125 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
23.06.2017
Ορφέας | Main Feed

Αφιερώματα

Δημήτρης Βαγενάς

Τραγουδιστής, συνθέτης, στιχουργός, μουσικός, ηθοποιός, συγγραφέας διηγημάτων και θεατρικών που δε δημοσιοποιήθηκαν, μεταφραστής βιβλίων αποκρυφισμού που άφησε στη μέση: ο Παύλος Σιδηρόπουλος ήταν αναμφίβολα ένας πολυτάλαντος άνθρωπος με πολύπλευρη προσωπικότητα. Γεννήθηκε στις 27 Ιουλίου του 1948 στην Αθήνα και πέθανε το απόγευμα της 6ης Δεκεμβρίου από ανακοπή καρδιάς λόγω υπερβολικής δόσης ηρωίνης στο σπίτι μιας φίλης του στο Νέο Κόσμο. Πολλοί τον τοποθέτησαν δίπλα στην Κατερίνα Γώγου και στο Νικόλαο Άσιμο για να χαρακτηρίσουν και τους τρεις «Αγίους των Εξαρχείων», κάποιοι τον παρομοίασαν με τον Τζιμ Μόρισον, τον Κερτ Κομπέην, και τον Τζαίημις Ντην, άλλοι προσπαθούν ακόμα ν' ανακαλύψουν ποια είναι η κυρία «Κ.», και αρκετοί μαθητές του λυκείου συνεχίζουν να γράφουν στα τετράδια τους στίχους του «Να μ' αγαπάς» ή του «Άντε και καλή τύχη μάγκες».
Φαντάζομαι πως ένα μέρος της διαχρονικότητάς του (ελπίζω το μικρότερο) οφείλεται στο ότι το τρίπτυχο Εξάρχεια - ναρκωτικά - αναρχία ασκεί γοητεία σε όσους γεννηθήκαμε στις αρχές της δεκαετίας του '90 και νοσταλγία στους μεγαλύτερους. Όμως, ο Σιδηρόπουλος δεν είναι απλά ένα σύμβολο των Εξαρχείων ή μια περιθωριακή φιγούρα της εγχώριας ροκ μουσικής, αλλά ένας κορυφαίος καλλιτέχνης που χάρη στη μουσική του κέρδισε την αθανασία. Κατάφερνε με την ίδια ευκολία να τραγουδήσει ροκ, ερωτικές μπαλάντες και σατιρικά τραγούδια, να συνθέσει μπλουζ, ρεμπέτικα και ροκ εντ ρολλ, να γράψει κοινωνικούς, επιθετικούς και λυρικούς στίχους. Ο ίδιος, αναφερόμενος στο κοινό του που αποτελούταν κυρίως από έφηβους, είχε σταθεί ιδιαίτερα στη στιχουργική του ικανότητα: «Κοίταξε να δεις ποια είναι η συλλογιστική μου. Γράφω μια μουσική που τους είναι οικεία και νιώθουν άνετα. Έτσι μπορώ να λέω ό, τι πιστεύω. Από κει και πέρα σκέφτονται ότι ο Σιδηρόπουλος είναι δικός μας, για να λέει αυτά κάτι θα θέλει να μας πει. Θέλω μ' άλλα λόγια να τους προβληματίσω για το στίχο, γιατί πιστεύω ότι ο Έλληνας έχει ανάγκη πολύ περισσότερο από λογοτεχνική παιδεία παρά από μουσική παιδεία. Κι αυτό το λέω γιατί νιώθω περισσότερο στιχουργός παρά μουσικός. Μια λέξη μπορεί να μ' απασχολήσει κι ένα μήνα, ενώ η μελωδία δε μ' ενδιαφέρει και τόσο πολύ όσο μ' ενδιαφέρει να τα πω». Σε μια εποχή που τα ελληνικά ροκ κομμάτια ήταν γραμμένα κατεξοχήν στην αγγλική γλώσσα, ο Σιδηρόπουλος τόλμησε να ντύσεις τις μελωδίες του μ' ελληνικούς στίχους: «Έχει μεγάλη δυσκολία να μπει ελληνικός στίχος στη ροκ μουσική αλλά πώς να το κάνουμε, πρέπει να παλέψεις. Πρώτα θα βγει λίγο κουτσό, λίγο τραυματισμένο, μετά όμως θα βρει το δρόμο του. Θέλει ειδική μελέτη. Εγώ κουράστηκα, αλλά βρήκα τα μυστικά της ελληνικής γλώσσας και τώρα ο στίχους κολλάει. Κοφτά, λέξη προς λέξη. Και νιώθω μεγάλη ικανοποίηση γιατί αυτό το ''ταξίδι'' το 'βγαλα πέρα μόνος μου.» Ας μιλήσουμε λοιπόν για τη στιχουργική του, μέσα απ' τους προσωπικούς δίσκους του.
 
