93 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
24.10.2018
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Θεοδόσης Βαφειάδης

Ελένη Βιτάλη: Το απέναντι μπαλκόνι

Θεοδόσης Βαφειάδης

Πέρασαν είκοσι χρόνια από την κυκλοφορία του σπουδαιότερου ίσως δίσκου της κορυφαίας Ελληνίδας ερμηνεύτριας. Ήταν τέτοιες μέρες του 1989 όταν η Ελένη Βιτάλη παρουσίαζε για πρώτη φορά στον κόσμο δέκα δικά της τραγούδια. Ένα καινούργιο, πρωτότυπο και προσωπικό κύκλο τραγουδιών που έμελλε να σημαδέψει την πορείας της. Τραγούδια εξομολογητικά, άμεσα, σύγχρονα με τη ματιά μιας νέας γυναίκας που ζει τη ζωή με όλα τα χρώματά της... Επηρεασμένη κυρίως από τον Διονύση Σαββόπουλο, αλλά και από τον Άκη Πάνου όσον αφορά την στιχουργική της η μεγάλη τραγουδίστρια πήγε ένα βήμα παραπέρα με την έκδοση αυτού του ιδιαίτερου υλικού.
Είχε ήδη καταξιωθεί στο χώρο του τραγουδιού, αλλά και στη συνείδηση του κόσμου ως μια από τις σημαντικότερες λαϊκοδημοτικές τραγουδίστριες με πολλές έντεχνες πινελιές στο πολυποίκιλο ρεπερτόριο της. Κακά τα ψέματα, η Ελένη Βιτάλη ποτέ δεν ακολούθησε ένα συγκεκριμένο ύφος και είδος τραγουδιού…όσο επιβαρυντικό κι αν ήταν αυτό για την καριέρα της… έτσι λοιπόν, όπως γράφει και ο μελετητής της Ελληνικής μουσικής και ραδιοφωνικός παραγωγός κος Γιώργος Τσάμπρας «…εκεί που αμφιταλαντευόταν ανάμεσα στον Τάκη Σούκα και τον Σταμάτη Σπανουδάκη, ¨θολώνει¨ τελείως το τοπίο καθώς προτείνει, ως τραγουδοποιός πια, το Απέναντι Μπαλκόνι της».
Νωρίτερα θα γράψει τους στίχους του τραγουδιού «Τώρα που σε βρήκα» σε μουσική Χρήστου Νικολόπουλου από τον δίσκο «Μια γυναίκα μπορεί» του 1985 ενώ στον δίσκο «Ώρα Ελλάδος» του 1986 εκτός από τους στίχους στο «Ελληνάκι πατριώτη» σε μουσική Θοδωρή Καμπουρίδη θα κάνει ένα βήμα παραπέρα και θα κυκλοφορήσει το πρώτο της τραγούδι(στίχοι-μουσική) με τίτλο «Τώρα ξέρω ότι φταίω». Ακόμα και σ’ αυτά τα πρωτόλεια λαϊκού ηχοχρώματος τραγούδια διαφαίνεται ένας κοινωνικός προβληματισμός…κάτι που θα γίνει πιο ξεκάθαρο αργότερα με τον περίφημο δίσκο που μας απασχολεί εδώ.

Μπερδεύεις τον ανήφορο με τον παλιό κατήφορο
και λες πως κατηφόρισα εγώ

Περνάς και δε με χαιρετάς
και όλο λάσπη μου πετάς
γιατί δεν έχω δρόμο κι αριθμό


Ελληνάκι πατριώτη η σημαία σου μπροστά
ανεμίζει και σφυρίζει γυφτολαϊκά

Τι Ελλάδα τι χυμός πορτοκαλάδα
όλα είναι πουλημένα και με μένα και με σένα


Μισότρελοι ξαπλώσαμε στο κρύο και κρυώσαμε
και πιάσαμε διαίσθηση στα FM

και συ μας λες ρεμπέτικα την ώρα που με ψεύτικα
λουλούδια μας σκοτώνουν αδερφέ μου


