127 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
29.05.2017
Ορφέας | Main Feed

Η δισκογραφία σήμερα

Τάσος Π. Καραντής

Αν ρωτηθούμε να πούμε το όνομα ενός Βαλκάνιου συνθέτη που ξέρουμε, σίγουρα, η συντριπτική πλειοψηφία θα αναφέρει τον Μπρέγκοβιτς! Κι έτσι είναι, ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς (Goran Bregovic) είναι δημοφιλής στο ελληνικό κοινό, αλλά, η αναγνωρισιμότητά του, δεν μόνο ελληνική ή έστω και βαλκανική, αλλά πανευρωπαϊκή κι όχι μόνο, αγγίζοντας την παγκόσμια διάσταση. Αιτία, οι πασίγνωστες κι επιτυχημένες, καλλιτεχνικά κι εμπορικά, ταινίες («Ο καιρός των Τσιγγάνων», «Arizona dream», «Underground») του, κουμπάρου του, σκηνοθέτη Εμίρ Κουστουρίτσα, στις οποίες υπογράφει τη μουσική.
Αν και το μουσικό έργο του Μπρέγκοβιτς εκτείνεται από το ροκ ως την κλασική μουσική, το ευκρινές και δημοφιλές στίγμα του, ως συνθέτη και τραγουδοποιού, είναι οι μουσικές του που πατάνε πάνω στην βαλκανική παράδοση(επηρεασμένες έντονα από την μουσική των Τσιγγάνων), όπως αυτές εκφράζονται κυρίως μέσα από την ορχήστρα που κυριαρχούν τα χάλκινα πνευστά.
Γεννημένος στο Σεράγεβο το 1950, από πατέρα καθολικό Κροάτη και μητέρα ορθόδοξη Σέρβα κι έχοντας γυναίκα μουσουλμάνα και τρία παιδιά, ο Μπρέγκοβιτς προσπαθεί, μέσα από τη μουσική του, να ενώσει και να υπερβεί τα πάντα, απευθυνόμενος γυμνά στο συναίσθημα που είναι πανανθρώπινο. Γι’ αυτό, ίσως, οι μουσικές του, αν κι έχουν έντονο το βαλκανικό ηχόχρωμα, είναι, παράλληλα και τόσο διεθνείς, αρέσοντας σε εντελώς διαφορετικές άκρες της γης.
Στην Ελλάδα πάντως, αν και γεωγραφικά είμαστε πολύ κοντά, δεν θα έλεγα πως, πριν τον Μπρέγκοβιτς, ότι ο μέσος Έλληνας( εννοώ τη μισή Ελλάδα που βρίσκεται στην Αθήνα) είχε τέτοια άμεση επαφή με αυτό το βαλκανικό μουσικό μοτίβο, ώστε να αποτελεί μέρος της μουσικής του καθημερινότητας. Έφτανε η ταινία «Ο καιρός των Τσιγγάνων», για να κάνει διάσημες τις μουσικές του στα καθ’ ημάς  κι ο δίσκος με την Πρωτοψάλτη («Παραδέχτηκα») για να κάνει τον Μπρέγκοβιτς και τα τραγούδια του κομμάτι του ελληνικού τραγουδιού.
Από τότε ίσαμε σήμερα, για μια σχεδόν 20ετία, ο Μπρέγκοβιτς έχει πραγματοποιήσει σημαντικές live συνεργασίες με κορυφαία ονόματα του τραγουδιού μας, καθώς και πάμπολλες περιοδείες, αλλά, εδώ, θα κάνουμε μια αναφορά στην ελληνική δισκογραφία του, στους δίσκους δηλαδή που έχει κάνει με Έλληνες ερμηνευτές και περιέχουν τραγούδια του με ελληνικό στίχο. Ουσιαστικά, δηλαδή, μιλάμε για τους δυο (2) δίσκους του με την Πρωτοψάλτη και τον Νταλάρα, οι οποίοι είχαν τεράστια εμπορική επιτυχία και το, κυριότερο, άφησαν τραγούδια, που πλέον, αποτελούν κλασικά κι αγαπημένα ελληνικά τραγούδια!