«ΦΛΟΥ: ΠΑΥΛΟΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ»
(ΕΜΙΑΛ Α.Ε. 70913, 1979)
 
Πλευρά Α'

1) Ο Μπάμπης ο Φλου  (3:30)
2) Μού πες θα φύγω (3:43)
3) Πού να γυρίζεις  (4:54)
4) Ξέσπασμα (3:21)
5) Οι σοβαροί κλόουν (4:36)
 
Πλευρά Β'

1) Το '69 με κάποιο φίλο (2:54)
2) Στην Κ. (2:52)
3) Η ώρα του stuff  (6:25)
4) Τω αγνώστω Θεώ (2:24)
5) Εν κατακλείδι  (2:53)
 
Μουσική - Στίχοι - Ερμηνεία: Παύλος Σιδηρόπουλος
[εκτός από το «Ξέσπασμα», σε μουσική Παντελή Δεληγιαννίδη]
 
Παίζουν οι Σπυριδούλα (Βασίλης Σπυρόπουλος, Νίκος Σπυρόπουλος, Τόλης Μαστρόκαλος, Αντρέας Μουζακίτης) συμμετέχουν αρκετοί ακόμα μουσικοί, καθώς και η Δήμητρα Γαλάνη, το όνομα της οποίας δεν αναφέρεται πουθενά, επειδή τότε μόλις είχε αποχωρήσει από την ΕΜΙΑΛ για να υπογράψει συμβόλαιο με τη MINOS.
 
Πρόκειται για τον πρώτο προσωπικό δίσκο του Παύλου Σιδηρόπουλο (μετά από δισκάκια 45 στροφών και συμμετοχές σε δίσκους του Γιάννη Μαρκόπουλου), όπου στους στίχους είναι έντονο το αυτοβιογραφικό στοιχείο. Ο «Μπάμπης ο Φλου» υπήρξε ένα πραγματικό πρόσωπο στα χρόνια που ο Παύλος σπούδαζε στο Μαθητικό Τμήμα του Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Ο Μπάμπης ο Φλου ήταν ένας γερομπεκρής, που σε κάθε ερώτηση που του απηύθυναν απαντούσε αδιάφορα: «Φίλε μου τα πάντα είναι φλου».  Ακολουθούν δυο ερωτικές ελεγείες που αναφέρονται στο χωρισμό και στα αδιέξοδα των σχέσεων: «Σηκώθηκα μονάχος το πρωί / χωρίς καφέ, χωρίς τσιγάρο και ψυχή / Θέε μου το ξέρω τώρα είμαι μοναχός κι όμως / θα γυρίσει πάλι / δεν μπορεί να κάνει αλλιώς.» Το «Ξέσπασμα» είναι ένα πιο εφηβικό τραγούδι (άλλωστε το είχε γράψει όταν ήταν νεότερος και είχε κυκλοφορήσει σε δισκάκι) τόσο ως προς το θέμα, που είναι η στιγμή μιας νεανικής έκρηξης, όσο και ως προς τον τρόπο που το θίγει: «Κι όπου γουστάρω πάω / και τρέχει ο άνεμος μπροστά / τον ήλιο ακολουθάω / κι ο μήνας έχει εννιά». Αντίθετα, οι «Σοβαροί κλόουν» είναι ένα τραγούδι που αναφέρεται στη φοιτητική του ζωή, την οποία όμως ο Παύλος βλέπει μέσα από το πρίσμα της ωριμότητας: μιλάει για την αμφισβήτηση, τα οράματα, τη θλίψη και την απογοήτευση των επαναστατημένων φοιτητών, ενσωματώνοντας στίχους του Allen Ginsberg («Πεθαίνοντας μέσα στον τρόμο ότι πεθαίνουν»), του Μανώλη Αναγνωστάκη («Γυμνοί από αγάπη κι από μίσος»), χρησιμοποιώντας έναν ανέκδοτο στίχο του φίλου του, Νίκου Τζοχινάκη («Γνώρισαν το Χριστό μέσα απ' την πείνα τους»), αναφερόμενος σε ποιητές και συγγραφείς («Με Πόε, Ντε Σαντ και Μαρκ Τουαίην») και γράφοντας κι ο ίδιος ποιητικούς στίχους:
 
«Τους είδα!
Περαστικούς από τις αίθουσες των πανεπιστημίων
και των δημόσιων σκοτεινών ψυχιατρείων
να συλλαβίζουνε την αλφαβήτα της κραυγής.»
 