Ελληνάκι πατριώτη η σημαία σου μπροστά
ανεμίζει και σφυρίζει γυφτολαϊκά

Τι Ελλάδα τι χυμός πορτοκαλάδα
όλα είναι πουλημένα και με μένα και με σένα

Ξαφνικά και απρόσμενα λοιπόν κάνει την ανατροπή παρουσιάζοντας δέκα βιωματικά, αληθινά τραγούδια. Τραγούδια με rock ύφος αλλά και μπαλάντες που χρειάστηκαν σχεδόν μια δεκαετία για να ¨γράψουν¨ στη συνείδηση ενός ευρύτερου κοινού. Και αυτό ίσως να οφείλετε στην επιτυχημένη επάνοδο της ερμηνεύτριας στην ενεργό μουσική δράση την άνοιξη του 2000 μετά από επτά χρόνια απουσίας και στην κυκλοφορία του ζωντανά ηχογραφημένου δίσκου «Προσκήνιο» στο οποίο είχε συμπεριλάβει τα μισά σχεδόν τραγούδια του δίσκου.

Αυτό το έργο το 'χω ξαναδεί
πιάνουν τον κλέφτη κι όλοι είμαστε εντάξει
έτσι να γίνεται κουβέντα δηλαδή
να μην χαλάσει η τάξη και να 'μαστε εντάξει
δεν θα χαλάσει η τάξη τίποτα δεν θα αλλάξει

Όταν κυκλοφόρησε το «Απέναντι Μπαλκόνι» δεν γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία, αλλά διαχρονικά και σιγά-σιγά ¨λειτούργησαν¨ όλα σχεδόν τα τραγούδια του δίσκου και αγαπήθηκαν από τον κόσμο. Ακόμα και οι κριτικές που γράφτηκαν τότε από τους ειδήμονες της μουσικής δεν ήταν όλες καλές…τα τελευταία χρόνια όλοι μιλούν για ένα κλασικό δίσκο…Τραγούδια που όλοι και όλες σχεδόν οι νεότεροι τραγουδιστές και κυρίως οι τραγουδίστριες ερμηνεύουν στις ζωντανές τους εμφανίσεις. Και κάποιοι μάλιστα έχουν δισκογραφήσει αυτές τις επανεκτελέσεις τους(από το Νότη Σφακιανάκη που πήρε τρία τραγούδια χωρίς την άδειά της και τη Χριστίνα Μαραγκόζη μέχρι τη Σοφία Παπάζογλου και τη Μελίνα Ασλανίδου). Μάλιστα η ίδια η Ελένη Βιτάλη θα τα ξανατραγουδήσει με τις διασκευές του Haig Yazdjian στο πρόσφατο live με τίτλο: «Ζωντανό Κύτταρο» (2009) με το οποίο θα δώσει έναν καινούργιο αέρα στα τραγούδια της.
Στο «Απέναντι Μπαλκόνι» παίζουν σπουδαίοι μουσικοί όπως ο Ν.Αντύπας (ντραμς-κρουστά), ο Ν.Ζέρβας (πλήκτρα), ο Ν.Πολίτης (μπάσο) και ο Β.Σαλέας με το κλαρίνο του στο «Εγώ τραγούδαγα τα βράδια στα σκυλάδικα» .Τραγούδι για το οποίο είχε γράψει κάποτε η δημοσιογράφος κα Στέλλα Βλαχογιάννη πως «είναι ένα κομμάτι σάρκα κομμένο με νυστέρι από την ίδια» !

Μικρός ο κόσμος μου στα μέτρα μου ασήμαντος
πως να γεννήσει η μιζέρια μου ένα θαύμα;
Μια λεπτομέρεια μονάχα εγώ του σύμπαντος
μια υποχρέωση η ζωή μου και ένα τάμα

