151 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
19.11.2017
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Μάρω Χρυσανθοπούλου

Το κρυφό σχολειό του Άξιου Λόγου

Η δισκογραφία σήμερα

Ορφέας

«Οι τροβαδούροι στήσαν αρχηγείο μες στο λαμπρό του έρωτα σφαγείο...» Ακούσαμε σε πρώτη μετάδοση το δίσκο του Άλκη Αλκαίου «Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου». Σχεδόν πριν ένα χρόνο ο Γιώργος Νταλάρας και ο Μιχάλης Κουμπιός ξεκίνησαν το δύσκολο εγχείρημα μιας σειράς παραγωγών με οδηγό το λόγο, τον άξιο λόγο μεγάλων στιχουργών. Η πρώτη έγινε με το «Σπάει το ρόδι» του Λευτέρη Παπαδόπουλου, ενός δίσκου που ήδη έχει πάρει τη θέση σε πολλές βιβλιοθήκες, τις επόμενες ημέρες κυκλοφορεί ο δεύτερος στη σειρά «Άξιος Λόγος» αφιερωμένος στον Άλκη Αλκαίο με τον τίτλο «Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου» και πολύ σύντομα θα ακολουθήσει και το τρίτο cd του Μάνου Ελευθερίου.

Η πρώτη νότα ενός δίσκου που μέλλει να φτάσει στην ψυχή πολλών ακροατών έπαιξε στο στούντιο της λεωφόρου Μεσογείων, σ’ ένα υπόγειο με χαμηλό φωτισμό, σε μια παρέα δέκα ανθρώπων, παρουσία των παραγωγών Γιώργου Νταλάρα και Μιχάλη Κουμπιού, καθώς και του Δημήτρη Μπάγκα που έχει επιμεληθεί τα ζωγραφικά έργα – σχόλια κάθε τραγουδιού.

Ο δίσκος περιέχει 13 μελοποιημένους στίχους του Άλκη Αλκαίου, ενός ξεχωριστού ποιητή για τον οποίο ο Γιώργος Νταλάρας μεταξύ άλλων μας είπε: «Ο Άλκης είναι ένας ξεχωριστός ποιητής, έχει μια δύναμη απαράμιλλη. Είναι ένας άνθρωπος που ενώ η γλώσσα του είναι μία έχει ένα χαρακτηριστικό: αυτά που λέει μιλάνε σε πολλές γλώσσες, δηλαδή με κέντρο των άνθρωπο, με εντελώς αντιηρωικό τρόπο μετατρέπει τα απλά συναισθήματα, την αγάπη, την εγκατάλειψη, τις εμμονές των ανθρώπων, την πίεση που δέχονται, τις παθητικές καταστάσεις τις μετατρέπει σε ηρωισμό. Ένα τέτοιο τραγούδι μπορεί να μεταφραστεί και να τραγουδιέται από έναν άνθρωπο που ζει στην Ινδία, από έναν Κινέζο, αλλά και από έναν επαναστάτη του Απαρτχάιντ, και σίγουρα από έναν Λατινοαμερικάνο εγκαταλελειμμένο από μια καταπληκτική Κολομβιανή!»

alkaios_2.jpg Ο ίδιος ο Αλκαίος επέλεξε την πλειοψηφία των τραγουδοποιών που συμμετέχουν σε αυτή τη δουλειά και αυτό από μόνο του την κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Ειδικότερα αν δει κανείς τα ονόματα που εμπνεύστηκαν από το στίχο του: Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Σωκράτης Μάλαμας, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Διονύσης Τσακνής, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Μιλτιάδης Πασχαλίδης, Νίκος Ζούδιαρης, Χρήστος Θηβαίος, Φίλιππος Πλιάτσικας, Δημήτρης Ζερβουδάκης, Μιχάλης Κουμπιός. Το ενδιαφέρον με τους «Τροβαδούρους» του Άλκη Αλκαίου είναι η διαφορετική σκοπιά από την οποία έχει δει την ποίησή του ο κάθε συνθέτης και την έχει εκφράσει στο πεντάγραμμο. Κι αυτό φαίνεται σε κάθε τραγούδι από την αρχή ως το τέλος του δίσκου.

