86 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
19.08.2018
Ορφέας | Main Feed

Δισκοκριτικές

Δώρα Παπαδοπούλου

Βασίλης Δημητρίου: Ματωμένα χώματαΈνα υπέροχο λογοτέχνημα, τόσο διαχρονικό και ζωντανό όσο οι πληγές και οι μνήμες, από τη μικρασιατική καταστροφή του 1922. Κι ένα λογοτέχνημα δυστυχώς πάντα επίκαιρο, έστω και με άλλους πρωταγωνιστές. Ο λόγος για τα «Ματωμένα χώματα» της Διδούς Σωτηρίου, ένα λογοτέχνημα που μετρά σχεδόν μισό αιώνα ζωής και αναρίθμητες εκδόσεις και που φέτος ξαναζωντανεύει στις οθόνες μας μέσα από την τηλεοπτική σειρά του Κώστα Κουτσομύτη που προβάλλεται φέτος από τον τηλεοπτικό σταθμό Alpha. Τη μουσική και τα τραγούδια της σειράς υπογράφει ο Βασίλης Δημητρίου.
Ο Βασίλης Δημητρίου είναι αναμφίβολα ο «συνήθης ύποπτος» της μουσικής επένδυσης στις τηλεοπτικές σειρές του Κώστα Κουτσομύτη. Μου είναι δύσκολο να κρύψω την ιδιαίτερη αγάπη και εκτίμηση που τρέφω στο έργο του Βασίλη Δημητρίου. Είναι όμως οφθαλμοφανές πως μία δυνατή «χημεία» ενώνει Κουτσομύτη και Δημητρίου εδώ και χρόνια, ώστε να απολαμβάνουμε εμείς, θεατές και ακροατές, ωραίες τηλεοπτικές δημιουργίες και υπέροχα διεισδυτικές μουσικές.
Τα «Ματωμένα χώματα» είναι ένα πολύ καλό μάθημα ιστορίας. Μας περιγράφουν ξεκάθαρα την αβίαστη συνύπαρξη δύο λαών που γεννά αγάπη, φιλία, έρωτες, όνειρα. Ζωές παράλληλες που ξαφνικά τεμαχίζουν η βία, η καταστροφή, η πυρκαγιά, η προσφυγιά, όλα σημεία ενός αναίτιου πολέμου που οι πολλοί δεν ήθελαν αλλά οι λίγοι τον επέβαλαν. Κι όταν ο πόλεμος σβήνει, ανάβει μία ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Κάπως έτσι δομείται και το soundtrack της σειράς. Ορχηστρικά και τραγούδια εναλλάσσονται μεταξύ τους και εναλλάσσουν κι αυτά με τη σειρά τους την ειρήνη, τον πόλεμο, την καταστροφή, την ελπίδα. Ως προς το ακριβές περιεχόμενο, έχουμε να κάνουμε με μία χορταστική δουλειά, πράγμα σπάνιο για πρωτότυπη κυκλοφορία.
Βασίλης ΔημητρίουΠεριλαμβάνει συνολικά όχι ένα, όχι δύο, αλλά 21 κομμάτια, αν και κάποια θα τα συναντήσουμε διπλά και τριπλά, είτε με διαφορετικό τρόπο εκτέλεσης είτε με διαφορετικούς ερμηνευτές. Ο Γιώργος Νταλάρας, με την ωριμότητα και την ευαισθησία που τον διακρίνει και τη φωνή που γενιές και γενιές αγάπησαν, τραγουδά δύο από αυτά το ομώνυμο τραγούδι («Ματωμένα χώματα») και το πολύ «δυνατής φλόγας» «Κερί της Παναγιάς», σε δύο εκτελέσεις διαφορετικού μήκους. Ιδανικός ερμηνευτής για τα τραγούδια αυτά, είπε ο ίδιος ο Δημητρίου και θα συμφωνήσουμε απολύτως μαζί του. Άλλα τρία τραγούδια («Να ‘μουνα το γιασεμάκι», «Αχ μωρέ Σμυρνάκι», «Θα ‘ρθουν οι Άγγελοι») ερμηνεύει η Ελένη Τσαλιγοπούλου με τσαχπινιά και χάρη, όπως ξέρει πολύ καλά να κάνει με αυτού του ύφους το ρεπερτόριο. Αυτά τα τραγούδια με άρωμα Μικρασίας, βούτυρο στο ψωμί της τραγουδίστριας. Τα ίδια τρία τραγούδια λέει στο cd και η ηθοποιός που μετέχει και στην τηλεοπτική σειρά Μαρίσα Τριανταφυλλίδου με άλλη χάρη και άλλη τσαχπινιά, αλλά με αξιόπιστο όχημα την πολύ καλή φωνή και την εκφραστικότητα που διαθέτει. Εδώ το πείραμα που δε συναντούμε συχνά έχει ενδιαφέρον. Τα ίδια τρία τραγούδια, στον ίδιο δίσκο από δύο διαφορετικούς ερμηνευτές, διαφορετικές προσεγγίσεις, ωραίες ερμηνείες. Διαλέγετε και παίρνετε. Δύο τελευταία τραγούδια λέει στο cd η Τουρκάλα Φιντέ Κοκσάλ στην τουρκική γλώσσα, με μία ακόμη, τρίτη!, εκτέλεση του «Αχ μωρέ Σμυρνάκι» στα τούρκικα και μία ακόμη επανάληψη κομματιού που μετουσιώνεται σε έναν υπέροχο αμανέ. Να μην παραλείψω να αναφέρω και τη σημαντική συμμετοχή της Χορωδίας του Δημοτικού Ωδείου Νίκαιας. Τέλος, το cd συμπληρώνουν 15 ορχηστρικά κομμάτια. Αυτό το κομμάτι της δουλειάς του Δημητρίου, τα ορχηστρικά δηλαδή, ήταν πάντα η αδυναμία μου, από τις «Κυκλάδες» που μου πρωτοσυστήθηκε. Σ΄αυτή τη δουλειά, έχω την αίσθηση πως τα ορχηστρικά λειτουργούν επικουρικά στα τραγούδια, αντλώντας συχνά από αυτά μελωδίες και όργανα. Ο ήχος του φλάουτου πρωτοστατεί σε πολλά από αυτά. Οι ενορχηστρώσεις είναι εξαιρετικές, φαινομενικά απλές αλλά με πολλά και διαφορετικά όργανα να συμμετέχουν. Και οι συνθέσεις καθ΄αυτές είναι και υψηλής μουσικής αισθητικής και αντιπροσωπευτικές και της μουσικής διαδρομής του συνθέτη και του σκοπού τον οποίο κλήθηκαν να υπηρετήσουν.
«Σαν το κερί … »
«Η Σμύρνη μάνα χάνεται» … «Η Σμύρνη μάνα χάθηκε» / από τη «Μικρά Ασία» στα «Ματωμένα χώματα»