Το κύριο γνώρισμα της στιχουργικής της Ελένης Βιτάλη είναι ο αυτοβιογραφικός χαρακτήρας των τραγουδιών. Στίχος γεμάτος αλήθεια, τσαμπουκά, δύναμη, ειλικρίνεια. Λόγος συγκινητικός με ουσία και βάθος. Τα τραγούδια αυτά, όπως έχει πει και η ίδια γράφτηκαν σε μια χρονική περίοδο είκοσι χρόνων. Πρώτο ήταν η «Κιβωτός» όταν γέννησε τον γιό της και τελευταίο το «Ένα χειμωνιάτικο πρωί» όταν τσακώθηκε σοβαρά με τον άντρα της και έφυγε από το σπίτι…Όσες φορές την έχουν ρωτήσει γιατί γράφει τραγούδια απαντά: «γιατί ήθελα να εντυπωσιάσω τον άντρα μου» ή «για να μην κάνω τίποτα χειρότερο»…έτσι απλά !
Τότε που τα έγραφε τα θεωρούσε αφελή, σήμερα πιστεύω πως έχει αλλάξει γνώμη. Ένα άλλο σημαντικό και ιδιαίτερο στοιχείο του δίσκου είναι η θεματολογία του. Η Ελένη Βιτάλη δεν είναι μια γυναίκα που αγαπά και ερωτεύεται μόνο(κάθε σπίτι οχυρό, ένα χειμωνιάτικο πρωί), αλλά ανησυχεί και προβληματίζεται για όσα συμβαίνουν γύρω της (πιο πολύ για μένα, κιβωτός, περπατούσα αφηρημένη, οι μοναχικές γιαγιάδες) αλλά και μέσα της(εγώ τραγούδαγα, νυχτώνει, τι με κοιτάζετε )…

Σ' αγαπώ κι έλα πάμε να φύγουμε
τώρα που είναι ακόμα καιρός
γιατί ο άγγελος που έχω κρύψει στα στήθια
χαφιές θα μου γίνει κι αυτός

Άφησα για το τέλος την συμβολή του σπουδαίου κιθαρίστα και συνθέτη Γιάννη Σπάθα, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην τελική διαμόρφωση των τραγουδιών. Έχει αναφερθεί και η ίδια η Ελένη Βιτάλη πολλές φορές, πόσο πολύ την βοήθησε για να βρει τον «ήχο» της και να κάνει αυτά τα τραγούδια έτσι όπως τα ονειρεύτηκε τελικά.
Ένα ευχαριστώ λοιπόν, εκ μέρους όλων μας, στους Γιάννη Σπάθα, Μάρκο Κουτοπέδη, Σταύρο Σοφρωνά και Γρηγόρη Τακεσιάν μιας και αν δεν υπήρχαν οι κύριοι αυτοί ίσως η Ελένη Βιτάλη δεν είχε κυκλοφορήσει ποτέ αυτόν τον δίσκο. Στο σημείωμά της αφιερώνει το «Απέναντι Μπαλκόνι» στη μνήμη της Μαρίας Ιορδανίδου. Έτσι και εμείς…

Το Απέναντι Μπαλκόνι της Ελένης Βιτάλη 1989 - 2009
1. Οι μοναχικές γιαγιάδες
2. Εγώ τραγούδαγα
3. Η κιβωτός
4. Κάθε σπίτι οχυρό
5. Πιο πολύ για μένα
6. Περπατούσα αφηρημένη
7. Εγγόνα
8. Ένα χειμωνιάτικο πρωί
9. Νυχτώνει
10. Τι με κοιτάζετε

Στίχοι – μουσική : Ελένη Βιτάλη
Ενορχήστρωση : Γιάννης Σπάθας
Παραγωγή : Ελένη Βιτάλη – Γιάννης Σπάθας
Ηχογράφηση : Studio Siera

Έπαιξαν οι μουσικοί : Γιάννης Σπάθας : ακουστική και ηλεκτρική κιθάρα, μαντολίνο, Νίκος Αντύπας : ντραμς, κρουστά, Νίκος Ζέρβας : πλήκτρα, Νίκος Πολίτης : μπάσο, Βασίλης Σαλέας : κλαρίνο

