129 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
15.12.2018
Ορφέας | Main Feed

Οι δίσκοι που αγαπήσαμε

Τάσος Π. Καραντής

Ο Μάνος Χατζιδάκις κι ο Νίκος Γκάτσος αποτελούν, για αρκετούς, ένα μυθικό δίδυμο, αλλά, σίγουρα, θα έλεγα εγώ, ταιριαστό, δημιουργικότατο και, φυσικά, πολύ σημαντικό. Ο Μανώλης Μητσιάς, από τα πρώτα βήματα της καριέρας του, τους τραγούδησε και τους δυο, μέσα από έργα ευρέως γνωστά(«Της γης το χρυσάφι» & «Αθανασία»), εκφράζοντας με τον καλύτερο ερμηνευτικό τρόπο το ύφος τους.
Δέκα χρόνια μετά την «Αθανασία» (1976) ήρθε ο «Χειμωνιάτικος ήλιος» (1986). Για τον Χατζιδάκι ήταν ο επόμενος κύκλος, μετά τα τραγούδια «Για την Ελένη» (1985), με τη Μαρία Δημητριάδη, ενώ, ο Μητσιάς ερχόταν από την μεγάλη εμπορική επιτυχία του «Εξ αδιαιρέτου» (1984/ χρυσός, 50.000 πωλήσεις) των Κραουνάκη και Δερβενιώτη.
Ο «Χειμωνιάτικος ήλιος» είχε μια περιπέτεια, λόγω της καλλιτεχνικής ιδιορρυθμίας του Χατζιδάκι και κυκλοφόρησε σε δύο εκδόσεις.
Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά. Ο δίσκος πρωτοκυκλοφόρησε τον Απρίλη του 1986 κι όπως αναφέρει ο Χατζιδάκις στο ένθετο: «Ο “Χειμωνιάτικος ήλιος” γράφτηκε ειδικά για τον Μανώλη Μητσιά. Ψάξαμε με τον Γκάτσο να βρούμε ένα κλίμα που να του ταιριάζει. Και ο χειμώνας κι ο ήλιος ταιριάζουν στην Μητσιά». Δεν ξεχνάει όμως και την ιδιοτροπία του ως άνθρωπος γράφοντας το ατυχές: «Λυπάμαι μόνο που τον δίσκο αυτόν θα τον ακούσουν κι ακροατές που δεν μ’ αρέσουν. Μα δεν βρήκα μέχρι στιγμής τρόπο να τους το απαγορεύσω. Κι αυτό μου δημιουργεί μελαγχολία.»! Τέλος αφιερώνει τη δουλειά του αυτή στον φίλο του Γιώργο Θεοφανόπουλο, που τα μετέπειτα χρόνια κληρονόμησε το όνομά του και τη διαχείριση του έργου του. Τα τραγούδια του «Χειμωνιάτικου ήλιου», είναι μεν λιτά, αλλά γραμμένα σε λαϊκούς ρυθμούς, γι’ αυτό και τα αποδίδει μια 11μελής ορχήστρα, απ’ την οποία δεν απουσιάζει, φυσικά, το μπουζούκι. Οι μουσικοί που την απαρτίζουν είναι όλοι τους γνωστοί κι ικανότατοι : Νίκος Τσεσμελής(μπάσο), Στέλλα Κυπραίου (κιθάρα), Γιώργος Μουλουδάκης (κιθάρα), Νίκος Γκίνος (κλαρίνο), Δημήτρης Βράσκος (βιολί-μαντολίνο), Στέλλα Γαδέδη (φλάουτο), Παναγιώτης Δράκος (φλάουτο), Τάσος Καρακατσάνης (πιάνο), Νίκος Αντύπας (κρουστά), Τάκης Μαρινάκης (κρουστά), Κώστας Ζαριδάκης (μπουζούκι).      
Οι μελωδίες είναι χαρακτηριστικές χατζιδακικές, λυρικές, ευαίσθητες κι ατμοσφαιρικές, δίνοντας μας μια ωραία εικόνα του ελληνικού τοπίου, μέσα από το πρίσμα του συνθέτη πάντα. Το ίδιο ισχύει και για τους ποιητικούς στίχους του Γκάτσου, δεν διαφοροποιούνται από το γνώριμο ύφος του, αλλά μαγεύουν και χαϊδεύουν. Ο Μητσιάς είναι λιτός κι απέριττος, αφημένος, προφανώς, στην καθοδήγηση του Χατζιδάκι. Ακούστηκαν κάπως τα: «Κορίτσι της νύχτας», «Τα παιδιά της καταιγίδας» και «Κυρά του κόσμου», ενώ ο Μητσιάς είναι εξαιρετικός και στα: «Πώς να κρατήσω το φως που βασιλεύει», «Χειμωνιάτικος ήλιος», «Λάουρα» και «Στο ποταμό τον Πάμισο».