Με το τραγούδι «Το '69 με κάποιο φίλο» μας γυρνάει ξανά πίσω στη φοιτητική του ζωή, εξιστορώντας τα κοινωνικά αδιέξοδα που έπνιγαν τον ίδιο και το φίλο του εκείνη την περίοδο: «Τ' αφεντικό με βρίζει, η μάνα μου βογκά / μια καλημέρα δε μου λεν στη γειτονιά / πως είμαι αλήτης συνεχώς μου κοπανάν / γι' αυτό σου λέω Παύλο / φεύγω πια για τα καλά». Ακολουθεί το «Στην Κ.», «ένα τραγούδι αφιερωμένο στη Γυναίκα», όπως είχε πει κι ο ίδιος. Και σ' αυτό το τραγούδι είναι έντονη η ποιητικότητα στους στίχους, συνδυασμένη με τραχιές λέξεις και σκληρά νοήματα:
 
«Πες μας τι θα γίνει αν κάποτε αγγίξεις το κορμί σου
και το 'βρεις τσακισμένο απ' τις πληγές
και γύρω σου κούκλες χλωμές ανίκανες να ακούσουν τη φωνή σου
και οι αλήθειες σου να σέρνονται στο πάτωμα γυμνές»

 
Κάποιοι υποστήριξαν πως πίσω απ' το ψευδώνυμο «Κ.» κρύβεται η Κατερίνα Γώγου ή η αδερφή του Σιδηρόπουλου - το ότι η Γώγου δεν πουλήθηκε ποτέ όπως η εν λόγω κυρία και το ότι το όνομα της αδερφής του αρχίζει από «Μ» προφανώς δεν τους πτόησε να αναπτύξουν τις θεωρίες τους. Σύμφωνα όμως με την αδερφή του, Μελίνα Σιδηρόπουλου, ο Παύλος έγραψε το τραγούδι για την πρώην κοπέλα του, Κάθυ, η οποία τον χώρισε για να παντρευτεί κάποιον άλλον. Το τραγούδι «Η ώρα του stuff», στο οποίο συμμετέχει η underground φωνή της Δήμητρας Γαλάνη και το εξαιρετικό βιολί του Γιώργου Μαγκλαρά, αναφέρεται στον εφιάλτη των ναρκωτικών, τον οποίο όμως περιβάλλει ένα πέπλο σκοτεινής γοητείας. Στη δεύτερη στροφή του κομματιού ο Παύλος καταθέτει σκληρούς και τραγικά αληθινούς στίχους:
 
«Ξέρω πως ανάσκελα θα μας βρούνε ένα πρωί
σέρνοντας στο βλέμμα μας κάποια σιωπηλή κραυγή
άδειο θα 'ν' το πρόσωπο κι η ματιά τους αδειανή
μ' έναν αργό θάνατο να μας λειώνει το κορμί»
 
Η επόμενη στροφή όμως, παρά την έκδηλη απαισιοδοξία, ξεχειλίζει από λυρισμό και ποιητικές εικόνες σε τέτοιο βαθμό, που θα μπορούσε άνετα να είχε γραφτεί από έναν καταραμένο ποιητή της γενιάς του Μεσοπολέμου, όπως τον Κώστα Ουράνη ή το Ναπολέοντα Λαπαθιώτη:
 
«Πες μου αν μ' αγάπησες όσο ο ήλιος την αυγή
όσο ο γκρίζος ουρανός κάποιας άνοιξης βροχή
αν τον φόβο μου έβλεπες πίσω από κάθε μου φιλί
πες μου αν μ' αγάπησες όσο η νύχτα την σιωπή»

 
Ακολουθεί το κρυπτογραφικό ποίημα «Τω άγνωστω Θεώ», που εστιάζει στο καρκίνωμα των ναρκωτικών και θυμίζει κραυγή αγωνίας. Εδώ, ο στιχουργός αποτίει φόρο τιμής σε ανθρώπους που τον επηρέασαν, χρησιμοποιώντας στίχους του Lou Reed («Μισώ το σώμα μου»), του Διονύση Σαββόπουλου («Μ' αγάλματα κομμάτια στα μάτια της τα δυο») και του Brendam Beham, δανειζόμενος το στίχο «Ήταν πρωί τ' Αυγούστου / κοντά στο ροδαυγή» από το γνωστό τραγούδι «Το γελαστό παιδί» που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Όπως είχε πει ο ίδιος ο Παύλος: «Υπάρχει η φράση ''Ήταν πρωί τ' Αυγούστου'' που τη χρησιμοποιώ για την αντίθεση, όταν το τραγούδι μου μιλάει για την πραγματικότητα. Γιατί ο άνθρωπος στο τραγούδι ''σκοράρει'' -να μια ακόμη αμερικάνικη λέξη. Κι απ' το ''ήταν πρωί τ' Αυγούστου κοντά στη ροδαυγή'' έγινε σ' αντίθεση και συνέχεια το ''σκοράριζε το θάνατο κει στη Δεξαμενή''». Και ο δίσκος κλείνει ονειρικά με το «Εν κατακλείδι» μία μελαγχολική μπαλάντα που πιθανότατα εμπνεύστηκε από την «Έρημη Χώρα» του Τόμας Έλιοτ:
 
«Σκέπασαν όλους τους νεκρούς
με αρρωστιάρικους ψαλμούς
κλόουν με σοβαρούς σκοπούς
γυμνοί μέσα στο κρύο.
 
