141 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
12.12.2017
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Δώρα Παπαδοπούλου

Λόγια τσιγάρα

Η μουσική σήμερα

Δώρα Παπαδοπούλου

Δεν καπνίζω, το ξεκαθαρίζω εξ΄αρχής. Πάντα προσπαθούσα -και ας πούμε πως τα κατάφερνα- να συνυπάρξω με τον καπνό σε κάποιο χώρο για χάρη της μουσικής, όχι πάντα εύκολα. Ο νέος αντικαπνιστικός νόμος που εφαρμόζεται (;) στη χώρα μας από την πρώτη ημέρα του φθινοπώρου, ορίζει την ολική απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς δημόσιους χώρους και κατά συνέπεια και σε χώρους σίτισης μετά μουσικής, σε μπαρ και σε μουσικές σκηνές. Θα εστιάσω σε αυτούς τους τελευταίους, τους μουσικούς χώρους δηλαδή, μιας και νομίζω πως εδώ έγκειται το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος και εκφράζονται οι πιο πολλές διαμαρτυρίες.

Είναι λοιπόν μία απόφαση που τυπικά εφαρμόζεται –ή έστω θα έπρεπε να εφαρμόζεται- πλέον και στη χώρα μας. Ξεκαθαρίζω ξανά πως ούτε οι απαγορεύσεις μου αρέσουν, ούτε διακατέχομαι από αντικαπνιστική υστερία. Είναι ωστόσο η προσωπική μου γνώμη για το θέμα και θα προσπαθήσω να την αιτιολογήσω.  Θεωρώ λοιπόν, πως είναι μία κίνηση  σωστή. Μία κίνηση που άργησε να γίνει και πάλι οι αρμόδιοι φορείς αδυνατούν να την εφαρμόσουν ανεμπόδιστα, ανοίγοντας παραθυράκια, μην πω και πόρτες ολόκληρες περιόδου προσαρμογής, που μαθηματικά είναι βέβαιο πως θα φρενάρουν την εφαρμογή της. Τα απλά μέτρα, οι καθαρές κουβέντες δηλαδή, είναι στην ουσία τα μόνα εφαρμόσιμα. Και τέτοια εδώ, δυστυχώς δεν έχουμε.
Πρέπει να γνωρίζουμε πως στο θέμα αυτό δεν ανακαλύπτουμε τον τροχό. Η χώρα μας παλεύει με τα χίλια ζόρια να κάνει ένα βήμα, που ήδη έχουν κάνει οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εδώ και χρόνια (για να μην πεταχτώ και στις άλλες ηπείρους). Και μάλιστα, όχι μόνο οι βόρειες χώρες, που διατηρούν ένα πιο αυστηρό προφίλ σε τέτοια θέματα δημόσιας υγείας. Το έχουν κάνει ήδη ή το πράττουν επί του παρόντος και  μεσογειακές χώρες, με «καπνιστική» παράδοση όπως  η Γαλλία, η Ισπανία, αλλά και η Τουρκία. Βέβαια, είναι αλήθεια πως ούτε το αντικαπνιστικό στάτους ούτε η πολιτική είναι ενιαία στην Ευρώπη. Όμως, το γεγονός παραμένει και δεν είναι άλλο από το ότι καλούμαστε να εφαρμόσουμε μία πολιτική που έχει δοκιμαστεί, με τις συνέπειες και τις παρενέργειές της και εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε.

Είναι γεγονός επίσης, πως η απαγόρευση του καπνίσματος, κάπου, δεν είναι ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο. Ιστορικά, ως μέτρο καταγράφεται πολύ νωρίς, ακόμη και στην πατρίδα μας. Στην Ελλάδα, η τότε βασίλισσα Αμαλία, το 1856 υπέγραψε το βασιλικό διάταγμα που απαγόρευε το κάπνισμα σε όλους τους δημόσιους χώρους και τα καταστήματα με την αιτιολογία της αυξημένης πιθανότητας πρόκλησης πυρκαγιάς. Ωστόσο, αργότερα, ιδιαίτερα μετά τη βιομηχανοποίηση των τσιγάρων, οι νόμοι αυτοί επί της ουσίας δεν εφαρμόστηκαν. Οι παλιότεροι θυμούνται ασφαλώς, πως το κάπνισμα ήταν ελεύθερο παντού. Στις αεροπορικές πτήσεις (αργότερα δημιουργήθηκαν θέσεις καπνιζόντων και μη, μέχρι την καθολική απαγόρευση), στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στους δημόσιους χώρους των νοσοκομείων και των υπηρεσιών. Ποιος άραγε σήμερα θεωρεί σκόπιμο να θέσει θέμα καπνίσματος σε μπαρ νοσοκομείου; Κανείς πιστεύω.

