102 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
21.01.2018
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Δελτίο τύπου | Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο

Θανάσης Μωραΐτης: Ανθολογία αρβανίτικων τραγουδιών της Ελλάδας. Δεύτερη έκδοση

Βιβλίο και τραγούδι

Ορφέας

Το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (ΚΜΣ) και το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο (ΜΛΑ), πραγματοποιώντας την επιθυμία της ιδρύτριάς τους Μέλπως Μερλιέ, εξέδωσαν τον Οκτώβριο 2002 σε βιβλίο με τίτλο Ανθολογία αρβανίτικων τραγουδιών της Ελλάδας μεγάλο μέρος της 25χρονης έρευνας του μουσικού-συνθέτη-τραγουδιστή και συνεργάτη τού ΜΛΑ Θανάση Μωραΐτη. Η εθνομουσικολογική αυτή έκδοση είχε έναν και μοναδικό στόχο: την ανάσυρση και επικόλληση ξεχασμένων μελών στο σώμα του λαϊκού ελληνικού πολιτισμού με απώτερο σκοπό τη βοήθεια στη συγκριτική μελέτη των μελλοντικών ερευνητών.

Το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και το Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο δεδομένου ότι πρώτον, η 1η έκδοση του βιβλίου (2.000 αντίτυπα) εξαντλήθηκε ανέλπιστα και δεύτερον το ενδιαφέρον των αναγνωστών εξακολουθεί να παραμένει αμείωτο, αποφάσισαν και πραγματοποίησαν την 2η έκδοση (με άλλο εξώφυλλο και διορθώσεις των ελάχιστων αβλεψιών της 1ης έκδοσης).

 Το βιβλίο που είναι αφιερωμένο στη μνήμη της Μέλπως Μερλιέ και του πρωτοψάλτη Σπύρου Περιστέρη –δασκάλου τού συγγραφέα – περιλαμβάνει:
• 152 αρβανίτικα τραγούδια απ’ όλη την Ελλάδα καταγραμμένα σε νότες με ιστορικές, γλωσσολογικές, μουσικολογικές, προσωδιακές και μετρικές αναλύσεις.
• Συνοδευτικό CD στο οποίο ακούγονται όλα τα τραγούδια από επιτόπιες κυρίως ηχογραφήσεις.
• Κείμενο-πρόλογο του Μάρκου Φ. Δραγούμη.
• Ιστορικές αναφορές των: Λεωνίδα Εμπειρίκου / ιστορικού, Λάμπρου Μπαλτσιώτη / ιστορικού και Τάσου Καραντή / ερευνητή.
• Αποσπάσματα με ιστορικές αναφορές από βιβλία των: Κώστα Μπίρη, Σπ. Ασδραχά, Γιάννη Γκίκα, Θόδωρου Χατζηπανταζή.
• Αποσπάσματα γλωσσολογικών ερευνών των: Eric Pratt Hamp, Μιρόσλαβ Ντ. Ζαμπουότσκι, Γιώργου Μπαμπινιώτη, Λουκά Τσιτσιπή.
• Τέλος, ανέκδοτες νέες θεωρητικές έρευνες καθώς και μουσικολογικές αναλύσεις του συνθέτη Δημήτρη Λέκκα.

Η συστηματική έρευνα του συγγραφέα άρχισε το 1985, αμέσως μετά την πρώτη συναυλία με αρβανίτικα τραγούδια που έγινε τον ίδιο χρόνο στο θέατρο «Ορφέας» στην Αθήνα. Η συναυλία αυτή που πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του ερευνητή Αριστείδη Κόλλια και του συνθέτη Δημήτρη Λέκκα ο οποίος έκανε τη μουσική και χορωδιακή επεξεργασία, και στην οποία εκτός από τον Θανάση Μωραΐτη τραγούδησαν οι: Φωτούλα Σοφού, Γεωργία Μωραΐτη και οι Τραγουδιστές του Αντώνη Κοντογεωργίου, ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε αρχικά σε διπλό LP από τον Ιουλιανό του Μίκη Θεοδωράκη. Το 1994  κυκλοφόρησε σε CD από την FM Records, η οποία έκανε και την αναθεωρημένη επανέκδοση (2002 & 2008) με άλλο εξώφυλλο.
Το 1998 πραγματοποιήθηκε η δεύτερη συναυλία με αρβανίτικα τραγούδια από την Κάτω Ιταλία και την Ελλάδα στο θέατρο «Παλλάς» με τη συνεργασία των Δημήτρη Λέκκα και Νίκου Γράψα οι οποίοι έκαναν τη μουσική και χορωδιακή επεξεργασία. Εκτός από τον Θανάση Μωραΐτη τραγούδησαν οι: Δόμνα Σαμίου, Αφροδίτη Μάνου, μεικτή χορωδία υπό την διεύθυνση του Valery Oreskin και η παιδική χορωδία του Ωδείου Kodály υπό την διεύθυνση του Μιχάλη Πατσέα. Και αυτή η συναυλία ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε το 1998 σε CD από την MBI-Χρόνος με τίτλο Τριαντάφυλλο του βράχου (επανεκδόθηκε το 2009 από την ΛΥΡΑ). 