Άλκηστις Πρωτοψάλτη «Παραδέχτηκα» (UNIVERSAL/1991)

Πρώτη εμφάνιση του Μπρέγκοβιτς στη ελληνική δισκογραφία μέσα από τη φωνή της Άλκηστις Πρωτοψάλτη και τους στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου. Γνωστά κι ήδη αγαπημένα κομμάτια από τον «Καιρό των Τσιγγάνων», παίρνουν ελληνική φωνή κι η παθιασμένη μουσική του Μπρέγκοβιτς συναντά τον εύστροφο κι ανατρεπτικό στίχο της Νικολακοπούλου. Η Πρωτοψάλτη δίνει νεύρο και ζωντάνια στα τραγούδια, σε ερμηνείες που την κάνουν αμέσως χαρακτηριστική φωνή του Μπρέγκοβιτς στην Ελλάδα. Δέκα κομμάτια περιλαμβάνει ο δίσκος, 9 του Μπρέγκοβιτς καθώς και το “συγγενικό” τους ελληνικό «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία». Αρκετά κομμάτια απ’ το δίσκο έγιναν επιτυχίες(«Θεός αν είναι», «Παραδέχτηκα», «Του Αη Γιώργη (Ederlezi)»), με κορυφαία τα πασίγνωστα κι αγαπημένα «Βενζινάδικο» & «Να ’ταν η χαρά οικόπεδο». Μεγάλη, εξάλλου ήταν κι η εμπορική επιτυχία του δίσκου, μια κι έφτασε τις 96.000 πωλήσεις κι έγινε πλατινένιος. 

Μιχάλης Φραγκούλης  «Ζόρικες νύχτες» (SONY/1993)

Στον πρώτο του, και μοναδικό μέχρι σήμερα, προσωπικό δίσκο, ο τραγουδιστής Μιχάλης Φραγκούλης ερμηνεύει το τραγούδι «Η πόλη του θανάτου» σε μουσική του Γκόραν Μπρέγκοβιτς και σε στίχους του Πάνου Φαλάρα. Πρόκειται για το κομμάτι «In the deathcar», από την ταινία του Εμίρ Κουστουρίτσα «Arizona dream», το οποίο το έχει ερμηνεύσει(με αγγλικό στίχο) ο Iggy Pop. Εδώ, δηλαδή, πρόκειται για την ελληνική εκδοχή του τραγουδιού, σε στίχους του Φαλάρα.

Αυτόγραφο του Νταλάρα προς το γράφοντα από το δίσκο με τον ΜπρέγκοβιτςΓιώργος Νταλάρας «Θεσσαλονίκη – Γιάννενα με δυο παπούτσια πάνινα» (MINOS – EMI/1997)

Η σειρά του Γιώργου Νταλάρα να τραγουδήσει Μπρέγκοβιτς, σε στίχους του Μιχάλη Γκανά, του Αντώνη Ανδρικάκη και του Χάρη και Πάνου Κατσιμίχα. Κι εδώ έχουμε μια σειρά αγαπημένων μελωδιών του Μπρέγκοβιτς, όπου, μέσα από τους ελληνικούς στίχους, γεννούν εξαιρετικά τραγούδια, άλλα θλιμμένα κι εσωτερικά κι άλλα “έξω καρδιά”! Ακούστηκαν αρκετά τα «Σου άξιζε μια καλύτερη αγκαλιά»(το τραγούδι αυτό γνώρισε και μια δεύτερη εκτέλεση από τους ίδιους τους στιχουργούς του, από τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα δηλαδή, στον δίσκο τους «Είκοσι χρόνια live»/2001), «Κι αν σε θέλω» & «Νύχτα», ενώ την παράσταση έκλεψε, φυσικά, το περιβόητο «Με λένε Πόπη»(σε στίχους του ποιητή Μιχάλη Γκανά), με τη χαριτωμένη συμμετοχή της, 10χρονης τότε, Αντιγόνης Ψυχράμη. Στο δίσκο περιέχεται ένα πολύ όμορφο χασάπικο(!) του Μπρέγκοβιτς, το «Ένα τραγούδι για την Ελένη F», σε εξαιρετικούς στίχους του Χάρη Κατσιμίχα κι αντίστοιχη ερμηνεία του Νταλάρα, καθώς κι ένα από τα πιο ιδιαίτερα τραγούδια που έχει πει ποτέ του ο Νταλάρας, το αφηγηματικό «Που να ’σαι τώρα Άννα», ενώ, αξίζει να ανακαλύψετε «Το τραγούδι της βροχής». Κι αυτός ο δίσκος είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία, αφού έκανε 100.000 πωλήσεις κι έγινε πλατινένιος.

