147 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
19.09.2018
Ορφέας | Main Feed

Οι δίσκοι που αγαπήσαμε

Τάσος Π. Καραντής

Ας ξεκινήσω, μια φορά, πιο προσωπικά και συναισθηματικά, αυτήν την αναφορά μου, στο δίσκο «Στα ψηλά τα παραθύρια», αφού είναι ο πιο αγαπημένος ίσως δίσκος των παιδικών μου χρόνων. Από 5-6 χρονών, είχα το “βίτσιο”, να ζητάω από τους γονείς μου, να μου πάρουν δώρο, αντί για παιχνίδια, κασέτες!
Έτσι το 1975, 7 χρονών, βρέθηκα να ακούω σε καθημερινή βάση τα «Ψηλά τα παραθύρια» και, κατόπιν, μεγαλώνοντας λίγο, τα αγόρασα και σε βινύλιο και μετά σε cd, κι αργότερα στην επανέκδοση σε remaster, ως την πρόσφατη (27-3-2011) επιμελημένη έκδοσή τους από το «Το Βήμα». Μέχρι και πειρατική κασέτα της εποχής περιλαμβάνει η συλλογή μου (δημοσιεύω εδώ, για την έρευνα και την ιστορία, το εξώφυλλο της, όπου, καθόλου τυχαία γι’ αυτά τα χρόνια, ο δίσκος του Νταλάρα συγκατοικεί, στην ίδια κασέτα, με τον δίσκο «12 λαϊκά τραγούδια» της Αλεξίου).
Όπως καταλαβαίνετε αυτόν το δίσκο τον έχω ακούσει χιλιάδες φορές (!) και δεν τον βαρέθηκα ποτέ! Γιατί δεν βαριέσαι κάτι που έχεις αγαπήσει! Ας πω, τέλος, και την “παραξενιά” μου, ότι τότε, εμένα μου άρεσαν, περισσότερο από τις επιτυχίες του δίσκου («Στα ψηλά τα παραθύρια», «Όλα καλά», «Μη μου θυμώνεις μάτια μου»), τα: «Έχεις την πόρτα σου κλειστή», «Σαν σβησμένο καρβουνάκι», «Αχ τι άδικο» & «Σαν ραγίσει το ποτήρι». Αυτά ήταν τα αγαπημένα μου.
Και για να περάσω από τα προσωπικά στα ουσιαστικά, ο δίσκος «Στα ψηλά τα παραθύρια» αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, το αποκορύφωμα της συνεργασίας του σπουδαίου διδύμου που λέγεται Κουγιουμτζής - Νταλάρας. Μπορεί να ξανασυναντήθηκαν το 1986 («Τρελοί και άγγελοι»), μπορεί το «’Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων» (1998) να είναι ένα εξαιρετικό έργο, αλλά, πιστεύω ότι η πεμπτουσία της καλλιτεχνικής συνεργασίας Κουγιουμτζή – Νταλάρα βρίσκεται εκεί. Όχι ότι οι προηγούμενες δουλειές τους («Να ’τανε το ’21», «Όταν ανθίζουν πασχαλιές», «Ηλιοσκόπιο», «Μικρές πολιτείες») δεν ήταν σημαντικές και δεν έβγαλαν μεγάλα τραγούδια («Να ’τανε το ’21», «Ένας κόμπος η χαρά μου», «Το, πουκάμισο το θαλασσί», «Ήταν πέντε ήταν έξι», «Του κάτω κόσμου τα πουλιά» κ.ά.), αλλά, νομίζω, πως «Στα ψηλά τα παραθύρια» έχουμε την κορύφωση μια χημείας, τόσο συνθετικά, όσο κι ερμηνευτικά. Εδώ έχουμε τα πιο λαϊκά τραγούδια του Κουγιουμτζή, με μια λαϊκότητα όμως που την χαρακτηρίζει η ευγένεια κι η μελωδικότητα, σήματα κατατεθέντα και τα δυο του συνθέτη. Ο δε Νταλάρας είναι πραγματικά μοναδικός, οι ερμηνείες του είναι εξαιρετικές κι ανεπανάληπτες.
Ο δίσκος – για να περάσω και στην ταυτότητά του – περιλαμβάνει 12 κομμάτια, 11 τραγούδια, από τα οποία ερμηνεύει 8 ο Νταλάρας, 2 η Άννα Βίσση, ένα («Στα χρόνια της υπομονής») λένε μαζί και, τέλος, υπάρχει κι ένα ορχηστρικό με τον τίτλο «Η πρώτη άνοιξη», που είναι η ορχηστρική εκδοχή του τραγουδιού «Στα ψηλά τα παραθύρια».
 
