράδοσης, που υποστήριζε, πως λειτουργεί ως παιδαγωγία(«Σκώληξ εν τω σώματί μου, ίνα μη υπεραίρωμαι»), αλλά, φεύγοντας ανώδυνα, όπως υποστηρίζει ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης(«Θεέ μου, δώσε μας ένα θάνατο ειρηνικό») …
 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Οι υπάλληλοι όλοι λιώνουν και τελειώνουν σαν στήλες δύο - δύο μες στα γραφεία.
Κώστας Καρυωτάκης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

22/10/1937 Γεννήθηκε ο συνθέτης Μάνος Λοίζος
23/10/1925 Γεννήθηκε στην Ξάνθη ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις

ΤΥΧΑΙΑ TAGS