Κατά τ' άλλα εσείς
που 'σαστε υγιείς
και αξιοπρεπείς
βοηθήστε μας και λίγο.
Δώστε μας πνοή
στέγη και τροφή
μια ιδέα στεγανή
που να μην μπάζει κρύο.»

 




* * * * *
 
 
«ΕΝ ΛΕΥΚΩ: ΠΑΥΛΟΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΑΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΟΙ»
(ΕΜΙΑΛ Α.Ε. 71250, 1982)
 
Μετά τη διακοπή της συνεργασίας του με τους Σπυριδούλα και έπειτα από μία διαρκή έρευνα για καινούρια ταλέντα, ο Σιδηρόπουλος κατάφερε να συγκεντρώσει δίπλα του τους κιθαρίστες Οδυσσέα Γαλανάκη και Βασίλη Πετρίδη, τον μπασίστα Αλέκο Αράπη και τον παλιότερο ντράμερ Άκη Σημηριώτη, με τους οποίους και ηχογράφησε το δίσκο «Εν λευκώ». Από τη δισκογραφική εταιρία ζητήθηκε να αφαιρεθούν τουλάχιστον τρία κομμάτια του δίσκου, με τη δικαιολογία ότι ωθούν τους νέους προς τα ναρκωτικά. Ο Παύλος δεν υπέκυψε στις πιέσεις της εταιρίας, ο δίσκος όμως σχεδόν αμέσως μόλις κυκλοφόρησε λογοκρίθηκε κι απαγορεύτηκε να μεταδοθεί από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, προκαλώντας την αγανάκτηση και την απογοήτευση του Παύλου. Το «Εν λευκώ» αποτελεί έναν κύκλο τραγουδιών με τη στενή έννοια του όρου, αφού τα τραγούδια βρίσκονται σε σύμπνοια μεταξύ τους (τόσο στιχουργικά, όσο και μουσικά) και κινούνται γύρω από τα ίδια θέματα: ο Σιδηρόπουλος θίγει κοινωνικά ζητήματα, περισσότερο ως παρατηρητής, παρά ως άμεσα εμπλεκόμενος, ακόμα κι όταν μιλάει σε α' ενικό. Στην πραγματικότητα βέβαια τα γεγονότα αυτά αφορούν κατεξοχήν τον ίδιο, αφού για πρώτη φορά μιλάει για τα ναρκωτικά μ' έναν ωμό και ρεαλιστικό τρόπο, χωρίς να τα μυθοποιεί όπως έκανε στην «Η ώρα του stuff». Πλέον όμως οι προσωπικές του εμπειρίες δεν  είναι το θέμα του τραγουδιού (όπως στο «69 με κάποιον φίλο») αλλά ένα μέσο για να σχολιάσει τα τεκταινόμενα και για  να προειδοποιήσει τους νέους. Όπως είχε πει κι ο ίδιος: «Στην ''Ώρα του stuff'' σίγουρα υπάρχει και μια ρομαντική άποψη για το θέμα (των ναρκωτικών) που σίγουρα δεν υπάρχει στο ''Η''. Αυτό γιατί η γνώμη μου για το θέμα μού επιτρέπει να κάνω αυτήν την παρατήρηση σήμερα στο ''Η'', που είναι πιο κοντά σ' αυτό που πραγματικά συμβαίνει μ' αυτή την ιστορία». Τα κομμάτια πλέον δεν έχουν ούτε ποιητικές εξάρσεις (όπως οι «Σοβαροί κλόουν») ούτε στιγμές ξεγνοιασιάς (όπως το «Ξέσπασμα») αφού οι στίχοι, αν και εγκεφαλικοί, δεν είναι ιδιαίτερα δυσανάγνωστοι, και ο Παύλος φαίνεται πως έχει βρει τη στιχουργική του ταυτότητα. Με αφορμή τη λογοκρισία που υπέστη το «Εν λευκώ» μίλησε για τους στίχους των κομματιών του.

 
Πλευρά Α'

1) Το Βιβλίο των Ηρώων (2:45)
 
«Στο βιβλίο των ηρώων του τρόμου
βρήκα τις φάτσες που ζητούσες χθες
ζαρωμένος στη γωνιά του δρόμου
περνάς τις μέρες σου με προσευχές»
 
«Υπάρχουν διαφόρων ειδών ήρωες, άγνωστε νεαρέ. Ο Χριστός ήταν ένας απ' αυτούς, ο Μαρξ ήταν ένας απ' αυτούς, ο Φρόυντ ήταν ένας απ' αυτούς, ο Καρλ Γιούνγκ ήταν ένας απ' αυτούς, ο Ντελέζ είναι ένας απ' αυτούς, ο Γκεταρί είναι ένας απ' αυτούς. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν βιογραφίες. Οι άνθρωποι αυτοί μεγαλώνουν γενιές. Οι άνθρωποι αυτοί είναι υπεύθυνοι για γενιές.
 
