117 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
20.02.2017
Ορφέας | Main Feed

Αφιερώματα

Δημήτρης Βαγενάς

«Πόσο λυπάμαι τα χρόνια που πήγαν χαμένα», «Ας ερχόσουν για λίγο, μοναχά για ένα βράδυ», «Να το πάρεις το κορίτσι, να το πάρεις μην το παιδεύεις», «Μια ζωή την έχουμε κι αν δε τη γλεντήσουμε, τι θα καταλάβουμε, τι θα καζαντίσουμε;». Νοσταλγικά τραγούδια της «παλιάς Αθήνας», γνωστά σε όλους μας λίγο - πολύ, ανεξάρτητα από το πότε γεννηθήκαμε και από το τι είδους μουσική ακούμε. Ελάχιστοι ωστόσο γνωρίζουν ποια χρονολογία γράφτηκαν και ποιες είναι οι πρώτες εκτελέσεις τους, καθώς ηχογραφήθηκαν από πάμπολλους καλλιτέχνες και έχουν διασκευαστεί πάρα πολλές φορές.
Κάποιοι ερμηνευτές μάλιστα (π.χ. Μπάμπης Τσέρτος, Χρυσούλα Στεφανάκη) έγιναν ευρέως γνωστοί τραγουδώντας τέτοιου είδους κομμάτια, ενώ δημοφιλέστατοι τραγουδιστές αφιέρωσαν έναν ολόκληρο δίσκο στα νοσταλγικά τραγούδια περασμένων δεκαετιών. Αναφερόμενοι σε τραγούδια της «παλιάς Αθήνας» εξαιρούμε τα ρεμπέτικα (παρόλο που η ιστορία τους αρχίζει στις αρχές του περασμένου αιώνα), καθώς ο «όρος» αυτός χαρακτηρίζει τα «ελαφρά» ερωτικά κομμάτια με δυτικές μελωδίες και στίχους γεμάτους με καλολογικά στοιχεία που απασχολούσαν κυρίως τις μεσαίες κοινωνικές τάξεις. Τα τραγούδια αυτά στην πλειονότητά τους είναι αργές μπαλάντες, χωρίς φυσικά να λείπουν και τα χορευτικά, όπως tango, latin κλπ. Βέβαια, μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου τα ρεμπέτικα άρχισαν σιγά - σιγά να γίνονται αποδεκτά, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί ένα νέο είδος τραγουδιού, το «αρχοντορεμπέτικο». Τα αρχοντορεμπέτικα προσπαθούσαν να μιμηθούν τα καθαρόαιμα ρεμπέτικα τραγούδια, γράφονταν κυρίως από συνθέτες του «ελαφρού» τραγουδιού και οι στίχοι είναι σαφώς πιο ανώδυνοι. Η Βίκυ Μοσχολιού τίμησε αυτό το μουσικό είδος μέσα απ' τον δίσκο της «Το τραμ το τελευταίο και άλλα αρχοντορεμπέτικα» (1980). Η δημιουργία του δίσκου προέκυψε μέσα από μία τηλεοπτική εκπομπή του Γιώργου Παπαστεφάνου, αφιερωμένη σε τραγούδια της δεκαετίας 1948-1958. Η αξέχαστη ερμηνεύτρια τραγούδησε με το διακριτό ερμηνευτικό της ύφος τραγούδια των Γ. Μουζάκη, Μ. Σουγιούλ, Μ. Χιώτη κ.ά.  όπως «Η ταμπακιέρα», «Το μονοπάτι», «Άλα!», «Ο μήνας έχει εννιά», και ο Λουκι ανός Κηλαηδόνης ανέλαβε τις ενορχηστρώσεις. Σύμφωνα με το Γιώργο Τσάμπρα ο δίσκος «Αρχοντορεμπέτικα» πρωτοπαρουσιάστηκε στη σκηνή του θεάτρου Παρκ, στην επιθεώρηση του 1980 «Πιάσαμε το... Τρίτο».

