83 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
25.06.2018
Ορφέας | Main Feed

Οι δίσκοι που αγαπήσαμε

Τάσος Π. Καραντής

Με μια κασέτα («Disco Tsoutsouni»), έκαναν την εμφάνισή τους, το 1980, οι «Μουσικές Ταξιαρχίες» του Τζίμη Πανούση, αλλά, ουσιαστικά, έγιναν πιο ευρέως γνωστές, με την πρώτη τους επίσημη δισκογραφική δουλειά, που, κυκλοφόρησε δυο χρόνια μετά, το 1982 κι είχε για τίτλο την ονομασία του συγκροτήματος. Στον δίσκο τους αυτό, εξάλλου, υπήρχαν, τόσο το ομότιτλο κομμάτι της πρώτης τους κασέτας(«Disco Tsoutsouni»), όσο και το «Ερωτικό», που προκάλεσε αμέσως με το στίχο του «Κι εγώ σ’ αγαπώ γαμώ το Χριστό μου» και κόπηκε, φυσικά, από την λογοκρισία της εποχής.

Ο δίσκος «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν» (MINOS-EMI/1984), που θα δούμε εδώ, είναι ο δεύτερος του συγκροτήματος, ο οποίος, κατά τη γνώμη μου, παγιώνει και την ταυτότητα των «Μουσικών Ταξιαρχιών» αλλά και του ίδιου του Πανούση. Ουσιαστικά, μάλιστα, αυτός είναι κι ο τελευταίος στουντιακός δίσκος του συγκροτήματος. Την, επόμενη χρονιά, το 1985, θα κυκλοφορήσει η ζωντανή ηχογράφηση «Hard core», ενώ από το 1986 ο Πανούσης εμφανίζεται πλέον μόνος του με τον δίσκο «Κάγκελα παντού».
Αξίζει, νομίζω – ως εισαγωγή - να μεταφέρω εδώ το σημείωμα που υπάρχει στο δίσκο(«Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν») : «ΟΛΑ ΤΑ ΣΦΑΖΩ, ΟΛΑ ΤΑ ΜΑΧΑΙΡΩΝΩ. Πριν από δύο χρόνια είπαμε κι εμείς να βάλουμε μια τάξη, μπας και βολευτούμε, με τα μπαλωμένα παπούτσια από τον τόπο μας για να μην τρέχουμε από ’δω κι από ’κει. Βγήκε κι αυτός ο Μαρούδας(όχι ο τραγουδιστής, ο άλλος) κι είπε ότι θα καταργήσει την λογοκρισία και τους ψηφίσαμε για αλλαγή. Αλλ’ αυτοί αλλάζουμε συνέχεια. Και του λέω  “Μα δεν είπατε ότι δεν θα λογοκρίνονται τα τραγούδια;”. Και μου απαντάνε : “Αυτά δεν είναι τραγούδια, είναι καρπούζια, εμπίπτουνε αγορανομικώς.” Μου βγάζουνε κάτι νόμους του Παπαδόπουλου και του Μεταξά, ότι θα κλείσουνε λέει το εργοστάσιο(όχι τη ντισκοτέκ, αυτό που βγάζει τους δίσκους) αν δεν πειθαρχήσω. Έβαλα διάφορα μέσα(μια που είμαστε εμείς οι αριστεροί τώρα στα πράγματα), αλλά δεν έγινε τίποτα. Ακόμα και στη ΓΥΝΑΙΚΑ έδωσα συνέντευξη μπας κι ιδρώσει τ’ αυτί τους. Τους έκραξε κι η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε. Να περάσουνε δηλαδή τα έξι τραγούδια ολόκληρα(!) και να λογοκριθούνε τα τρία που απειλούσανε τα ήθη και τα έθιμα της πατρίδας μας. Όλος ο καυγάς για τρεις λέξεις(μουνί, ψωλή, γαμάτε). Τώρα βέβαια αν επιμέναμε κάνα δυο χρόνια ίσως γλυτώναμε κανένα μπιπ. Τα καρπούζια όμως εν τω μεταξύ θα είχανε σαπίσει. Σκεφτήκαμε να μη βγάλουμε καθόλου το δίσκο ή να κάνουμε απεργία πείνας έξω από το υπουργείο Προεδρίας. Αλλά αυτά έχουνε ξαναγίνει, άσε που θα έπρεπε ταυτόχρονα να αρνηθούμε να πληρώνουμε τους λογαριασμούς του ΟΤΕ και της ΔΕΗ και να μην τηρούμε τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Βλέπεις όλα αυτά πάνε μαζί. Και να ο πρώτος λογοκριμένος δίσκος της αλλαγής. Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς ΤΖΙΜΑΚΟΣ για τις ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΑΞΙΑΡΧΙΕΣ. Υ.Γ. Ο δίσκος θα κυκλοφορήσει ελεύθερα αν κι όταν υπάρξει αληθινή δημοκρατία. Μέχρι τότε καλή διασκέδαση. ».