Μετά από λίγους μήνες όμως, ο Χατζιδάκις ζήτησε την απόσυρση του έργου και την επανέκδοσή του. Τα γράφει ο ίδιος στο σημείωμά του της νέας, δεύτερης, κυκλοφορίας του «Χειμωνιάτικου ήλιου» : «Ζήτησα από την εταιρία Μίνως Μάτσας, να επαναλάβω την ηχογράφηση του “Χειμωνιάτικου ήλιου” και να ξανακυκλοφορήσει ο δίσκος με άλλο εξώφυλλο και με καινούρια ηχογράφηση. Η εταιρία το δέχτηκε και την ευχαριστώ. Οι λόγοι, απόλυτα καλλιτεχνικοί μ’ οδήγησαν ύστερα από τις καλοκαιρινές συναυλίες να αναθεωρήσω την ερμηνεία και την ενορχήστρωση των τραγουδιών. Νομίζω πως μ’ αυτή την έκδοση σας δίνω το έργο μου έτσι όπως ακριβώς το συνέλαβα σαν συνθέτης. Βλέπετε έκανα κι εγώ σχεδόν ένα χρόνο για ν’ αντιληφθώ τι πα να πει “Χειμωνιάτικος ήλιος”. Εσείς μπορείτε να τ’ ανακαλύψετε σε δύο, σε τρία ή και σε περισσότερα χρόνια. Θα σας περιμένω!». Κι έτσι, πράγματι, τον Δεκέμβριο του 1986 κυκλοφόρησε η β’ έκδοση του «Χειμωνιάτικου ήλιου», σε μια εντελώς άλλη εκδοχή, διαφορετική από την πρώτη λαϊκή, πιο λόγια θα την χαρακτήριζα και πιο λιτή, τόσο ερμηνευτικά, όσο κι ενορχηστρωτικά, με μόλις 5 όργανα, στα οποία παίζουν οι: Δημήτρης Βράσκος (βιολί), Νίκος Γκίνος (κλαρίνο), Στέλλα Κυπραίου (κιθάρα), Τάσος Καρακατσάνης (πιάνο), Αντρέας Ροδουσάκης (κόντρα μπάσο). Η ενορχήστρωση κι η διεύθυνση ορχήστρας, και στις δυο εκδόσεις, είναι του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ, στη β’  έκδοση, αναγράφεται ως μουσικός βοηθός ο Τάσος Καρακατσάνης.
Στα πλαίσια μιας συνέντευξης (βλ. συνέντευξη του Μανώλη Μητσιά στον Τ. Καραντή, περ. «ΑΥΛΑΙΑ», τεύχος 52, σελ. 64-68), ρώτησα τον Μητσιά, σχετικά με την απόσυρση της α’ έκδοσης του «Χειμωνιάτικου ήλιου» και την κυκλοφορία της β’ και μου απάντησε: «Φαίνεται πως τα τραγούδια δεν είχαν λάβει την πραγματική φόρμα που ήθελε ο Χατζιδάκις να πάρουν. Όταν, το καλοκαίρι, που κάναμε συναυλίες σε όλη την Ελλάδα, κατάλαβε ποια θα έπρεπε να ήταν η δομή κι η φόρμα των τραγουδιών αυτών, τότε τα επανακαθόρισε και τα επαναπροσδιόρισε.» Όταν μάλιστα του είπα, ότι εμένα μου αρέσει περισσότερο η πρώτη εκδοχή, ο Μητσιάς ήταν κάθετος: «Μ’ αρέσει η δεύτερη εκδοχή σίγουρα. Είναι πιο κλασική. Τα τραγούδια αυτά είναι λιτά, για κλασική φόρμα, δεν θέλουν πολλά πράγματα και μ’ ένα πιάνο τραγουδιούνται.».
Δεν ξέρω αν, έστω κι 25 χρόνια μετά, ο Μητσιάς θα μπορούσε να διαφωνήσει με τον Χατζιδάκι και φυσικά, ήταν δικαίωμα του μεγάλου συνθέτη, να θέλει τον «Χειμωνιάτικο ήλιο» του με τη β’ εκδοχή του, αλλά, θα ήθελα να καταθέσω και την δική μου επιμονή στην πρώτη λαϊκή εκδοχή του έργου, η οποία μου μυρίζει περισσότερο Ελλάδα. Και μάλιστα, επειδή η πρώτη εκδοχή δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε cd, θα πρότεινα μια μελλοντική διπλή έκδοση, με τα δυο εξώφυλλα και τις δυο εκδοχές του έργου, θαρρώ πως θα ήταν το καλύτερο. Και τα αποκηρυγμένα έργα των μεγάλων δημιουργών, μετά το θάνατό τους, ανήκουν σε όλους μας, διαφορετικά, φανταστείτε για παράδειγμα, δεν θα είχαμε κερδίσει το έργο του Κάφκα!
Ο «Χειμωνιάτικος ήλιος» μπορεί να μην είναι ούτε το σπουδαιότερο, ούτε το δημοφιλέστερο(εξάλλου δεν είχε και καμιά εμπορική επιτυχία) έργο του Χατζιδάκι, ή του διδύμου Χατζιδάκις - Γκάτσος, με τον Μητσιά, αλλά έχει μια ιδιαίτερη ομορφιά, που, κατά τη γνώμη μου, οφείλεται στη λαϊκότητα και την απλότητά του. Αυτές οι ιδιότητες είναι, νομίζω, που το κάνουν προσφιλές και σ’ ένα ευρύτερο ακροατήριο, πέρα από το στενά “χατζιδακικό”, στο οποίο, κι εγώ ομολογώ, πως δεν ανήκω.
 