Στο βιβλίο λοιπόν αυτών των ηρώων, που όταν έχεις μια τέτοια υπευθυνότητα, μπορεί να είναι και βιβλίο και τρόμου, εγώ νεαρέ άγνωστε, έκατσα κι έψαξα αυτές τις φάτσες, που εσύ ζητούσες στα νιάτα σου. Και σ' έχω δει πάρα πολλές φορές ζαρωμένο, σε κάποια γωνιά του δρόμου να προσεύχεσαι σ' αυτούς τους ήρωες, να αισθάνεσαι ενοχές απέναντί τους, κι όταν ψάχνεις να βρεις την αιτία για τις ενοχές αυτές να μην τη βρίσκεις. Σε ρωτάω, μπορείς να μου απαντήσεις αν θα σε ρωτήσω ποιος απ' όλους αυτούς τους ήρωες ή και θεούς, γιατί πολλοί τους θεοποιούν, ποιός απ' όλους λοιπόν απ' αυτούς τους ήρωες ή θεούς ορίζουν εσένα; Ποιοι είναι αυτοί που σε γεμίζουν μ' αυτές τις ενοχές; Γιατί το βλέπω πάρα πολύ καλά ότι πονάει το στομάχι σου, χτυπάει βλέπεις το άγχος στο στομάχι, η νεύρωση που λένε αν έχεις ακούσει. Κι αυτή τη νεύρωση εγώ τη θεωρώ εγκληματική, για έναν ανθρώπινο χαρακτήρα και οργανισμό, αν την προσωποποιήσω θα της δώσω το πρόσωπο του Μαρξ, αν τη ντύσω θα την ντύσω με το χιτώνιο του Χριστού και αν δω τα χρόνια αυτού του προσώπου, οι πολλές ρυτίδες που θα έχει, θα είναι φροϋδικές. Τώρα τα χίλια πρόσωπα που όλα αυτά έχουν δώσει σε σένα, μόνο με φαντάσματα της Μέδουσας, αν ξέρεις ελληνική μυθολογία, εγώ μπορώ να τα παραλληλίσω».
 
 
2)  Η (3:20)
 
«Θέλει χρυσάφι και κάποια υποταγή
αγάπη μεταχείριση στα μέτρα τα δικά της
είν' επικίνδυνη και θέλει προσοχή
θανάτου άγγελος σωματοφύλακάς της»

 
«Θα σε κουράσω λίγο ακόμα παραπάνω, αλλά δεν πειράζει, αξίζει τον κόπο νομίζω. Heroin στα αγγλικά, ηρωίδα είναι η μετάφρασή του στα ελληνικά. Γιατί βλέπεις ο άνθρωπος που την ανακάλυπτε το 1884 νόμιζε ότι είχε ανακαλύψει το φάρμακο που θα έσωζε τους μορφινομανείς. Επίσημα απαγορεύτηκε το 1920. Δεν είμαι και σίγουρος τώρα βέβαια για τις χρονολογίες, αλλά δεν πειράζει. Έτσι ένας εν ενεργεία ηρωινομανής, ενώ όσο έχει τη δόση του είναι καλά, πολύ καλά, όταν δεν την έχει νομίζει ότι θα πεθάνει. Δεν έχει καμία αίσθηση χρόνου, ξεχνάει παρελθόν, παρόν και μέλλον είναι πολύ συγκεχυμένα μέσα του. χει τόσο πολύ αντιφατικά συναισθήματα που μέσα σε είκοσι λεπτά το μίσος και η αγάπη εναλλάσσονται με μεγάλη γρηγοράδα. Για το φίλο; Δεν υπάρχει φίλος. Πουλάει και την ίδια του τη μητέρα για μια δόση. Ο φίλος και γενικά τα συναισθήματα αυτά είναι αφημένα στην κρίση της ηρωίνης. Πίσω δε απ' όλα αυτά κρύβεται μια αιώνια απειλή, που ανήκει μόνο στην ηρωίνη. Έτσι λοιπόν κάποια στιγμή ο ηρωινομανής είναι μόνος του αυτός και η ηρωίνη, κι ανάμεσά τους δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια απελπισμένη κραυγή. Γιατί σ' ότι μισεί, σ' ότι αγαπά σ' ότι αισθάνεται είναι αυτός αλλά ουσιαστικά είναι η ηρωίνη, κρυμμένη από πίσω του. Για εγώ; δεν χρειάζεται καν να μιλάει για εγώ, αυτός ο άνθρωπος άγνωστε νεαρέ. Γιατί ότι στεγανό είχε να προστατεύσει το εγώ του, έχει τρυπηθεί, έχει σπάσει, έχει ανοίξει, όπως ανοίγουνε οι φλέβες όταν τις κόβεις με το ξυράφι, όταν αυτοκτονείς ή όταν τις τρυπάς με τη σύριγγα για να πάρεις τη δόση σου. Έτσι λοιπόν καταλαβαίνεις ότι ο ηρωινομανής βαδίζει σ' ένα μονόδρομο που έχει μία και μόνη κατεύθυνση, όπου η αλήθεια και η ψευτιά παύουν να διαχωρίζονται, είναι το ίδιο πράγμα. Ακόμη το φως και το σκοτάδι, φτάνουν να είναι το ίδιο πράγμα. Όσο για την ηρωίνη ποτέ καθαρά δεν θα δεις κατά πόσο είσαι επηρεασμένος απ' αυτή ή όχι και κατά πόσο την έχεις ανάγκη. Αυτή παραμονεύει πάντοτε στη σκιά και όπως σου είπα είναι μονόδρομος, έχει μια καρδιά και μια παντιέρα. Γι' αυτό άγνωστε νεαρέ σε προειδοποιώ είναι η ηρωίνη και να μην ξεχαστείς ποτέ να νομίζεις ότι την ελέγχεις ότι ξέρεις τι ζητάς και το γιατί.
 