Το «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν» δεν πήρε καλές κριτικές στην εποχή του. Χαρακτηρίστηκε ως επανάληψη του προηγούμενου δίσκου τους, τόσο μουσικά (τυποποιημένος ήχος), όσο και στιχουργικά(εύκολη συνθηματολογία). Σαφώς και δεν είχε εμπορική επιτυχία, όπως, βέβαια, δεν είχε και κανένας δίσκος των «Μουσικών Ταξιαρχιών», ούτε και του Πανούση αργότερα. Κανένας δίσκος του δεν έγινε ποτέ χρυσός κι οφείλω να παρατηρήσω, ότι, η αναγνωρισιμότητα κι η δημοφιλία του Τζίμη Πανούση δεν έχει αντιστοιχία στην εμπορικότητα της καθεαυτού καλλιτεχνικής δουλειάς του (της δισκογραφίας του δηλαδή), αλλά προέρχεται από τα live του και την μετεξέλιξή του σε έναν stand up performer, η οποία προβλήθηκε και χρησιμοποιήθηκε από τα ΜΜΕ. Ο Πανούσης, όπως – ηθελημένα ή άθελά του – εξελίχτηκε, λειτούργησε ως μια ακραία σατιρική καλλιτεχνική περσόνα, στην προκλητική συμπεριφορά της οποίας, βρήκε την απενοχοποίηση μια ολόκληρη κοινωνική ομάδα πρώην ή δήθεν “επαναστατών” και νυν μικροαστών ευημερούντων, που εξαντλούν την “επαναστατικότητά” τους ανοίγοντας μπουκάλι ουίσκι στο «Λούνα Νταρκ»!      
Κι όμως, για να επανέλθω στο δίσκο, με το «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν» έχουμε την ολοκλήρωση της εικόνας ενός πρωτοποριακού συγκροτήματος σατιρικού ροκ, όπου, σ’ ένα απλοϊκό μουσικά ροκ πλαίσιο, χώραγαν τα πάντα : από ρέγγε και φανκ, μέχρι ρεμπέτικα και δημοτικά! Και, βέβαια, κυρίαρχος, πάνω από όλα, είναι ο προκλητικός, ανατρεπτικός, διεισδυτικός, σατιρικός και βαθιά πολιτικός στίχος του Τζίμη Πανούση σε συνάρτηση με την πειστικότητα κι αμεσότητα της ερμηνείας του. Ήδη, δηλαδή, από τότε, φαινόταν(κι αποδείχτηκε σύντομα), ξεκάθαρα, ότι η ψυχή κι η ουσία των «Μουσικών Ταξιαρχιών» ήταν ο Τζίμης Πανούσης κι οι υπόλοιποι, απλά, η, πολύ καλή, μουσική μπάντα του.
Ο δίσκος περιέχει 9 τραγούδια, από τα οποία τα 3 τα χτύπησε η λογοκρισία, που υπήρχε ακόμα το 1984! Συγκεκριμένα από το «Γαμάτε γιατί χανόμαστε», κόπηκε και μπήκε μπιπ στη λέξη «γαμάτε», από το «Δεύτερη προβολή» κόπηκαν οι λέξεις «μουνί» και «μουνάκι» κι από το «Ένα τραγούδι για το χειμώνα» κόπηκαν οι λέξεις «μουνί», «ψωλή» και «γαμάνε».
Στο κομμάτι «Ναγκασάκι» έχουμε και την πρώτη, πρώιμη, αναφορά του Πανούση στον Νταλάρα! Λέει στο πρώτο κουπλέ του τραγουδιού : «Ηλιοβασιλέματα στους υπονόμους/σκοπιές με ευζώνους/ σε καρτ - ποστάλ/ βιντεοκασέτες με το Νταλάρα/και μια λαχτάρα/για κρουασάν». Ας δούμε λίγο αυτήν την αφετηρία, μια σάτιρας και μιας διαμάχης, που κράτησε ως τις μέρες μας. Η προηγούμενη χρονιά από την κυκλοφορία(1984) αυτού του δίσκου («Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν») των «Μουσικών Ταξιαρχιών», δηλαδή, το 1983, ήταν η χρονιά της υψηλότερης δημοφιλίας κι εμπορικότητας του Νταλάρα.