Με κάντρυ στοιχεία ξεκινάει το πρώτο τραγούδι, το οποίο δανείζει τον τίτλο του και στο δίσκο. «Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου», σε σύνθεση Μιλτιάδη Πασχαλίδη και ερμηνευτές τον ίδιο και τους Βασίλη Καζούλη και Βαγγέλη Γερμανό.

Οι τροβαδούροι στήσαν αρχηγείο
μες στο λαμπρό του έρωτα σφαγείο...
...μη ρίχνεις στο μαράζι την καρδιά
στο δρόμο ξεφαντώνουν τα παιδιά

Η «Πλατεία Ασωμάτων», τραγούδι που θυμίζει παλιές καλές στιγμές των αδελφών Κατσιμίχα, χαρακτηρίζεται από τη σύμπραξή τους με το Γιώργο Νταλάρα μετά από πολλά χρόνια, αλλά και από τον έξοχα έμμεσο τρόπο με τον οποίο ο Αλκαίος θίγει το ζήτημα των μεταναστών καταλήγοντας στο δίστιχο:

Η νύχτα ενώνει λωποδύτες και αγγέλους
στον τοίχο γράφει είμαστε όλοι μετανάστες

Ο δυνατός στίχος του Αλκαίου δίνει το έναυσμα για να επισημανθεί από τον Νταλάρα το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της δουλειάς, που φέρνει και το πολύ καλό αποτέλεσμα: «Αυτές οι παραγωγές έτσι όπως εξελίσσονται δημιουργούν μια πολύ ευχάριστη αίσθηση σε εμάς, γιατί δεν περνούν από κανάλια παραγωγών. Εμείς που κάνουμε τις παραγωγές είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι της δουλειάς. Τους περισσότερους από τους ανθρώπους που έγραψαν αυτά τα τραγούδια τους γνωρίζουμε, είμαστε φίλοι, συνεργάτες, η συμμετοχή μας σε όποια τραγούδια είναι από καθαρή επιθυμία των ανθρώπων και, κυρίως, δεν έχουμε αυτές τις “εξυπνάκικες” παρεμβάσεις των εταιρειών, ένα αναγκαίο κακό, που όποτε κάνουν καλά τα λέμε, όποτε κάνουν κακά επίσης τα λέμε. Έτσι έχουμε να κάνουμε με μικρά έργα τα οποία κανείς δεν τα πειράζει, παρά μόνο ο δημιουργός τους. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι κάποιες τεχνικές, ίσως, παρατηρήσεις, να βοηθήσουμε στο στούντιο λίγο παραπάνω, στις ηχογραφήσεις, τις ενορχηστρώσεις. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα υλικό το οποίο είναι καθαρό, είναι σαν να το ακούς από την πηγή του. Έτσι γεννήθηκε, έτσι βγαίνει. Και χωρίς να έχεις από κανέναν το σπρώξιμο για καμιά “επιτυχιούλα”. Το καταλαβαίνετε αυτό πόσο σημαντικό είναι;...»

Σε σύνθεση του Φίλιππου Πλιάτσικα το τρίτο τραγούδι, που βαδίζει στο δικό του γνώριμο ήχο και μελοποιεί έναν καθαρά ερωτικό Αλκαίο που μας μιλά για τα «Ενυδρεία του έρωτα»...

...στα δίχτυα του έρωτα όσοι έχουνε πιαστεί
μόνο στα λάθη τους θα μείνουνε πιστοί

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου δίνει τον καλύτερό του εαυτό σε δύο συνθέσεις με διαφορετικό ύφος. Από τη μια ο Νίκος Πορτοκάλογλου μας προσκαλεί σε μια «Βραδιά Όπερας» με ένα ρυθμικό ρεφρέν που αναμένεται να μείνει σε πολλά χείλη:

Κάτι περιμένω μα δεν ξέρω τι κάτι σαν τραγούδι κάτι σαν γιορτή
μα του κόσμου το θεότρελο λιμπρέτο το Καλό και το Κακό θέλει ντουέτο

και από την άλλη ο Μπάμπης Στόκας, φωνητικά πιο ώριμος και πιο τρυφερός από ποτέ, σε μια «Βραδιά μπαλέτου», ίσως το πιο ερωτικό τραγούδι του δίσκου, που μας ταξίδεψε όλους στις μπουάτ του ’60:

Μη με φοβάσαι - δωσ’ μου το χέρι μαζί να ζήσουμε η νύχτα όσα φέρει
μη με φοβάσαι – δωσ’ μου το χέρι είναι ο έρωτας το πιο γλυκό μαχαίρι

alkaios_3.jpg Τα «Εναέρια τρένα» του Αλκίνοου Ιωαννίδη ένα κομμάτι από μια πιο σύγχρονη σκοπιά, ενορχηστρωτικά πρωτότυπο και με τον ίδιο τον Αλκίνοο να αποδεικνύει την αξία του τόσο από πλευράς σύνθεσης όσο και φωνής. Αιχμηρός στο κουπλέ:

Φεύγουν στα ξένα τα πουλιά σαν εναέρια τρένα
να παίρνανε και μένα μαζί τους μια φορά
τις αλυσίδες τ’ ουρανού κάθε ψυχή ζητάει στο σώμα
δε χωράει στα λόγια δε χωρά

τρυφερός σαν επίχρισμα στο ρεφρέν:

Σαν όνειρο σ’ αγάπησα και πώς να σε ξεχάσω
ποτέ μου δε σ’ απόκτησα ποτέ δε θα σε χάσω

Μ’ ένα «ωχ» σε βρίσκει η πρώτη πενιά από το επόμενο κομμάτι, το «Ντόμινο» του Σωκράτη Μάλαμα. Μπουζούκι και ήχος λαϊκός, ένα εξαιρετικό κομμάτι, που ερμηνεύει ο ίδιος ο Σωκράτης.

Το ταξίδι συνεχίζεται με όχημα το «Ταξί» του Διονύση Τσακνή. Ένα ροκ λαϊκό κομμάτι με ρεφρέν που απογειώνει μελωδικά ο συνθέτης και φωνητικά η Ασπασία Στρατηγού:

Όλα η τίποτα του δρόμου μας το ρίσκο
για όλα στο τίποτα θαρρώ τώρα τα βρίσκω
μα στη ζωή κάθε στιγμή τέλος κι αρχή
κάτι θα βρούμε σαν ταξί μες στη βροχή

Η έκπληξη αυτού του δίσκου συνεχίζεται με ένα μπλουζ φερμένο από τον αμερικάνικο νότο, την «Εχεμύθεια» σε σύνθεση του Νίκου Ζούδιαρη και με την Αρλέτα να μας γυρίζει, όπως πολύ σωστά επεσήμανε και ο Γιώργος Νταλάρας, 40 χρόνια πίσω.

Ο χρόνος κυλάει με 3 ακόμη τραγούδια που οι τραγουδοποιοί τους τα μοιράζονται μαζί μας. Ο «Νόστος» του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και το «Πιο πέρα από τα μάτια» του Χρήστου Θηβαίου στα δικά τους γνώριμα μονοπάτια και η «Ελεύθερη πτώση» του Δημήτρη Ζερβουδάκη με ένα μελωδικό λαϊκό ρεφρέν και την ιδιαίτερη φωνή του Ζερβουδάκη να “παίζει” πάνω στα γυρίσματα του τραγουδιού του: του

Δε φταίω εγώ για τα όνειρά σου για ό,τι ζω δε φταις εσύ
φταίνε τα κέρινα φτερά σου ταίει η αλήθεια μου η μισή

Αποκορύφωμα αυτής της δουλειάς είναι αναμφισβήτητα το τελευταίο κομμάτι, «Το φίλτρο», που ανήκει στους παραγωγούς του «Άξιου Λόγου». Ο Μιχάλης Κουμπιός έγραψε τη μουσική και ο Γιώργος Νταλάρας κεντάει τη φωνή του πάνω στην έμπνευση του Μιχάλη και τη γραφή του Αλκαίου:

Πάρε με την άνοιξης πνοή σ’ έχω πλάι μου μα δε σε βρίσκω
θα ‘ταν δηλητήριο η ζωή δίχως της αγάπης σου το ρίσκο