Στη χώρα που ζούμε την Ελλάδα, τυχαίνει το βίτσιο αυτό να είναι πάρα πολύ ακριβό. Έτσι ο ηρωινομανής πρέπει να είναι Μίδας, χρυσάφι. Επίσης μ' όλα αυτά που σου είπα θα κατάλαβες ότι μόνο με μια υποταγή απέναντι σ' αυτό το βίτσιο μπορείς να επιβιώσεις. Επίσης πιστεύω να κατάλαβες ότι θέλει μια ειδική μεταχείριση. Θέλει ας το πούμε και αγάπη γιατί διαφορετικά θα σε σκοτώσει. Μην ξεχνάς ότι οι εχθροί σκοτώνουν. Θέλει λοιπόν μια αγάπη, μια ειδική μεταχείριση για να μη σε σκοτώσει, στα μέτρα τα δικά της. Γιατί στο λέω είναι επικίνδυνη, γιατί ο άνθρωπος, ο άγγελος, ο σωματοφύλακας, που τη φυλάει, είναι άγγελος θανάτου. Απ' την άλλη μεριά είναι γλυκιά, διαφορετικά δεν θα υπήρχε καν λόγος να σου γράφω αυτά που σου γράφω.
 
Αλλά θα 'χεις καταλάβει ήδη πόσο κλειστά είναι τα περιθώρια της. Δεν μπορεί φίλε κανείς να αισθανθεί χορτασμένος από την ηρωίνη. Συνέχεια θέλει και περισσότερο και περισσότερο και περισσότερο. Κι εν κατακλείδι το φιξάκι, φιξάκι άγνωστε νεαρέ, θα 'πρεπε να ξέρεις τι είναι, δεν είναι παρά μια στιγμή, αλλά όπως ήδη κατάλαβες, μπορεί να γίνει μια ολόκληρη ζωή.
 
Αν έχεις τη δυνατότητα, διαβάζοντας αυτά που σου λέω, να ακούς το δίσκο μου ``εν λευκώ'', θα σ' ευχαριστούσα πάρα πολύ.»

 
3) Αντεργκράουντ με Στρας (3:42)
 
«Στα κλαμπ τις νύχτες ματσωμένη
με μαύρη κούρσα και με στρας
το παίζεις δήθεν οργισμένη
κι αντεργκράουντ πουλάς
''σ' αγαπώ - μ' αγαπάς''
και για ντρόγκα με χάρη μιλάς»

 
«Υπάρχουν διάφορες πλούσιες, κόρες μπαμπάδων, με μαμάδες οι οποίες διαθέτουν ζιγκολό, ο οποίος ζιγκολό είναι γεμάτος φιλοφρόνηση για τον μπαμπά κι ερωτομουρμούρα για τη μαμά. Που αυτές οι πλούσιες κόρες παίζουν με χάρη από μόδα με τη ντρόγκα, το ναρκωτικό, δήθεν οργισμένες, πουλώντας underground κι ελευθερία στον έρωτα. Όταν όμως έρθει η ώρα να πει το παραμύθι, (η εξάρτηση από την ντρόγκα), το ``βαποράκι'' δεν είναι rock and roll σταρ, σαν τον Παύλο Σιδηρόπουλο, ας μου επιτρέψεις νεαρέ να έχω κι εγώ το δικαίωμα της αυτοειρωνίας. Αυτός, το ``βαποράκι'', έχει μια πείνα, που τραβάει τη μοίρα πολύ βαθιά και το μάτι του από την αγρύπνια είναι πέτρινη γροθιά. Όπως κατάλαβες νεαρέ, μιλάμε για γενικοκεντρικοστεγανή αρτηρία του εγκεφάλου»
 
4) Ύστατη Στιγμή (3:52)
 
«Το ξέρω γκόμενα εσύ με τ' άγριο ύφος
μετράς για αδυναμία την ηδονή
για σένανε σημαίνει υποταγή
 