Το 1983 λοιπόν, είχε κυκλοφορήσει η ζωντανή ηχογράφηση(«Τα τραγούδια μου») των πολύ επιτυχημένων μουσικών παραστάσεων του Νταλάρα στο θέατρο «ΟΡΦΕΑΣ», όπου πούλησε 700.000 (!) δίσκους, κατακτώντας την τρίτη θέση στο ΤΟΠ-10 των υψηλότερων πωλήσεων της ελληνικής δισκογραφίας όλων των εποχών! Ακόμα, την ίδια χρονιά (1983), ο Νταλάρας γέμισε, μόνος του, δυο φορές, το, 80.000 θέσεων, Ολυμπιακό Στάδιο, δίνοντας δυο, συνεχόμενες, μέσα σ’ ένα παρασκευοσαββατοκύριακο, συναυλίες, όπου συγκέντρωσε 160.000 θεατές! Μετά από αυτά τα ρεκόρ, κυκλοφόρησαν, σε βιντεοκασέτες (μόλις είχε αρχίσει να μπαίνει για τα καλά το βίντεο στη ζωή μας στα 1984), αυτές οι δυο συναυλίες του Νταλάρα (από τον «ΟΡΦΕΑ» κι από το Ολυμπιακό Στάδιο), οι οποίες προβάλλονταν πολύ τότε στις καφετέριες, ήταν, ας το πω έτσι, η μόδα της εποχής. Ήταν αναμενόμενο λοιπόν νομίζω να ασχοληθεί ο Πανούσης τότε σατιρικά μαζί του. Και το συνέχισε και την επόμενη χρονιά, το 1985, μέσα από τον live δίσκο «Hard Core», όπου υπήρχε το κομμάτι «Όχι άλλο Νταλάρα, Πάριο κι Αλεξίου» (πρόσθεσε δηλαδή στην σάτιρά του και τον Πάριο και την Αλεξίου). Οι τρεις αυτοί τραγουδιστές, με τη σειρά (πρώτος/Νταλάρας – δεύτερος/Πάριος – τρίτη/Αλεξίου) που τους έχει βάλει – νομίζω όχι τυχαία - ο Πανούσης στο τραγούδι του, είναι κι οι τρεις εμπορικότεροι Έλληνες τραγουδιστές στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού.
Πάντως, για να κάνω και λίγη πλάκα, ο Πανούσης σατίρισε τότε τρεις συναδέλφους του, της ίδιας εταιρείας, αφού Νταλάρας, Πάριος, Αλεξίου και Πανούσης, ανήκαν τότε στο δυναμικό της MINOS-EMI! Πρέπει να πω, επίσης, ότι ο Νταλάρας δεν αντέδρασε τότε στην σάτιρα του Πανούση. Ίσα – ίσα, είχε και μια θετική στάση απέναντί του! Μάλλον ο Πανούσης δεν έχει πει ποτέ του, σοβαρά, κανέναν καλό λόγο για τον Νταλάρα! Σε συνέντευξή του λοιπόν ο Νταλάρας (στο περιοδικό «Διπλό Τηλέραμα»), το 1984, ρωτήθηκε (σχετικά με τη λογοκρισία που, όπως είδαμε, επιβλήθηκε στο δίσκο «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν») : «Το τελευταίο θύμα της λογοκρισίας ήταν οι “Μουσικές Ταξιαρχίες”. Τους έχεις δει; Σ’ αρέσουν;». Κι απάντησε : «Δεν τα ξέρω πολύ καλά τα παιδιά αλλά είμαι μαζί τους. Γιατί είμαι με το μέρος κάθε καλλιτέχνη που λογοκρίνεται και κάθε ανθρώπου που έχει χιούμορ. Κι αυτός ο Πανούσης των “Ταξιαρχιών” υποστηρίζοντας ότι είναι άδικο να λογοκρίνονται τα τραγούδια είπε κάτι που μ’ άρεσε πολύ : “Τα λόγια των ποιημάτων δεν πρέπει να λογοκρίνονται γιατί δεν ακριβολογούν. Γιατί μ’ αυτή τη λογική ούτε το χελιδόνι είναι ένα, ούτε η Άνοιξη είδος διατίμησης”. Πολύ σωστά τα λέει το παιδί. Αυτό να τ’ ακούνε κάτι διανοούμενοι που χρησιμοποιούν τα ποιήματα και τους ποιητές για καθημερινή και προσωπική τους χρήση. Να προσέχουν γιατί το χελιδόνι εκτός του ότι δεν είναι ένα κουτσουλάει κιόλας.».