Μικρές ιστορίες για τα τραγούδια του δίσκου
(από το βιβλίο του Σταύρου Κουγιουμτζή, Χρόνια σαν βροχή, εκδ. ΙΑΝΟΣ 2005)

«Μη μου θυμώνεις μάτια μου»
«Ο Καρούζος (= ο ποιητής Νίκος Καρούζος) είχε μεγάλη μουσική παιδεία και πολλές φορές ερχόταν σπίτι μου κι ακούγαμε μουσική. Κλασική, βυζαντινή και όλων των ειδών. Μ ‘ αυτή την ευκαιρία η Αιμιλία (= η σύζυγος του Κουγιουμτζή, Αιμιλία Κουγιουμτζή) μας ετοίμαζε και κανένα φαγητό. Ο Νίκος είχε ιδιαίτερη αδυναμία στη φασολάδα. Από τα τραγούδια μου του άρεσε πιο πολύ το “Μη μου θυμώνεις μάτια μου”. Και πάντα ήθελε να κλείνει η βραδιά, μ’ αυτό το τραγούδι. Ένα βράδυ, αφού ακούσαμε μουσική, ήρθε η ώρα να φύγει. Τον συνόδευσα μέχρι την πόρτα και κάλεσα το ασανσέρ. Ξαφνικά τον ακούω να λέει : “Α! Ξεχάσαμε το τραγούδι μου”. “Ε, καλά”, του είπα, “δεν πειράζει. Την άλλη φορά”. “Όχι, όχι. Θέλω να τ’ ακούσω”, επέμενε. Μπήκαμε πάλι μέσα. Και καθώς άκουγε το τραγούδι, γύρισε και μου είπε: “Αν μου ‘λεγαν να διαλέξω δέκα τραγούδια, ένα από τον καθένα σας, από τα δικά σου αυτό θα διάλεγα”.» (βλ. ό.π. σελ. 35).

«Στα χρόνια της υπομονής»

«Αφού μιλήσαμε (σ.σ. ο Κουγιουμτζής με τον Μάνο Ελευθερίου) για λίγο … μου έφερε δύο τετράδια με στίχους κι εγώ άρχισα να τα ξεφυλλίζω. Βρήκα ένα στίχο και τον έβαλα στην άκρη. Ύστερα έπεσε το μάτι μου σ’ ένα δίστιχο ρεφρέν που μου άρεσε πολύ:
Στα χρόνια της υπομονής
δεν μας θυμήθηκε κανείς
Τα κουπλέ του, όμως, δεν μου πήγαιναν και συνέχισα να ψάχνω. Και παρακάτω ξεχώρισα ένα τετράστιχο, που κι αυτό μου άρεσε:
Αν είναι κόσμος όμορφος
είναι και κόσμος ψεύτης
που μοιάζει σκοτεινό γυαλί
και σαν παλιός καθρέφτης.»
Από το δεύτερο τετράδιο βρήκα τους παρακάτω στίχους:
Τα γράμματα μου γύρισες
χωρίς να τα διαβάσεις
μα πες μου γιατί βιάστηκες
να με καταδικάσεις
Ο Μάνος (=Ελευθερίου) με ρώτησε απορημένος: “Αυτά τα τελευταία τι θα τα κάνεις”; “Θα τα κάνω ένα τραγούδι”. “Είσαι τρελός. Αυτοί οι στίχοι δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Είναι τρία διαφορετικά πράγματα. Πήρες τον έναν από δω, τον άλλον από κει. Θα φάμε ξύλο”. “Μη φοβάσαι” του είπα χαμογελώντας, “δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος”. Και πράγματι, όχι μόνο δεν φάγαμε ξύλο, αλλά κάναμε μια μεγάλη και διαχρονική επιτυχία με την τότε δεκαοκτάχρονη Άννα Βίσση, που ήταν στο ξεκίνημά της, το “Στα χρόνια της υπομονής”.» (βλ. ό.π. σελ. 56-57).