Τα τραγούδια του δίσκου
01 ΑΣΥΛΛΟΓΙΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
02 ΠΩΣ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΩ ΤΟ ΦΩΣ ΠΟΥ ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ
03 ΚΟΡΙΤΣΙ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ
04 ΧΡΟΝΕ ΝΥΧΤΟΠΟΥΛΙ ΠΑΓΕΡΟ
05 ΓΚΡΕΜΙΣΑΝΕ ΤΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ
06 ΕΤΣΙ ΠΑΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ
07 ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ
08 ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ
09 ΕΠΕΣΕ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
10 ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ
11 ΛΑΟΥΡΑ
12 ΣΤΟΝ ΠΟΤΑΜΟ ΤΟΝ ΠΑΜΙΣΟ
13 ΚΥΡΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
 
 
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Πιστεύω πως ένας λαός είναι άξιος της μοίρας του όταν, αντί να πάρει με τις πέτρες τα πολιτικά σκουπίδια που αποκαλούν τους ποιητές "λαπάδες και κουραμπιέδες", τους επιβραβεύει με την ψήφο του.
Θανάσης Γκαϊφύλλιας

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

15/12/1933 Γεννήθηκε στην Αθήνα ο συνθέτης Άκης Πάνου
16/12/1974 Έφυγε από τη ζωή ο λογοτέχνης Κώστας Βάρναλης

ΤΥΧΑΙΑ TAGS