«Θεός αν είναι» - «Η σιωπή των Βαλκανίων» (“Silence of the Balkans”) – ο ανέκδοτος «Οιδίποδας Τύραννος»
Το «Θεός αν είναι» – με τους συγκλονιστικούς στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου – είναι, αναμφισβήτητα, ένα εξαιρετικό κομμάτι. Γι’ αυτό ίσως, μετά την πρώτη εκτέλεση της Πρωτοψάλτη, το ερμήνευσαν και το έβαλαν σε ζωντανές ηχογραφήσεις τους, η Χάρις Αλεξίου(«Γυρίζοντας τον κόσμο – Live ’92 – ‘96»/1996) κι ο Γιώργος Νταλάρας(«George Dalaras & The Israel Philarmonic Orchestra»/1999). Είμαστε, πραγματικά, τυχεροί, που αυτό το σπουδαίο κομμάτι του Μπρέγκοβιτς, το τραγούδησαν τρεις κορυφαίες φωνές μας, δίνοντας, ο καθένας τους, τη δική του ερμηνευτική εκδοχή. Προσωπικά, κάθε φορά, τις απολαμβάνω, διαδοχικά και τις τρεις!

Αυτόγραφο του Μπρέγκοβιτς προς το γράφοντα από το δίσκο με το Νταλάρα

 

Γιώργος Νταλάρας, Γκόραν Μπρέγκοβιτς

 