Φωτογραφία Ελένης Βιτάλη, Γιάννη Σπάθα: Γιώργος Χρηστάκος

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

Σχόλια  

 
0 #5 ΧΡΗΣΤΟΣ 19-09-2011 09:53
Παραθέτοντας Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr:
Αγαπητέ Χρήστο,
Καταρχήν, μια διευκρίνιση, το κείμενο της παρουσίασης του δίσκου, είναι το συντάκτη μας Θεοδόση Βαφειάδη. Εγώ είμαι ο υπεύθυνος σύνταξης του περιοδικού.
Τα νούμερα λένε την εξής και μόνο αλήθεια : ποιοι δίσκοι και ποιων έχουν μπει στα περισσότερα ελληνικά σπίτια.
Συμφωνώ ότι αυτό δεν είναι κριτήριο καλλιτεχνικής αξίας και διαχρονικότητας(χωρί ς όμως να σημαίνει, ντε φάκτο, και το αντίθετο, δηλαδή, ότι ένας εμπορικός δίσκος δεν έχει καλλιτεχνική αξία και δεν είναι διαχρονικός).
Για τον συγκεκριμένο, προσωπικά, συμφωνώ και για την αξία του και για την διαχρονικότητά του.
Τώρα, για όλα τα άξια ονόματα, που παραθέτεις, των οποίων οι δίσκοι δεν έχουν κάνει μεγάλες πωλήσεις, είναι ένα μεγάλο θέμα, για να το ανοίξουμε σε ένα σχόλιο, θα αναπτύξω, in time , μια γνώμη, σε άρθρο μου, για να γίνει συζήτηση.
Απλά, εδώ θα πω, ότι οι αριθμοί αποτελούν την ισχυρότερη σύμβαση της κοινωνίας μας με την μορφή που την ξέρουμε. Ξεκινάει από το σχολείο (βαθμοί – πρώτος μαθητής), και γενικά στην εκπαίδευση, στην επαγγελματική ανέλιξη, στην κοινωνική ανέλιξη (λεφτά = αριθμοί), στις υπόλοιπες τέχνες: βιβλία (μπεστ σέλλερ), κινηματογράφος(αριθμ ός εισιτηρίων – ρεκόρ π.χ. Τιτανικού ή Άβαταρ), έως και στον αθλητισμό(1ος, 2ος, 3ος), κατακτήσεις πρωταθλημάτων(βαθμοί , αριθμητικό σύνολο) κλπ.
Για να κλείσω, με χιούμορ και ποδοσφαιρικά – αν και δεν είμαι φίλαθλος, λόγω της επαγγελματοποίησης του αθλητισμού και του χουλιγκανισμού – το «χρυσό παπούτσι» της χρονιάς, δεν το παίρνει ο ποδοσφαιριστής που τεχνικά (αθλητικά) έπαιξε την καλύτερη μπάλα, αλλά αυτός που έβαλε τα περισσότερα γκολ (πάλι οι αριθμοί!)

Γράφοντας για "το κείμενο σας" απλά εννοούσα γενικότερα το κείμενο του περιοδικού.
Περιμένω πάντως το άρθρο σχέτικα με πωλήσεις να συζητήσουμε κι εκεί.
Παράθεση
 
 
0 #4 Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr 18-09-2011 22:27
Αγαπητέ Χρήστο,
Καταρχήν, μια διευκρίνιση, το κείμενο της παρουσίασης του δίσκου, είναι το συντάκτη μας Θεοδόση Βαφειάδη. Εγώ είμαι ο υπεύθυνος σύνταξης του περιοδικού.
Τα νούμερα λένε την εξής και μόνο αλήθεια : ποιοι δίσκοι και ποιων έχουν μπει στα περισσότερα ελληνικά σπίτια.
Συμφωνώ ότι αυτό δεν είναι κριτήριο καλλιτεχνικής αξίας και διαχρονικότητας(χωρί ς όμως να σημαίνει, ντε φάκτο, και το αντίθετο, δηλαδή, ότι ένας εμπορικός δίσκος δεν έχει καλλιτεχνική αξία και δεν είναι διαχρονικός).
Για τον συγκεκριμένο, προσωπικά, συμφωνώ και για την αξία του και για την διαχρονικότητά του.
Τώρα, για όλα τα άξια ονόματα, που παραθέτεις, των οποίων οι δίσκοι δεν έχουν κάνει μεγάλες πωλήσεις, είναι ένα μεγάλο θέμα, για να το ανοίξουμε σε ένα σχόλιο, θα αναπτύξω, in time , μια γνώμη, σε άρθρο μου, για να γίνει συζήτηση.
Απλά, εδώ θα πω, ότι οι αριθμοί αποτελούν την ισχυρότερη σύμβαση της κοινωνίας μας με την μορφή που την ξέρουμε. Ξεκινάει από το σχολείο (βαθμοί – πρώτος μαθητής), και γενικά στην εκπαίδευση, στην επαγγελματική ανέλιξη, στην κοινωνική ανέλιξη (λεφτά = αριθμοί), στις υπόλοιπες τέχνες: βιβλία (μπεστ σέλλερ), κινηματογράφος(αριθμ ός εισιτηρίων – ρεκόρ π.χ. Τιτανικού ή Άβαταρ), έως και στον αθλητισμό(1ος, 2ος, 3ος), κατακτήσεις πρωταθλημάτων(βαθμοί , αριθμητικό σύνολο) κλπ.
Για να κλείσω, με χιούμορ και ποδοσφαιρικά – αν και δεν είμαι φίλαθλος, λόγω της επαγγελματοποίησης του αθλητισμού και του χουλιγκανισμού – το «χρυσό παπούτσι» της χρονιάς, δεν το παίρνει ο ποδοσφαιριστής που τεχνικά (αθλητικά) έπαιξε την καλύτερη μπάλα, αλλά αυτός που έβαλε τα περισσότερα γκολ (πάλι οι αριθμοί!)
Παράθεση
 