Το τσιγάρο φαίνεται πως είναι μία βλαβερή συνήθεια. Η πλειοψηφία των σχετικών ιατρικών μελετών αναφέρει πως Βλάπτει μακροπρόθεσμα τον οργανισμό. Κάποιοι τις αμφισβητούν, ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με το παθητικό κάπνισμα και από τις οποίες απορρέουν οι νόμοι και οι απαγορεύσεις. Η πλειοψηφία ωστόσο, καπνίζουσα και μη, τις αποδέχεται. Δεν πρόκειται να μπω στην ουσία του θέματος αυτού, όποιος καπνίζει, θεωρώ πως ενεργεί έχοντας άποψη και πλήρη γνώση των συνεπειών.  Γι΄αυτό και είναι δικαίωμα του καπνιστή να επιλέγει να καπνίζει.
Κι όμως! Η αποχή όσων καπνίζουν από το κάπνισμα, ή έστω η περιορισμένη χρήση του τσιγάρου, σε χώρους περιορισμένους όπου συναθροίζονται πολλοί για να βρεθούν ή να διασκεδάσουν θα μπορούσε να είναι μία συνειδητή επιλογή. Τότε καμία τυπική απαγόρευση δε θα είχε σημασία. Δυστυχώς, στη νοοτροπία των Ελλήνων, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, έχει ριζώσει βαθιά το εγώ και όχι το εμείς. Είμαστε μέρος του εαυτού μας και όχι του συνόλου. Οι άγραφοι νόμοι, είναι θεμελιώδης λίθος για μία υγιή κοινωνία και αυτό θα έπρεπε να το γνωρίζουμε όλοι.
Θα σας φέρω ένα απλό παράδειγμα. Βρισκόμαστε σε μία μεγαλη αίθουσα χωρητικότητας μερικών χιλιάδων ατόμων για να παρακολουθήσουμε τη συναυλία του αγαπημένου μας καλλιτέχνη. Πριν την έναρξη της συναυλίας, καλούμαστε ευγενικά να απενεργοποιήσουμε τα κινητά μας τηλέφωνα. Δεν υπάρχει νόμος που να απαγορεύει τη χρήση τους και να κόβει πρόστιμα. Ωστόσο, το κάνουμε αδιαμαρτύρητα, κλείνοντάς τα ή έστω τοποθετώντας τα σε αθόρυβη λειτουργία. Για φανταστείτε άλλωστε, να χτυπά όποτε να ΄ναι και όποτε τύχει του καθενός το τηλέφωνο! Κι όμως, αν κάποιος ξεχαστεί, αν κάποιο τηλέφωνο χτυπήσει κατά τη διάρκεια της συναυλίας ή της παράστασης, δυσφορούμε και πριν καλά καλά ακουστεί το δεύτερο κουδούνισμα όλη η αίθουσα διαμαρτύρεται. Θα μου πείτε, δεν είναι το ίδιο. Ο ήχος του κινητού τηλεφώνου, διακόπτει τη ροή της ίδιας της μουσικής ή της παράστασης. Θα συμφωνήσω εν μέρει. Είναι όμως επίσης γεγονός πως το κάπνισμα δεκάδων τσιγάρων σε μικρούς χώρους των πολλών ατόμων,  δημιουργεί μία ατμόσφαιρα καθόλου ανεκτή για όλους τους υπόλοιπους, αν όχι και για τους ίδιους τους καπνίζοντες.