«Όλα καλά κι όλα ωραία»
«Από μήνα σε μήνα ο δίσκος άρχισε να κάνει επιτυχίες: Στα ψηλά τα παραθύρια σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Στα χρόνια της υπομονής σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, που κατά τη γνώμη του θα τρώγαμε ξύλο, Όλα καλά κι όλα ωραία, σε δικούς μου στίχους, που ήταν η τρίτη και καλύτερη εκτέλεση. Ακολούθησαν κι άλλες, εδώ και στο εξωτερικό, αυτή όμως ήταν μοναδική! Θυμάμαι ένα βράδυ τον Καρούζο (= ο ποιητής Νίκος Καρούζος) να μου λέει: “Ξέρει ο Νταλάρας τι εκτέλεση έχει κάνει σ’ αυτό το τραγούδι”; “Φαντάζομαι ότι το ξέρει” του απάντησα.» (βλ. ό.π. σελ. 63).
Στους δημοσιευμένους στίχους του τραγουδιού (βλ. ό.π. σελ. 164), υπάρχει κι ένα τέταρτο τετράστιχο, που δεν ηχογραφήθηκε και δεν
μπήκε τελικά στο τραγούδι, αλλά ούτε κι ο Νταλάρας το πρόσθεσε ποτέ σε κάποιο live του:
Όλα καλά κι όλα ωραία
χθες ήσουν μ’ άλλονε παρέα
κι εγώ στους δρόμους στα καφενεία
στ’ άδεια σοκάκια και στα πορνεία.


«Στα ψηλά τα παραθύρια»
(από το βιβλίο του Λευτέρη Παπαδόπουλου, Τα τραγούδια γράφουν την ιστορία τους, εκδ. ΙΑΝΟΣ 2006)
«Έδωσα τους στίχους στον Κουγιουμτζή και ο Σταύρος μ’ έσκισε! Το τραγούδι, που μου ’παιξε στο πιάνο, με ενθουσίασε. Αυτό ζητούσα! Το αγαπούσε και ο Γκάτσος. Ιδίως στο σημείο που λέει, στο μπαχτσέ, στο περιβόλι/είν’ οι δώδεκ’ αποστόλοι» (σελ. 235).