Δύο χρόνια μετά, η Μαργαρίτα Ζορμπαλά, που ήταν ευρέως γνωστή μέσα από την εκτενή συνεργασία της με το Μίκη Θεοδωράκη, ηχογράφησε το δίσκο «Πάμε σαν άλλοτε» που περιλαμβάνει «ελαφρά» ερωτικά τραγούδια των Κ. Γιαννίδη, Λ. Ραπίτη, Αττίκ, Μ. Σουγιούλ κ.ά., όπως «Πόσο λυπάμαι»,  «Ας ερχόσουν για λίγο», «Εγώ θα σ' αγαπώ και μη σε νοιάζει», «Παπαρούνα», «Χτες το βράδυ». Η φωνή της ταιριάζει απόλυτα στο συγκεκριμένο μουσικό είδος, οι jazz ενορχηστρώσεις του Μανώλη Μικέλη είναι υποδειγματικές, ενώ η διεύθυνση παραγωγής ανήκει στο Λουκιανό Κηλαηδόνη. Το «Πάμε σαν άλλοτε» είχε ως συνέπεια το 1984 η σημαντική ερμηνεύτρια να κάνει ένα αφιέρωμα στο συνθέτη Κώστα Γιαννίδη, μέσα απ' το δίσκο της «Ο εξαίρετος κύριος Γιαννίδης», του οποίου τη διεύθυνση παραγωγής ανέλαβε ο Διονύσης Σαββόπουλος και τις ενορχηστρώσεις ο Τζικ Νακασιάν. Η κοριτσίστικη αθωότητα της φωνής της είχε ως συνέπεια να ερμηνεύσει εξαιρετικά τα τραγούδια του δίσκου, με κορυφαίες στιγμές τα «Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου», «Θα σε πάρω θα με πάρεις», «Έτσι ειν' η ζωή» και «Μια φορά μονάχα ζούμε».

Το 1987 ο Γιώργος Νταλάρας ηχογράφησε τον ιστορικό πλέον δίσκο «Latin» -υπάρχει ειδικό αφιέρωμα για τον εν λόγω δίσκο στον Ορφέα - ο οποίος στη δεύτερη πλευρά περιελάμβανε ελληνικά τραγούδια του '50 και του '60, μεταξύ των οποίων τα «Μαγικά νησιά» και «Ποτέ μην κλαις» του Τάκη Μωράκη, καθώς και το πασίγνωστο «Μάμπο Μπραζιλέιρο» (μουσική: Γιώργος Μουζάκης & Γιώργος Οικονομίδης, στίχοι: Κώστας Πρετεντέρης) που είχε τραγουδήσει για πρώτη φορά η Σπεράντζα Βρανά με το Τρίτο Κιτάρα στην ταινία «Η ωραία των Αθηνών» (1954). Στο δίσκο το ερμήνευε η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, χάρη στην οποία έγινε γνωστό και στις νεότερες γενιές.
Τον ίδιο χρόνο, κυκλοφόρησε ο δίσκος του Διονύση Σαββόπουλου «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι» που περιελάμβανε τα τραγούδια που ακούστηκαν στην ομώνυμη τηλεοπτική εκπομπή. Μεταξύ άλλων, τραγούδησε με το Γιάννη Πάριο το μελαγχολικό «Ποιος το ξέρει» του Μίμη Πλέσσα που είχε τραγουδήσει για πρώτη φορά ο Δημήτρης Χορν, και την παιχνιδιάρικη «Μπέμπα» του Μιχάλη Σουγιούλ, που είχε ηχογραφήσει ο Νίκος Γούναρης. Δεν ξέρω κατά πόσο αυτές οι δύο επανεκτελέσεις επηρέασαν το Γιάννη Πάριο, γεγονός πάντως είναι πως μόλις ένα χρόνο μετά κυκλοφόρησε ο διπλός δίσκος του «Τα ερωτικά του '50», με «ελαφρά» τραγούδια εκείνης της περιόδου. Στο συγκεκριμένο δίσκο ο μεγάλος ερμηνευτής καταφέρνει ν' αναδείξει το εύρος των φωνητικών και ερμηνευτικών ικανοτήτων του, τραγουδώντας άλλοτε με τρυφερότητα και μελαγχολία τραγούδια όπως «Θυμήσου», «Άστο το χεράκι», « Ας ερχόσουν για λίγο», κι άλλοτε με κέφι και ζωντάνια, τραγούδια όπως «Έλα μου κοπέλα μου», «Σου σφυρίζω», «Να το πάρεις το κορίτσι», «Ένα βράδυ που 'βρεχε». Τα περισσότερα τραγούδια του δίσκου είχε ερμηνεύσει για πρώτη φορά ο Νίκος Γούναρης.
 