Οι οικογενειακές και μουσικές ρίζες τους από τη Μικρά Ασία, είναι το κοινό σημείο του Βασίλη Δημητρίου και του Γιώργου Νταλάρα κι είναι ένας λόγος κι αυτός που, τα ιδανικά, για τις ανάγκες της τηλεοπτικής σειράς «Ματωμένα χώματα», τραγούδια του Δημητρίου, βρήκαν και τον ιδανικό ερμηνευτή τους στη φωνή και την ερμηνεία του Νταλάρα. Πέρα όμως από την όποια “καταγωγή”, που κι αυτή παίζει το ρόλο της, όπως μας είπε ο ίδιος ο Βασίλης Δημητρίου(στα πλαίσια ρεπορτάζ του «Ορφέα» για τα «Ματωμένα χώματα»), μεγαλύτερη σημασία γι’ αυτόν, ως συνθέτη, έχει το «ερμηνευτικό βάρος» του Νταλάρα. Κι ήταν αυτό, τελικά, το στοιχείο, που του “υπέδειξε” το Νταλάρα ως τη μοναδική επιλογή ερμηνευτή για το ομώνυμο τραγούδι(«Ματωμένα χώματα»), αλλά και για το «Σαν το κερί της Παναγιάς», που είναι ένα πολύ δραματικό κομμάτι. Δεν είναι καθόλου τυχαίο βέβαια, που, σχεδόν την ίδια χρονική στιγμή κι ένας συνθέτης της νεότερης γενιάς, ο Νίκος Πλάτανος, ο άνθρωπος που μελοποίησε την «Απόκρυφη Ιστορία» της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ(που παρουσιάστηκε πρόσφατα(Νοέμβρης 2008) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών), σε συνέντευξή του στον «Ορφέα», θεώρησε το Νταλάρα a priori τον ιδανικό ερμηνευτή μιας τέτοιας δουλειάς, αφού, όπως μας είπε, η φωνή του «στοχεύει κατευθείαν στο κέντρο του ελληνικού ψυχισμού, στον εσωτερικό πυρήνα του». Βέβαια, ο Νταλάρας κουβαλάει μια παρακαταθήκη με ανάλογα έργα - σταθμούς, που συνεχίζεται, όλες αυτές τις δεκαετίες, ως τις μέρες μας. Έχει εκφράσει, ως ερμηνευτής, τον πόνο και το καημό της προσφυγιάς, από τη «Μικρά Ασία» του 1972, ως τα «Ματωμένα χώματα» του 2008! Υπηρετεί την ιστορική μνήμη μέσα από το λυγμικό παράπονο της ερμηνείας του, αλλά εκφράζει και το σήμερα μέσα από τη λεβέντικη έκφραση διαμαρτυρίας που έχει η φωνή του. Στο συγκλονιστικό κουπλέ «Η Σμύρνη μάνα χάθηκε / ήταν το ριζικό της» του τραγουδιού του Δημητρίου «Σαν το κερί της Παναγιάς», ο θρήνος – μοιρολόι, εμπεριέχει και μια κραυγή – ξέσπασμα που σε κάνει να ανατριχιάζεις σύγκορμος και σε ωθεί να προτάσεις, συμβολικά κι ουσιαστικά, το στήθος σου. Γι’ αυτό και πιστεύω πως η φωνή του Νταλάρα, μέσα από το δραματικό και, συνάμα, επικό ηχόχρωμά της, λειτουργεί στο τραγουδιστικό μας τοπίο σαν ένα “αναμμένο κερί”, που μας θυμίζει διαρκώς τον ενεργό ρόλο διαμαρτυρίας της τέχνης του τραγουδιού απέναντι στο άδικο.
Τάσος Π. Καραντής