Μεγάλες είναι οι διαμαρτυρίες των ιδιοκτητών, θεωρώντας πως η απαγόρευση διώχνει τους καπνιστές από τις επιχειρήσεις τους. Ωστόσο, οι ίδιοι άνθρωποι, οι περισσότεροι τουλάχιστον, πολύ πριν τους νόμους και τις απαγορεύσεις, ουδέποτε μερίμνησαν για τον επαρκή και ουσιαστικό αερισμό των χώρων τους (αν και είναι ένα θέμα το πόσο αυτό είναι τεχνικά εφικτό, ιδιαίτερα σε μικρούς χώρους).
Την περασμένη χρονιά, η πρώτη απόπειρα εφαρμογής της απαγόρευσης του καπνίσματος, με οδηγία δημιουργίας χώρων καπνιστών, απέτυχε παταγωδώς. Ήταν βέβαιο πως μία τέτοια μεσοβέζικη λύση ήταν καταδικασμένη εκ των προτέρων σε αποτυχία, ιδιαίτερα στο χώρο όπου συνυπάρχει η εστίαση με τη μουσική. Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες εστιατορίων, μπαρ και μουσικών κέντρων απέφυγαν κάνουν τροποποιήσεις στους χώρους, επικαλούμενοι κυρίως το κόστος. Όσοι το έκαναν, πολύ σύντομα το ακύρωσαν.
Άλλοι πάλι συμμορφώθηκαν με την απαγόρευση με την κατ’ επιβολή λόγω του νόμου, τοποθέτηση μεγάλων,  ενίοτε και φωτεινών, πινακίδων με την ένδειξη «Απαγορεύεται το κάπνισμα» εντός των καταστημάτων τους. Έτσι, βρέθηκα μία βραδιά, σε γνωστή μουσική σκηνή της Αθήνας, μπροστά στο τουλάχιστον γλαφυρό θέαμα του να αναδύεται από παντού πυκνός λευκός καπνός, κάνοντας ομολογουμένως ωραίο εφέ, μπροστά από τις φωτεινές πινακίδες που τον απαγόρευαν. Δεν έχετε τον τρόπο ή δε θέλετε να περιφρουρήσετε την εν λόγω απαγόρευση; Τπολάχιστον, μη βάζετε πινακίδες.
Άλλοι, τέλος, προτείνουν να δικαιούνται να μετατρέψουν τα καταστήματά τους, σε χώρους αποκλειστικά καπνιστών, προτάσσοντας την αντισυνταγματικότητα της ολικής απαγόρευσης. Δεν ξέρω αν κάτι τέτοιο μπορεί να βρει τελικά εφαρμογή, αν και τέτοιο άλλο παγκόσμιο προηγούμενο, από όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει. Ας υποθεσουμε όμως ότι, ναι, μία τέτοια ρύθμιση γίνεται τελικά αποδεκτή. Μπορούν να ιδρυθούν χώροι εστίασης και διασκέδασης, αποκλειστικά καπνιστών.  θα ήταν δύσκολα εφαρμόσιμο και αμφιβάλλω πολύ τελικά αν θα καταλήξει να συμφέρει τους επαγγελματίες.  Διότι, από τη μία είναι πολλοί ρόλοι που πρέπει να συνυπάρξουν στο ίδιο κάδρο. Ένας εργαζόμενος μη καπνιστής, δε μπορεί παρά να σερβίρει τον πελάτη του. Μια παρέα δε μπορεί να χωριστεί. Κάποιοι μη καπνιστές θα πρέπει να ακολουθήσουν. Προσωπικά, αν κάπνιζα, δε θα υποχρέωνα ποτέ το συνοδό μου, που δεν καπνίζει, να με ακολουθήσει σε ένα χώρο αποκλειστικά καπνιστών. Θα έκανα ακριβώς το αντίθετο. Τέλος, πραγματικά θα ήθελα να δω πόσοι καπνιστές θα άντεχαν να ζήσουν για δύο και τρεις ώρες, μέσα στον ίδιο τους τον καπνό. Με το καθεστώς ελεύθερου καπνίσματος που υπήρχε ως τώρα, βιώναμε όλοι την αποπνικτική ατμόσφαιρα σε μικρούς χώρους μετά από κάποιο χρόνο και ήταν απόρροια του καπνού των μισών ή και λιγότερων και όχι των πιο πολλών ή και όλων!