Το 1988 κυκλοφόρησε και ο δίσκος του Λουκιανού Κηλαηδόνη, τον οποίο όπως είδαμε παραπάνω ανέκαθεν απασχολούσαν τα ρετρό τραγούδια, «Fifties και ξερό ψωμί». Ο συνθέτης και ερμηνευτής σε συνέντευξή του είχε δηλώσει πως η νοσταλγία της αθωότητας που χαρακτήριζε τη δεκαετία του '50 ήταν η αφορμή για τη γέννηση αυτού του δίσκου, που περιλαμβάνει κυρίως αμερικάνικα και γαλλικά τραγούδια με ελληνικούς στίχους. Η μεγαλύτερη επιτυχία του δίσκου είναι το «Ένα φιλάκι είναι λίγο, πολύ λίγο» (μουσική: Jose Francia, στίχοι: Ίκαρος), ενώ ακούστηκαν αρκετά τα «Άι άι άι Μαρία», «Οι τρεις καμπαλέρος», «Όταν πας καμιά φορά στο Μεξικό» κ.ά.
Και τελειώνουμε με τον Κώστα Μακεδόνα, που μια εικοσαετία μετά τον Πάριο έκανε ένα αφιέρωμα στο Νίκο Γούναρη μέσα απ' το δίσκο του «Γλυκά μου μάτια», ο οποίος επικεντρώνεται κυρίως στα λαϊκά τραγούδια του Γούναρη, όπως «Για τις γυναίκες ζούμε», «Αυτός ο άλλος», «Άρχισαν τα όργανα», «Ο μήνας έχει εννιά» κ.ά. Κατά τη γνώμη μου ο Κώστας Μακεδόνας είναι ο κορυφαίος λαϊκός τραγουδιστής της γενιάς του, κι αυτό φαίνεται ιδιαίτερα όταν καταπιάνεται μ' επανεκτελέσεις κομματιών που ηχογραφήθηκαν από σημαντικότατους καλλιτέχνες. Οι ερμηνείες του στο δίσκο  είναι εξαιρετικές, καθώς αφενός αντιμετωπίζει τα τραγούδια με σεβασμό, αφετέρου δε μιμείται το Γούναρη με αποτέλεσμα τα τραγούδια να έχουν λόγω ύπαρξης εν έτει 2009. Σ' αυτό συνέβαλαν και οι ενορχηστρώσεις του Βασίλη Γκίνου, που είναι «σύγχρονε ς» χωρίς φυσικά να αποτελούν διασκευές.

Μέσα λοιπόν από επανεκτελέσεις, αρκετά απ' τα τραγούδια της «παλιάς Αθήνας» συνεχίζουν να μας απασχολούν μέχρι και σήμερα. Κάποια επειδή αντιμετωπίζουν τον έρωτα με τόσο άμεσο και ειλικρινή τρόπο που έχουν εξασφαλίσει τη διαχρονικότητά τους (π.χ. «Ας ερχόσουν για λίγο», «Πόσο λυπάμαι»), κάποια επειδή λειτουργούν ως πηγή ηθογραφικών στοιχείων (π.χ. «Το τραμ το τελευταίο», «Να το πάρεις το κορίτσι»), γοητεύοντας έτσι όσους δε ζήσαμε εκείνες τις δεκαετίες. Σίγουρα όμως, τα περισσότερα καταφέρνουν να μας αφήσουν μια γλυκόπικρη μελαγχολία για μια εποχή που έφυγε και χάθηκε ανεπιστρεπτί. 

 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Χτύπος γλυκόλαλης καμπάνας, μια πασχαλιά που κουβαλά μαζί της και το αεράκι του Επιτάφιου είναι για τους Έλληνες ο Πάριος. Μια ηχώ από τις γυναίκες που αγάπησε. Ένα φωτόδεντρο στην αυλή του ελληνικού τραγουδιού. Δεν είναι τυχαίο πως από πολύ νωρίς ο Καζαντζίδης μου είχε εμπιστευτεί ότι αυτόν θαύμαζε περισσότερο από τη γενιά του. Δεν είναι τυχαίο ότι Φλέρυ Νταντωνάκη, η μεγαλύτερα για μένα Ελληνίδα τραγουδίστρια, τρελαινόταν με τον Πάριο
Γιώργος Λιάνης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

20/2/1957 Γεννήθηκε στην Αθήνα ο τραγουδιστής Ορφέας Περίδης

ΤΥΧΑΙΑ TAGS