Ο Δημητρίου γράφει και εδώ στίχους στα τραγούδια, όπως το έχει κάνει και άλλες φορές στο παρελθόν και που επίσης δε συναντάμε συχνά και το αποτέλεσμα δικαιώνει την επιλογή του. Οι στίχοι είναι αναμφίβολα ένα από τα στοιχεία της δουλειάς αυτής που ξεχωρίζει. Το ίδιο πρέπει να πούμε συνολικά και για τις ενορχηστρώσεις. Πεντακάθαρες με πολλά όργανα της ανατολής, απόλυτα αντιπροσωπευτικές μιας εποχής και μιας κουλτούρας. Ίσως λίγο έξω από τη δικιά μας εποχή και κουλτούρα, αλλά τελικά μάλλον αυτό είναι και το δυνατό τους σημείο. Βασίλης Δημητρίου: Ματωμένα χώματαΚαι κάπως έτσι πρέπει να δούμε και αυτή τη δουλειά. Είναι μία ολοκληρωμένη μουσική πρόταση με ένα προφίλ οριεντάλ, που θα μπορούσε να τιτλοφορείται «Ματωμένα χώματα» να έχει το ίδιο concept, να παραπέμπει σε άλλες εποχές και να βγάλει τα ίδια συναισθήματα, χωρίς να υπάρχει η τηλεοπτική εικόνα.
Να σημειώσω την ιδιαίτερα καλαίσθητη έκδοση - συσκευασία την οποία εγώ χρεώνω στο συνθέτη και στους συνεργάτες του. Στις μέρες μας που η αναγκαιότητα ύπαρξης των cds αμφισβητείται, τούτη εδώ η έκδοση της δίνει πόντους. Και τέλος, δε μπορώ να μη σημειώσω τη διαχρονική ανά τις εποχές και τους καιρούς παρουσία ενός μουσικού δημιουργού, όπως είναι ο Βασίλης Δημητρίου με τραγούδια ή με ορχηστρικά, με θέατρο ή τηλεόραση, με μπουζούκια ή συμφωνικές, με πειραματισμούς ή περπατημένους δρόμους, αλλά πάντα με το ήθος και την οποία που αποπνέει η μουσική του. Αληθεια, κύριε Δημητρίου, πότε είπαμε πως κυκλοφορεί ο Καρυωτάκης;

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑΒασίλης Δημητρίου: Ματωμένα χώματα

 

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Δεν έχει τοίχους η χαρά δεν έχει χώρισμα η αγάπη.
Γιάννης Ρίτσος

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

19/8/1936 Δολοφονήθηκε από τις δυνάμεις του δικτάτορα Φράνκο ο Ισπανός λογοτέχνης Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
20/8/1949 Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο τραγουδοποιός Νικόλας Άσιμος