Αποσπάσματα από την έκδοση
Από τ’ άλλα τέσσερα νησιά (Σαλαμίνα, Πόρος, Ύδρα, Σπέτσα) δεν ξέρω να υπάρχουν ούτε μελωδίες, μα ούτε και κείμενα. Τα νησιά αυτά είναι αλβανόφωνα, και θα έπρεπε ν’ ασχοληθούμε μ’ ένα ζήτημα ενδιαφέρον της λαογραφίας μας: τη συμβίωση, στην Ελλάδα, μα και στα ίδια τ’ αλβανόφωνα μέρη, του ελληνικού και του αρβανίτικου τραγουδιού. Οι νησιώτες αυτοί τραγουδούν και στις δύο γλώσσες, κι όταν οι αλβανόφωνοι τραγουδούν τα ελληνικά τραγούδια φαίνεται να μην τα λεν διαφορετικά από τους ελληνόγλωσσους.
(Μέλπω Μερλιέ: Η Μουσική Λαογραφία στην Ελλάδα, Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο, Αθήνα 1935, σ. 44)

[από τον πρόλογο του Μάρκου Φ. Δραγούμη]
…Ένα όμως είναι βέβαιο: ότι το ενδιαφέρον του Παχτίκου για το «έτερον» στη μουσικοποιητική μας παράδοση, ήταν του ίδιου τύπου με αυτό του συνεργάτη του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου Θανάση Μωραΐτη. Πρόκειται για το ενδιαφέρον ενός παθιασμένου συλλέκτη «άνευ ορίων άνευ όρων», όπως θα έλεγε ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Το ενδιαφέρον εκείνο που παρασύρει τους ανά τον κόσμον εθνομουσικολόγους να ταξιδεύουν σε απόμακρες γωνιές του πλανήτη, ή ακόμη και σε άλλους πλανήτες, για να βρουν το «διαφορετικό», να μάθουν, να διαφωτιστούν και να διαφωτίσουν. Μπορεί ο Παχτίκος, ίσως από μια εύλογη σκοπιμότητα, να δηλώνει ότι μαζεύει τα ξενόφωνα μόνο γιατί περιέχουν μέλη και έννοιες «ακραιφνέστατα ελληνικές», αλλά στο βάθος, εκείνο που τον υποκινεί, παράλληλα με την αγάπη του για κάθε τι το ελληνικό, είναι το ανήσυχο πνεύμα του Οδυσσέα, που θέλει όλα να τα δει και όλα να τα μάθει.
Η παρούσα ανθολογία είναι καρπός μιας μακροχρόνιας, κοπιαστικής έρευνας. Και προέρχεται όχι μόνο από βαθύ γνώστη της γλώσσας των ανθολογούμενων τραγουδιών, αλλά και ικανότατο μουσικό. Πρόκειται για ένα έργο που έρχεται να γεμίσει ένα σημαντικό κενό –η αρβανίτικη δημοτική ποίηση έχει καταγραφεί, ελάχιστα όμως η μουσική της– και να επιτρέψει να τοποθετηθεί η μελέτη της δημοτικής μας μουσικής σε μια ευρύτερη βάση. Γιατί σε τελευταία ανάλυση, μόνο με τέτοιου είδους βιβλία θα φτάσουμε στις συγκριτικές μελέτες που τόσο πολύ μας χρειάζονται για να διευρυνθούν οι εθνομουσικολογικοί μας ορίζοντες.

Σημ. Η διακίνηση-διανομή του βιβλίου αλλά και όλων των μουσικών εκδόσεων του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό γίνεται από τη Λέσχη του Δίσκου (Ακαδημίας 57, 10679 / τηλ. 210-3631819, 3640174).

Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών
Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο Μέλπως Μερλιέ
Κυδαθηναίων 11, 10558
Πλάκα – Αθήνα
Τηλ. & φαξ: 210 3251364
E-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Website: www.mla.gr 

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Γι’ αυτό που είμαι σίγουρη για μένα είναι πως αγαπάω με ερωτικό πάθος τον Άνθρωπο.
Κατερίνα Γώγου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS