183 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
26.04.2018
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Θανάσης Γιώγλου

Μίκης Θεοδωράκης: Σε πρώτο πρόσωπο

Ορφέας

Ένα βιβλίο του Γιώργου Αρχιμανδρίτη από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα». Ακούγοντας τη μουσική του, το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι είναι η Ελλάδα…Το ίδιο αισθάνομαι ακούγοντας το Μίκη Θεοδωράκη να τραγουδά ή να μιλά…ή ακόμα διαβάζοντας τα κείμενά του. Βλέποντας στο χάρτη τη μικρή χώρα μας, πιστεύω πως αν με κάποιο μαγικό τρόπο γινόταν να τραγουδήσει ο χάρτης, σίγουρα θα τραγουδούσε πάνω στις νότες της μουσικής του Μίκη …

Άλλοτε τρυφερή κι ευαίσθητη, όπως στους «Λιποτάκτες» σε ποίηση του αδερφού του Γιάννη Θεοδωράκη, άλλοτε αγωνιστική και με «τσαμπουκά» όπως στις συναυλίες των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης με τα «18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας» σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου (με τη ρωμαλέα ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα) και «Τα τραγούδια του αγώνα» (με τον ίδιο το Μίκη και τη Μαρία Φαραντούρη), άλλοτε εκφράζονταςτο «Αχ» των ανθρώπων του μόχθου και της βιοπάλης όπως στο «Σαββατόβραδο» του Τάσου Λειβαδίτη και τις «Άπονες εξουσίες» του Μιχάλη Κακογιάννη και άλλοτε τη φωνή της Μάνας , όπως στο μεγαλειώδη «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου με την ανεπανάληπτη ερμηνεία του Γρηγόρη Μπιθικώτση… Και να μην ξεχάσουμε βέβαια ένα μεγάλο κεφάλαιο της μουσικής του, που δεν είναι άλλο από τη συμφωνική μουσική. Μουσική που, άγνωστο γιατί, πρώτα έγινε γνωστή στο εξωτερικό και εκ των υστέρων στην πατρίδα μας. (μέσω της φωνής του Καζαντζίδη)

Όταν πέθανε ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης είχε πει, αν θυμάμαι καλά, πως «αν η ψυχή των Ελλήνων είχε φωνή , αυτή θα ήταν του Στέλιου Καζαντζίδη…». Νομίζω πως αυτή η έκφραση κάλλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την περίπτωση της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη. Η μουσική του είναι σίγουρα η μουσική της ψυχής των Ελλήνων….

Όπως ανέφερα και στον πρόλογό μου το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο νου όταν διαβάζω τις αφηγήσεις του Μίκη Θεοδωράκη είναι η Ελλάδα…Το ίδιο αισθάνθηκα διαβάζοντας ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα». Αναφέρομαι στο βιβλίο του Γιώργου Αρχιμανδρίτη «Σε πρώτο πρόσωπο-Μίκης Θεοδωράκης». Όσα γράφονται στο δελτίο τύπου, νομίζω πως είναι αρκετά για να πάρουμε μια μικρή γεύση από το περιεχόμενο και το νόημα του εξαιρετικού αυτού βιβλίου.

«Σε αντίθεση με τα προηγούμενα βιβλία, στα οποία εκθέτω τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή μου, εδώ ίσως η ωριμότητα του χρόνου με οδήγησε σε μια ουσιαστική και πυκνή σύνθεση, μέσα από την οποία ο αναγνώστης ελπίζω ότι θα δει τους κυριότερους κρίκους που συνέθεσαν τη ζωή μου και που αποτέλεσαν τους δύο βασικούς πυλώνες της: τον ιδεολογικό και τον καλλιτεχνικό.».

Έτσι κρίνει ο Μίκης Θεοδωράκης το βιβλίο αυτό που γεννήθηκε μέσα από προσωπικές συνομιλίες του συνθέτη με το Γιώργο Αρχιμανδρίτη και που στόχο του έχει να ψαύσει τη βαθύτερη ουσία της ζωής και του έργου του. Όχημα ο ίδιος ο λόγος του Μίκη, γλαφυρός, χειμαρρώδης, συγκινητικός, αληθινός, στην καρδιά του οποίου «η ελληνική κληρονομιά, άπειρη και πολύτιμη για όλη την ανθρωπότητα, βρήκε τα πιο όμορφα σημάδια αναγνώρισής της», όπως λέει, χαρακτηριστικά, στον πρόλογο του βιβλίου, ο Τζακ Λανγκ.

Στον αποκαλυπτικό αυτό «μονόλογό» του, σε πρώτο πρόσωπο, ο Μίκης Θεοδωράκης ανατρέχει στις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής του και στις αρχές που καθόρισαν την πνευματική, καλλιτεχνική και ιδεολογική του πορεία. Με τρόπο ψύχραιμο και κατασταλαγμένο, μέσα από την απόσταση που δίνει ο χρόνος, καταθέτει τη «στάση ζωής» του και επισφραγίζει τους κανόνες που τη διέπουν.

Η ανακάλυψη της αρμονίας, τα επικίνδυνα παιχνίδια της ζωής, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, η γνωριμία και ο γάμος του με τη Μυρτώ, τα δύο τους παιδιά, η μουσική παιδεία, η συντροφικότητα στον αγώνα και την εξορία, οι πολιτικές διαμάχες, οι παρεξηγήσεις, τα όνειρα και οι διαψεύσεις τους, η φιλία του με τον Φρανσουά Μιτεράν, η κρίσεις του για τα πολιτικά πράγματα της χώρας, οι εξηγήσεις του για κάποιες στάσεις του που έχουν αμφισβητηθεί, το πάθος του για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της, οι θλίψεις του και οι χαρές του ξεδιπλώνονται σε μία εκ βαθέων εξομολόγηση με παραλήπτη τις σημερινές και αυριανές γενιές. Αλλά, και το πώς λυτρώθηκε, όταν με τον «Επιτάφιο», το 1958, μπήκε σ’ ένα κόσμο ποιητικό: «Μπήκα σε έναν κόσμο ποιητικό, απλό και φωτεινό, άρχισε να βγαίνει το καθαρό νερό από μέσα μου και να μελοποιώ ποίηση ακατάπαυστα σε άμεσο δημιουργικό διάλογο με έναν ολόκληρο λαό».

Σε Πρώτο Πρόσωπο ο Μίκης Θεοδωράκης, ο άνθρωπος που πέρα από πολεμικές και αντιπαραθέσεις, ενσάρκωσε τις ελπίδες ενός ολόκληρου λαού και δεν έπαψε να μας υπενθυμίζει πως κάθε στιγμή και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες μπορούμε να σκεπτόμαστε ελεύθερα, να τραγουδάμε και να ελπίζουμε.

Ο Γιώργος Αρχιμανδρίτης είναι διδάκτωρ Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Δοκίμια και μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά, ενώ η διατριβή του: «Ο Μύθος του Ορφέα στον Κινηματογράφο και το Θέατρο του 20ού αιώνα» έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις «Presses Universitaires du Septentrion» (2002). Αρθρογραφεί στον ελληνικό και διεθνή τύπο και είναι παραγωγός εκπομπών λόγου για το ραδιόφωνο (France Culture της Γαλλικής Κρατικής Ραδιοφωνίας και στο Γ’ Πρόγραμμα της ΕΡΑ) πάνω σε θέματα Τέχνης και Πολιτισμού.

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Υπερτερεί συντριπτικώς ο πόλεμος.
Γιώργος Σεφέρης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

27/4/1932 Γεννήθηκε στην Αθήνα ο σκηνοθέτης Θεόδωρος Αγγελόπουλος.
27/4/1975 Πέθανε ο ρεμπέτης Νίκος Μάθεσης (Τρελάκιας)
27/4/2008 Έφυγε από τη ζωή ο Κύπριος μουσικοσυνθέτης Μάριος Τόκας

ΤΥΧΑΙΑ TAGS