Τους στίχους τους υπογράφουν 4 σπουδαίοι στιχουργοί (Λευτέρης Παπαδόπουλος, Μάνος Ελευθερίου, Άκος Δασκαλόπουλος και Μιχάλης Μπουρμπούλης), ενώ σε 2 τραγούδια τους έχει γράψει ο ίδιος ο Κουγιουμτζής. Σπουδαίοι είναι κι οι μουσικοί που παίζουν στο δίσκο: Χρήστος Νικολόπουλος (μπουζούκι), Θανάσης Πολυκανδριώτης (μπουζούκι), Μάριος Κώστογλου (ηλεκτρική κιθάρα), Πάνος Ιατρού (μπαγλαμάς), Χάρης Καλέας(πιάνο), Διονύσης Πανταζής (πιάνο), Γιώργος Λαβράνος (ντραμς), Κώστας Νικολόπουλος (κιθάρα), Παντελής Δεσποτίδης (βιολί), Τάκης Σούκας (σαντούρι). Η ενορχήστρωση κι η διεύθυνση ορχήστρας είναι του Σταύρου Κουγιουμτζή, κι η διεύθυνση παραγωγής του Αχιλλέα Θεοφίλου. Ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1975 κι έγινε χρυσός(50.000). Το 2005 κυκλοφόρησε σε cd - remaster, ενώ πρόσφατα (27-3-2011), επανακυκλοφόρησε, με εισαγωγικό σημείωμα του Γιώργου Τσάμπρα, κάνοντας 137.000 πωλήσεις.
Όλα τα τραγούδια του δίσκου είναι, αυτό που λέμε, ένα κι ένα! Ακούστηκε πολύ στην εποχή του το ομότιτλο («Στα ψηλά τα παραθύρια(Τα ματόκλαδά σου κλείνεις)»), και το «Στα χρόνια της υπομονής», ενώ διαχρονικότερα αποδείχτηκαν το «Όλα καλά κι όλα ωραία» (παίρνοντας σχεδόν μόνιμη θέση στο συναυλιακό ρεπερτόριο του Νταλάρα) και, βέβαια, το «Μη μου θυμώνεις μάτια μου», το οποίο – σ’ αυτήν  την ενορχηστρωτική κι ερμηνευτική με τον Νταλάρα εκδοχή του – κατέστη ένα “εθνικό»” τραγούδι, κάτι σαν το «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία» ή σαν το «Δρόμο» του Λοΐζου. Ακούστηκε, επίσης τότε και το εκπληκτικό ζεϊμπέκικο «Κάποιος χτύπησε την πόρτα», το οποίο, μάλιστα την τελευταία 10ετία, επανήλθε στο live ρεπερτόριο του Νταλάρα(με ζωντανές κιόλας ηχογραφήσεις του), ενώ, εξαιρετικά, που, αξίζει να ξανακουστούν, είναι και τα «Έχεις την πόρτα σου κλειστή», «Σαν σβησμένο καρβουνάκι», «Αχ τι άδικο», «Σαν ραγίσει το ποτήρι» καθώς και τα «Παραμύθι ξεχασμένο» και «Για την αγάπη πες μου» με την Άννα Βίσση.   
Αν λοιπόν κάποιος με ρωτούσε, ποιος είναι ο πιο χαρακτηριστικός κι ο πιο καλός δίσκος του Κουγιουμτζή με τον Νταλάρα, θα του σύστηνα, ανεπιφύλακτα, το «Στα ψηλά τα παραθύρια».

Τα περιεχόμενα της πρώτης έκδοσης
01 Στα ψηλά τα παραθύρια - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος)
02 Έχεις την πόρτα σου κλειστή - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Μιχάλης Μπουρμπούλης)
03 Σαν σβησμένο καρβουνάκι - Γιώργος Νταλάρας(στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος)
04 Παραμύθι ξεχασμένο - Άννα Βίσση(στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος)
05 Αχ τι άδικο - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος)
06 Η πρώτη άνοιξη (ορχηστρικό)
07 Όλα καλά - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής)
08 Σαν ραγίσει το ποτήρι - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Μάνος Ελευθερίου)
09 Για την αγάπη πες μου - Άννα Βίσση (στίχοι: Άκος Δασκαλόπουλος)
10 Κάποιος χτύπησε την πόρτα - Γιώργος Νταλάρας (Λευτέρης Παπαδόπουλου)
11 Στα χρόνια της υπομονής - Άννα Βίσση, Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Μάνος Ελευθερίου)
12 Μη μου θυμώνεις μάτια μου - Γιώργος Νταλάρας (στίχοι: Σταύρος Κουγιουμτζής)

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Πιστεύω πως ένας λαός είναι άξιος της μοίρας του όταν, αντί να πάρει με τις πέτρες τα πολιτικά σκουπίδια που αποκαλούν τους ποιητές "λαπάδες και κουραμπιέδες", τους επιβραβεύει με την ψήφο του.
Θανάσης Γκαϊφύλλιας

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

19/9/1949 Έφυγε από τη ζωή ο συνθέτης κλασικής μουσικής Νίκος Σκαλκώτας
19/9/1969 Γεννήθηκε ο τραγουδοποιός Αλκίνοος Ιωαννίδης
20/9/1971 Πέθανε στην Αθήνα ο νομπελίστας ποιητής Γεώργιος Σεφέρης (Γεώργιος Σεφεριάδης)

ΤΥΧΑΙΑ TAGS