Έπρεπε να περάσουν σχεδόν 15 χρόνια από τότε που έλεγε αυτά στη συνέντευξή του ο Νταλάρας και να θιγεί από τον Πανούση στο, ευαίσθητο θέμα, των συναυλιών του για την Κύπρο, για να αντιδράσει νομικά, σε μια δικαστική διαμάχη που κράτησε από το 1997 ως το 2004. Η όλη υπόθεση έληξε δικαστικά(έφτασε ως το ανώτατο δικαστήριο του Αρείου Πάγου) υπέρ του Νταλάρα (ο Πανούσης καταδικάστηκε τελεσίδικα για εξύβριση κατ’ εξακολούθηση), αλλά κι ο Νταλάρας, από τότε, έγινε αντιπαθής σε μερίδα του κοινού, χάνοντας μέρος της δημοφιλίας του. Νομίζω, για να ολοκληρώσω αυτήν την παρένθεση, πως όσοι υποστηρίζουν ότι ο Νταλάρας δεν έπρεπε να κινηθεί δικαστικά εναντίον του Πανούση, ότι θα πρέπει, παράλληλα, να υποστηρίζουν πως κι ο Πανούσης δεν θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί εμπορικά τη διαμάχη του αυτή (όπως, π.χ. έκανε κι ο Λαζόπουλος για τη δική του δικαστική διαμάχη με τον Κούγια, όπου τον σατίριζε στο «Αλ τσαντίρι νιουζ»). Μπορεί τέτοιες πρακτικές να πουλάνε, αφού τσιμπάνε οι πολλοί, αλλά, σε καμιά περίπτωση, δεν αποτελούν τέχνη, ακόμα ούτε και σατιρική. Δεν αξίζει να γνωρίζουμε τον Πανούση από το δίσκο του «Με λένε Πόπη», αλλά, ούτε και τον Νταλάρα από το ομώνυμο τραγούδι του. Χαριτωμένο τραγουδάκι είναι και φάση έχει η αντίστοιχη πλάκα του Πανούση, έχουν κάνει όμως - κι οι δυο τους, ο καθένας στην  τέχνη του – σημαντικότερα πράγματα. Και σημαντικότερο, από την «Πόπη», είναι το «Αν είχε η γιαγιά μου ρουλεμάν»!
Στο «Γιαγιά πατίνι – Motorcycle Granny», λοιπόν, που έδωσε και τον τίτλο στο δίσκο (συμμετέχει, στην πρώτη της δισκογραφική εμφάνιση, η Μαντώ στην country - western αγγλόφωνη βερσιόν του τραγουδιού), έχουμε πολύ εύστοχους στίχους(«Δουλειά κι οικογένεια και πράσινη γραβάτα»), που είναι επίκαιροι και σήμερα, όπως, στο «Δεύτερη προβολή», όπου ο στίχος «Μες το δικό σου το μουνάκι ταμπουρώνομαι/να μη θαμπώνομαι από τον ήλιο του ΠΑΣΟΚ/από το χέρι σε κρατάω κι απογειώνομαι/πάνω από την πόλη με τα πράσινα ρομπότ», τα λέει όλα! Ο δίσκος έχει, θα έλεγα, εξαιρετικά – προκλητικά κομμάτια : «Γαμάτε γιατί χανόμαστε», «Γιαγιά πατίνι» και «Δεύτερη προβολή», και το, μοναδικό, σκληρά αληθινό, μα και πολύ συγκινητικό «Ένα τραγούδι για το χειμώνα». Κορυφαίο, κατά τη γνώμη μου, είναι το, προφητικό, «Ναγκασάκι». Και με λίγους στίχους αυτού του «πρωτοπόρου Ναγκασάκι» θα ήθελα να κλείσω την αναφορά σ’ αυτόν τον αγαπημένο μου δίσκο των «Μουσικών Ταξιαρχιών» και του Τζίμη Πανούση:

«Θαμμένοι παρέα μ’ ατομικά κεφαλάκια
από πυραύλους
Πέρσινγκ και Κρουζ
κι ο συγκάτοικός μου ακόμα γουστάρει
μόνο πυραύλους σοσιαλιστικούς»


Tracklist
01 Γαμάτε γιατί χανόμαστε
02 Ναγκασάκι
03 Χόρεψε Μανώλη
04 Ανακωχή
05 Τρένο
06 Γιαγιά πατίνι
07 Δεύτερη προβολή
08 Μια ασπρόμαυρη μικρή φωτογραφία
09 Ένα τραγούδι για το χειμώνα

Παίζουν οι μουσικοί:
Σπύρος Πάζιος (κιθάρες, συνθεσάιζερ και πλήκτρα) / Βαγγέλης Βέκιος(τύμπανα και κρουστά) / Δημήτρης Δασκαλοθανάσης(μπάσο, φλάουτο και πιάνο) / Μάικ (σαξόφωνο) / Ελενίτσα Καλατζοπούλου(κλαρίνο)

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

Σχόλια  

 
0 #1 meet-sos 23-10-2011 23:26
Δισκάρα το συγκεκριμένο και ηχητικά πάρα πολύ καλό και μάλιστα αρκετά διαφορετικό απ τον πρώτο τους δίσκο, αλλά που να ξέρουν οι άσχετοι οι μουσικοκριτικοί... ούτως ή άλλως η ιστορία τους διέψευσε!
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Σαλπάρω ήρεμος για τον άλλο κόσμο. Αυτόν που αφήνω πίσω μου σίγουρα δεν είναι πια η Ελλάδα μου. Αυτός είναι άλλος τόπος με ανθρώπους άλλης φυλής. Δε με αφορούν. Τί θέλω εγώ ανάμεσά τους; Να ‘στε όλοι καλά. Στον τάφο μου να γράψετε: «Αντιστάθηκε το 1941 - 1944 στη ναζιστική κατοχή, το 1967 - 1974 στη στρατιωτική δικτατορία και το 1989 - 1996 στην ηθική σήψη». Μετά, στην πλημμύρα του άνοου, δεν υπάρχει αντίσταση και το μετά από την πλημμύρα αυτή δεν υπάρχει πια.
Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης (1922 - 2011), νομικός

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

25/6/1998 Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός, τραγουδίστρια και μέλος του γκρουπ Νοστράδαμος Ρένα Παγκράτη
25/6/2009 Πέθανε από καρδιακή ανακοπή στο Los Angeles ο "βασιλιάς της ποπ" Michael Jackson

ΤΥΧΑΙΑ TAGS