Ζητάς να κατακτάς χωρίς να κατακτιέσαι
μα κάποιος κοίτα που ξαφνικά
δήθεν χωρίς να θες σε ξάπλωσε γυμνή»
 
Εδώ ο Σιδηρόπουλος στηλιτεύει το φεμινισμό, ή μάλλον τις γυναίκες που δηλώνουν φεμινίστριες, ενώ στην πραγματικότητα γίνονται σεξουαλικά αντικείμενα στα χέρια των αντρών. Πρόκειται για ένα αφηγηματικό κομμάτι, όπου καταργείται το μέτρο και η ομοιοκαταληξία, και τόσο η μελωδία, όσο και η χροιά του Παύλου αλλάζει συνεχώς, καταφέρνοντας να συμβαδίσει με τους άλλοτε απλώς περιγραφικούς, άλλοτε ακραίους, και άλλοτε τραγικούς στίχους.
 
5) Θάνατος (5:21)
 
«Κάπου τριγυρίζει μια παράξενη ματιά.
Κάτι σε γεμίζει με θανάτου σιγουριά.
 
Κανείς δε θες να σε δαμάσει
κι όμως πονάς για ότι έχεις χάσει
και ρωτάς,
βυζαίνει ακόμα τ' όνειρό σου
κι ο πόνος μοιάζει να 'ναι γιατρικό σου
που ζητάς»
 
«Μιας και ακούς το δίσκο, πρέπει περίπου να 'χεις φτάσει στο τελευταίο τραγούδι της πρώτης πλευράς το "Θάνατο". Κι αν δεις έξω, στο εξώφυλλο, δεν έχει εισαγωγικά ο Θάνατος αυτός, άγνωστε νεαρέ.»
 
Το εξώφυλλο κοσμείται από μία εικόνα του Παύλου γεμάτη περιθώριο κι απογοήτευση, προετοιμάζοντας τους ακροατές για το κρύο συναίσθημα και την ανατριχίλα των τραγουδιών και κάνοντας σαφή υπαινιγμό για το ρόλο που διαδραματίζουν τα ναρκωτικά στα κομμάτια του δίσκου και γενικότερα στη ζωή του. Προσωπικά, ακούγοντάς το θυμήθηκα την «Πρέβεζα» του Καρυωτάκη, αν και στο συγκεκριμένο ποίημα η ειρωνεία είναι πολύ πιο έντονη απ' ότι στο τραγούδι του Σιδηρόπουλου.
 
 
Πλευρά Β'
 
6) Χωρίς Αιτία (3:22) σε μουσική Βασίλη Πετρίδη
 
«Μα κείνος είχε άλλο σκοπό
σε μια παράγκα χωρίς Θεό
έψαχνε λέει το φάρμακο
που να 'ναι μοναδικό»
 
«Η δεύτερη πλευρά του δίσκου ξεκινάει μ' ένα τραγούδι γραμμένο για κάποιο υπερευαίσθητο άτομο, που κάποτε υπήρξε ηρωινομανής. Είναι υπαρκτό πρόσωπο και τον έχουν ταλαιπωρήσει οι ψυχιατρικές κλινικές της χώρας μας. Αυτό το άτομο είναι αλαζονικό, είναι καχύπτοτο, του αρέσει να πετάει την μπέρτα του εμπρός, και κάθε τόσο να λέει: ``Να φύγω τώρα, θα σας ξαναδώ''. Μοιάζει σαν κάτι να ψάχνει μα κι όλας να το χάνει, κι ούτε ένας απο σας δεν ενδιαφέρεται να ρωτήσει τι είναι αυτό που ψάχνει. Μόνο του λέτε καλά, πήγαινε τώρα, γιατί είναι κακιά η ώρα και ο καιρός και η στιγμή, ε, με τον καιρό κάτι θα γίνει. Εκείνος όμως φαίνεται ότι έχει άλλο σκοπό, γιατί κάθεται σε μια παράγκα και χωρίς θεό, ή ήρωες σαν κι αυτούς που σου 'λεγα στην αρχή του άρθρου μου, ψάχνει να βρει κάποιο φάρμακο μοναδικό. Κι έτσι κάποια στιγμή λίγο ειρωνικά, αδικαιολόγητα όπως θα 'λεγες και συ, τα βάζει μ' όλους σας και μια μέρα ξαφνικά αρχίζει και δεν μιλάει, κοιτάει στο κενό, κάτι μυστικό τελικά. Κι έτσι αθόρυβα κι αποφασιστικά, μετατρέπεται σε σκιά και σας λέει άντε να φεύγω τώρα είναι η ώρα και ίσως σας ξαναδώ. Αντίο.»
 