Ποντιακές λύρες, κρουστά, πνευστά και μια δυνατή ενορχήστρωση κάνουν το τραγούδι πραγματικά πανέμορφο. Και όπως σχολίασε και μια δημοσιογράφος εκείνης της μεσημεριανής παρέας, «άμα έχουμε φωνή την κάνουμε ό,τι θέλουμε».

alkaios_4.jpgΣτο σύνολό τους οι «Τροβαδούροι της καρδιάς μου» είναι από τους πιο πολυσυλλεκτικούς δίσκους που ακολουθεί 13 διαφορετικά μονοπάτια. Ο Γιώργος Νταλάρας είπε κάποια στιγμή πολύ σωστά πως «από αυτή τη δουλειά λείπουν οι σκοπιμότητες». Λείπει το έτοιμο και το σίγουρο που επιδιώκουν άλλες δισκογραφικές δουλειές. Ενώ ο Μιχάλης Κουμπιός υπογράμμισε πως «το δύσκολο μέρος αυτής της παραγωγής ήταν ο συντονισμός της και όχι το δημιουργικό κομμάτι της», καθώς αυτό ήταν δεδομένο λόγω της αξίας των καλλιτεχνών που συμμετέχουν. Παράλληλα, τόνισε: «το ότι αφομοιώνονται κάποια πράγματα και επαναπροσδιορίζουν με καλλιτεχνικό τρόπο το τραγούδι είναι εξαιρετικό. Είναι άλλο πράγμα να μπορεί κανείς να αφομοιώνει τα στοιχεία που δέχεται, γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι ανήσυχοι καλλιτέχνες, ακούνε πράγματα, και δεν μπορείς να υπάρξεις ως μουσικός δημιουργός χωρίς να ακούς.»

Ο κάθε δημιουργός έβγαλε το δικό του φωτογραφικό φακό για να απαθανατίσει το ίδιο τοπίο, αυτό της ποίησης του Αλκαίου. Και το αποτέλεσμα ήταν αυτός ο δίσκος να σου δίνει την εξής μοναδική αίσθηση: Σε κάθε τραγούδι που τελειώνει να θες να το γυρίσεις πίσω και να το ακούσεις ξανά. Να ακούσεις πάλι τη μικρή ιστορία του Αλκαίου που μόλις πέρασε. Μέχρι να ακολουθήσει η επόμενη…

Εκείνο το μεσημέρι τέθηκαν πολλά ζητήματα που αφορούσαν το τραγούδι, τη δισκογραφία, τον ελληνικό στίχο, τους τραγουδοποιούς και τους τραγουδιστές. Ερωτήσεις, απαντήσεις, διάλογος και πάνω απ’ όλα μια ολοφάνερη δημιουργική ανησυχία των παραγωγών που χαρακτήριζε κάθε κουβέντα τους. Και που μας άφησε μια εγγύηση για το μέλλον. Τότε που στο ράφι της βιβλιοθήκης μας θα υπάρχει μια γωνιά για τον «Άξιο Λόγο». Τότε που θα φανεί, κατά τα λεγόμενα των παραγωγών, οι πραγματική αξία αυτής της σειράς δίσκων.

Ο Άλκης Αλκαίος είδε αυτά τα «13 παραμιλητά», όπως τα χαρακτηρίζει στο σημείωμα του δίσκου, ως «αφορμές για συνάντηση με εξαίσιους τροβαδούρους». Σε λίγες ημέρες πλέον το cd αυτό θα βρίσκεται στα δισκοπωλεία. Θα είμαστε κι εμείς εκεί για να απολαύσουμε τους τροβαδούρους της καρδιάς του έτσι όπως μοναδικά τους ενέπνευσε.

alkaios_5.jpg

 

 

 

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Θα ’ρθει η μέρα που η νέα φτώχεια θα εκδικηθεί πολύ σκληρά τους άθλιους τραπεζίτες. Για τη μέρα αυτή τραγουδώ πάντα.
Μανώλης Μητσιάς

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

19/11/1944 Γεννήθηκε στη Λευκάδα η μέτζο-σοπράνο Αγνή Μπάλτσα
19/11/1959 Γεννήθηκε ο συνθέτης Νίκος Ζούδιαρης

ΤΥΧΑΙΑ TAGS