Το 1997 ο Μπρέγκοβιτς προσκλήθηκε να αναλάβει την τελετή λήξης της Θεσσαλονίκης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, παρουσιάζοντας μια μουσική παράσταση, η οποία κυκλοφόρησε και σε cd με τον τίτλο «Silence of the Balkans»(«Η σιωπή των Βαλκανίων»). Βέβαια, δεν πρόκειται για έναν δίσκο με τραγούδια του Μπρέγκοβιτς στα ελληνικά – που παρουσιάζουμε  σ’ αυτήν την αναφορά μας – αλλά, επειδή η αφορμή ήταν “ελληνική” το αναφέρουμε απλά.
Επίσης υπάρχουν κι οι επανεκτελέσεις του πασίγνωστου «Ederlezi» (όπως το διασκεύασε ο Μπρέγκοβιτς), από τον Σαράντη Σαλέα ως τις αδερφές Βουγιουκλή, αλλά κι αυτό είναι “εκτός θέματος” σ’ αυτήν την αναφορά μας για τα τραγούδια του Μπρέγκοβιτς με ελληνικό στίχο.
Το 2005 ο Μπρέγκοβιτς υπέγραψε τη μουσική για τον «Οιδίποδα Τύραννο», σε σκηνοθεσία του Γιώργου Κιμούλη, που παίχτηκε στην Επίδαυρο με πρωταγωνιστή στον ομώνυμο ρόλο τον ίδιον τον Κιμούλη και κορυφαίο του Χορού τον Γιώργο Νταλάρα, ο οποίος ερμήνευε, με τη συνοδεία ζωντανής ορχήστρας, έναν κύκλο τραγουδιών, σε μουσική του Μπρέγκοβιτς και σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου. Μάλιστα, στις αφίσες της παράστασης αναγραφόταν ότι η μουσική και τα τραγούδια της κυκλοφορούν σε cd! Ένα, επίσης, από αυτά, με τον τίτλο «Ελπίδα», παιζόταν τότε στον ραδιοσταθμό «ΜΕΛΩΔΙΑ», ως πρόμο του δίσκου αυτού, που, τελικά, δεν κυκλοφόρησε ποτέ! Χωρίς να γνωρίζω κάτι συγκεκριμένο, υποθέτω, ότι λειτούργησε ανασταλτικά η πολύ συγκεκριμένη θεματολογία των στίχων της Νικολακοπούλου, αφού, ουσιαστικά, αποτελούσε τμήμα της παράστασης. Ένα χρόνο μετά, τον Απρίλη του 2006, ο Νταλάρας, σε συνέντευξή του( στην Χάρη Ποντίδα, εφημ. «ΤΑ ΝΕΑ», 29-30/4/2006) ανακοινώνει ότι μπαίνει στο στούντιο για έναν δίσκο με τον Μπρέγκοβιτς. Δημοσιογραφικές πληροφορίες μου, από έγκυρη πηγή, μιλούσαν τότε για έναν δίσκο που θα βασιζόταν στις μελωδίες του Μπρέγκοβιτς από τον «Οιδίποδα Τύραννο», με την προσθήκη όμως και κάποιων εντελώς καινούριων, καθώς και με νέους στίχους, που θα τους υπέγραφε εξ’ ολοκλήρου η Λίνα Νικολακοπούλου. Τελικά, όμως, ούτε αυτή η νέα εκδοχή της συνεργασίας Μπρέγκοβιτς - Νταλάρα - Νικολακοπούλου, πήρε σάρκα κι οστά. Ελπίζω – αν κι είναι, φυσικά, θέμα απόφασης των τριών καλλιτεχνών - να βγει κάποτε στο φως της δισκογραφίας ο - ήδη ηχογραφημένος στο στούντιο(μια και παιζόταν πρόμο τραγούδι και διαφημιζόταν πως κυκλοφορεί σε cd) -  «Οιδίποδας Τύραννος» των Μπρέγκοβιτς – Νταλάρα - Νικολακοπούλου. Πρόκειται, επειδή είχα δει ζωντανά την παράσταση, για έναν εξαιρετικό (μουσικά – στιχουργικά – ερμηνευτικά) κύκλο τραγουδιών.

Ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς λειτούργησε, στο μουσικό μας τοπίο και στο ελληνικό ακροατήριο, ως ο καλλιτέχνης που ξέθαψε από μέσα μας τον πιο παθιασμένο βαλκάνιο εαυτό μας. Έναν εαυτό που μας άρεσε πολύ, γιατί του είχε δοθεί φωνή ελληνική, από δυο κορυφαίους ερμηνευτές του τραγουδιού μας, τον Νταλάρα και την Πρωτοψάλτη. Γι’ αυτό κι αυτοί οι δίσκοι του πρέπει να υπάρχουν σε κάθε ελληνική δισκοθήκη, που δεν θέλει να απουσιάζει απ’ αυτήν η ελληνική δισκογραφία του Γκόραν Μπρέγκοβιτς, αυτού του “δικού μας ανθρώπου”.  
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Το γιαούρτι, που μια μέρα πριν από το ευρώ, έκανε 48 δραχμές και μια μέρα μετά τριακόσιες πενήντα – σε δραχμές – εμείς το φάγαμε αδιαμαρτύρητα. Το ίδιο γιαούρτι ήταν, ίσως και χειρότερο, αλλά εμείς το πληρώσαμε χωρίς να πούμε λέξη. Δηλαδή ως λαός είμαστε πολύ του γιαουρτιού.
Σταμάτης Κραουνάκης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

29/5/1927 Γεννήθηκε στο Φάληρο ο αγαπημένος ηθοποιός του κινηματογράφου Θανάσης Βέγγος

ΤΥΧΑΙΑ TAGS