7)  Voodoo Child  (3:22)
 
«Έψαχνες πάθος και ηδονή
μα η Αριάδνη σου ένα λάθος, χωρίς κλωστή
Τώρα το πάθος σου αλλάζει σ' ένστικτο
και σε ανάγκη αλλάζει η ηδονή»
 
Το «Παιδί του Βουντού» (Voodoo Child) ήταν μια κούκλα που είχαν οι μάγοι και την τρυπούσαν με βελόνες διοχετεύοντας ενέργεια. Ο Σιδηρόπουλος φαίνεται πως είχε καταντήσει έτσι εκείνη την περίοδο, τρυπώντας το σώμα του σε καθημερινή βάση. Πάντως, βλέπει το μέλλον του παιδιού - προφανώς και το δικό του - με αισιοδοξία, αφού το ρεφρέν τελειώνει με τη φράση «Ναι, η αγάπη μπορεί!»
 

8) Κάποτε θα Δεις (2:48)
 
«Στην τύχη ψάχνεις προστασία
γαντζώνεσαι σαν ικεσία
παράσιτο στην δύναμη άλλων
ν' αρπαχτείς
 
Πάλεψε τώρα να επιζήσεις
έξω απ' το σπίτι ο άνεμος αγριεύει
κανείς δε σου 'μαθε ποτέ
πως κάποια μέρα θα χρειαστεί και να μισήσεις»
 
Άλλο ένα σκληρό τραγούδι του δίσκου, χωρίς προκαταλήψεις και ενδοιασμούς. Ωστόσο, το εν λόγω κομμάτι σε επίπεδο στίχων θυμίζει πολύ τα υπόλοιπα του δίσκου, χωρίς όμως να είναι το ίδιο δυνατό.
 
Στο «Εν λευκώ» υπάρχει επίσης του «Τζονιχάκειον Άσμα» σε στίχους Νίκου Τζονιχάκη, και το τρυφερό ορχηστικό κομμάτι «Επειδή χωρίσαμε σαν εραστές (στη Νάνα)». Παίζουν οι Απροσάρμοστοι (Αλέκος Αράπης, Οδυσσέας Γαλανάκης, Βασίλης Πετρίδης, Άκης Σημηριώτης) και συμμετέχουν μερικοί ακόμα μουσικοί.
 
Βιβλιογραφία

Άκης Λαδικός "Παύλος Σιδηρόπουλος - Πού να γυρίζεις" (Εκδόσεις ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ - Α.Α. ΛΙΒΑΝΗ)
Ντίνος Δηματάτης "Παύλος Σιδηρόπουλος - Το μοναχικό μπλουζ του Πρίγκηπα" (Εκδόσεις ΚΑΤΣΑΝΟΣ)
Οδός Πανός "Αφιέρωμα στον Παύλο Σιδηρόπουλο" (Τεύχος 152 - 153)
 
 
 

Σχόλια  

 
0 #2 Elli Rouben 18-12-2011 02:18
Εξαιρετικό το άρθρο του Δ. Βαγενά!

Αγαπητέ Θύμιο, έχω την τύχη να έχω δει πολλές συναυλίες του Παύλου Σιδηρόπουλου, να έχω μιλήσει μαζί του, σε μια ηλικία πολύ τρυφερή και βαθιά πολιτικοποιημένη ... 14 με 17 χρονών ...

Ήμουν στο "Αν" δυο μέρες πριν το θάνατό του ... δύσκολα τον ξεπεράσαμε όσοι είχαμε κλάψει, πονέσει, συνειδητοποιήσει, τραγουδήσει τους στίχους του...

Γαλούχησε μια ολόκληρη γενιά με οράματα και άλλες αξίες ... τα ναρκωτικά σαφώς δεν μπορεί να είναι ο λόγος που θυμάται κάποιος τον Παύλο ... ίσα ίσα που αποτέλεσε παράδειγμα προς αποφυγή αυτών ...

Τα νοήματά του είναι τόσο διαχρονικά, που οι νέες γενιές θα τον ανακαλύπτουν πάντα ...
Παράθεση
 
 
0 #1 Θύμιος 07-12-2011 01:02
Μπορώ με σιγουριά να πω, πως, με γεμίζει χαρά το γεγονός, πως, οι πολύ νεώτερες γενιές δείχνουν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για τον Παύλο Σιδηρόπουλο.
Μπορώ να εκφράσω μέσα από αυτό το σχόλιο το απώθημένο μου, που ποτέ δεν πρόκειται να γίνει πραγματικότητα: To να είμαι παρών σ΄ένα live του Παύλου Σιδηρόπουλου!
Θα ήθελα από όσους τυχερούς ήταν παρόντες σε μία συναυλία του Παύλου, απλά να μας μεταφέρουν τα συναισθήματα και τα όσα κλειδώθηκαν μαζί με τα εσώψυχά τους, μετά από αυτή την εμπειρία!
Θύμιος Λυμπέρης.
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Γι’ αυτό που είμαι σίγουρη για μένα είναι πως αγαπάω με ερωτικό πάθος τον Άνθρωπο.
Κατερίνα Γώγου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

23/6/2005 Έφυγε από τη ζωή ο ποιητής Μανώλης Αναγνωστάκης

ΤΥΧΑΙΑ TAGS