Ας πάμε στην εφαρμογή. Είναι η απαγόρευση του καπνίσματος που θα διώξει τον κόσμο μακριά από τα μαγαζιά; Μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις, το φαινόμενο να παρατηρηθεί, ιδίως στο ξεκίνημα του μέτρου. Και κάπου, ναι, θα υπάρξει και κάποια οικονομική ζημιά. Ας είμαστε όμως ρεαλιστές. Δεν είναι η απαγόρευση του καπνίσματος που φταίει για τα άδεια καθίσματα. Η ρυθμιση αφορά την υγεία και την καλή διαμονή των εργαζομένων και των θαμώνων στον ίδιο χώρο. Η λύση είναι να εστιάσουμε στο πως θα δώσουμε περισσότερα στο κοινό που διψά για μουσική και τέχνη. Πως θα κάνουμε τα προγράμματά μας πιο ελκυστικά. Πως θα βελτιώσουμε τους χώρους μας, ώστε οι επισκέπτες να νιώθουν άνετα και κυρίως όμορφα. Πως θα ανοίξουμε τις πόρτες σε νέους καλλιτέχνες. Πως θα βάλουμε τη λογική και θα βγάλουμε τα καπέλα από τις τιμές. Και άλλα πολλά. Θεωρώ πως υπάρχουν πολλά να φτιάξουμε και απέχουμε αρκετά από το να βροντοφωνάζουμε πως παρέχουμε τις καλύτερες υπηρεσίες. Όταν το κάνουμε, ας δαιμονοποιήσουμε και την απαγόρευση.
Υπάρχει και ο άλλος αντίλογος, από το μουσικόφιλο κοινό αυτή τη φορά. Πως θα ροκάρω λένε οι μεν, πως θα μερακλώσω οι δε, χωρίς τσιγάρο και ποτό; Θα σας φέρω ένα δεύτερο παράδειγμα. Πηγαίνουμε ξανά σε ένα μεγάλο θέατρο για να παρακολουθήσουμε τη συναυλία του αγαπημένου μας καλλιτέχνη, ροκ ή λαϊκού ή άλλου. Διότι, ναι στις μεγάλες αίθουσες ακούμε και ροκ και λαϊκά και άλλα. Είναι γνωστό πως στις αίθουσες αυτές δεν επιτρέπεται το κάπνισμα. Για δύο και τρεις ολόκληρες ώρες αφηνόμαστε στην ομορφιά και τη μαγεία της μουσικής, κάθε είδους. Για τσιγάρο ούτε λόγος. Μας αρκεί, ή έστω αναγκαστικά συμβιβαζόμαστε με ένα δεκάλεπτο διάλειμμα στο φουαγιέ ή στο μπαρ για να ξεχαρμανιάσουμε. Όταν όμως, ο ίδιος αγαπημένος καλλιτέχνης, με τους ίδιους ακριβώς συνεργάτες, με το ίδιο ακριβώς ρεπερτόριο, εμφανιστεί στην «αντικαπνιστική» μουσική σκηνή, τότε όλα αλλάζουν. Δε δεχόμαστε να μείνουμε λεπτό στεγνοί και άκαπνοι. Πως θα ακούσουμε, λέμε, τον τάδε, χωρίς τσιγάρο και ποτό; Μα ο χώρος δεν είναι ο πρωταγωνιστής. Δεν πρέπει να είναι. Ο πρωταγωνιστής είναι ο καλλιτέχνης. Και η μουσική.
Αντίδραση υπάρχει και από καλλιτέχνες. Ένα έχω να πω. Δυστυχώς, ήταν η μόνη χειροπιαστή καλλιτεχνική αντίδραση που είδα εδώ και καιρό, παρά το γεγονός ότι εδώ και μήνες στη χώρα έχουν έλθει τα πάνω κάτω. Δεν ξέρω αν τελικά ο νόμος θα εφαρμοστεί όπως ορίζει ο νομοθέτης, ούτε πόσο χρόνο θα χρειαστεί. Θα κλείσω, επιμένοντας σε αυτό που ανέφερα κάποια στιγμή νωρίτερα. Ακόμη ως πολίτες και ως κοινωνία, εξακολουθούμε να αναζητούμε την ωριμότητά μας. Μία ωριμότητα που θα μας επέτρεπε να είμαστε υπεράνω των νόμων. Υπεράνω όχι επειδή θα δικαιούμασταν να τους καταστρατηγούμε, αλλά επειδή δε θα τους είχαμε ανάγκη.

Υ.Γ. Ο τίτλος του κειμένου, αυτούσιος, έρχεται από ένα θαυμάσιο ζεϊμπέκικο από τον προσωπικό δίσκο της Μελίνας Κανά «Αρώματα αντί για ναφθαλίνη» (1995), σε μουσική του Θανάση Παντελή και στίχους του Δημήτρη Βαρνάβα. Άλλωστε, μέσα στα τραγούδια, όλα επιτρέπονται ...

Υ.Γ. 2. Αυτή δεν είναι παρά μία προσωπική άποψη, που θα ήθελε να θέσει κάποια ερωτήματα προς σκέψη και συζήτηση. Περιμένουμε και τη δική σας γνώμη.

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Θα ήθελα μια κοινωνία που θα έχει μια γραμμή – οριζόντια – για όλα τα παιδιά που γεννιούνται. Να είναι όλα ίσα στην εκκίνηση. Όταν μου λένε αν είμαι αριστερός, αυτό τους απαντώ.
Θάνος Μικρούτσικος

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

12/12/1915 Γεννήθηκε ο αμερικανός τραγουδιστής Φρανκ Σινάτρα

ΤΥΧΑΙΑ TAGS