 
0 #3 ΧΡΗΣΤΟΣ 18-09-2011 20:13
Παραθέτοντας Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr:
Χρήστο, θα συμφωνήσω μαζί σου, ότι είναι ένας σημαντικός δίσκος, από τη μεγαλύτερη (σε έκταση) γυναικεία φωνή του ελληνικού τραγουδιού.
Τώρα, για το αν είναι ένας από τους δέκα σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους, εγώ δεν θα έβαζα το χέρι στη φωτιά. Είναι πολλά τα κριτήρια για να σχηματιστεί, αντικειμενικά, μια τέτοια δεκάδα και δεν ξέρω αν θα ήταν κι εφικτό. Μέχρι στιγμής έχουμε την «αλήθεια των αριθμών», δηλ. το top-10 των εμπορικότερων δίσκων της ελληνικής δισκογραφίας κι εκεί δεν ανήκει. Ας συμφωνήσουμε, ότι ανήκει, υποκειμενικά, στο προσωπικό top-10 πολλών.

Μα εγώ είπα πως είναι στους 10 κορυφαίους δίσκους ΓΙΑ ΜΕΝΑ!
Τα νούμερα όμως των πωλήσεων θεωρώ πως δεν λένε πάντα την αλήθεια!
Η κυρία Βιτάλη, κατά την πλειοψηφία, θεωρείται η μεγαλύτερη μας τραγουδίστρια κι όμως έκανε χρυσό δίσκο μόνο με το τελευταίο live της. Αυτό τι σημαίνει;
Πως το "γεια" της βανδή που έγινε 4 φορές πλατινένιο είναι σημαντικότερο από αυτό εδώ το διαμάντι; Μεγαλύτερες πωλήσεις έχει η Ά. Δημητρίου κι από τη Βιτάλη κι από τη Γαλάνη. Τι σημαίνει αυτό; Όπως αναφέρεται και στο κείμενο σας, το "Απέναντι μπαλκόνι" άργησε να βγει στην επιφάνεια,κι όμως βγήκε και θα μείνει για πάντα. 22 χρόνια μετά έχει αφήσει διαχρονικά τραγούδια και ακόμα πουλάει σιγά σιγά. Ενώ μπορώ να αναφέρω εκαντοντάδες δίσκους με ασήμαντη αξία που έχουν πουλήσει τα τριπλάσια και βάλε από αυτόν το δίσκο..και τι έγινε; Και το "Αρχίζω πόλεμο" της κυρίας Γαρμπή ειναι νο11 σε πωλήσεις δίσκων αλλά την κυρία Γαρμπή, που προσωπικά εκτιμώ, δεν την βλέπω να υπάρχει σήμερα κάπου. Η Ελένη Βιτάλη πιστεύω δεν χρειάζεται καμία πλατίνα και καμία απονομή να αποδείξει το πόσο τεράστια καλλιτέχνης είναι!
Παράθεση
 
 
0 #2 Τάσος Καραντής ... e-orfeas.gr 18-09-2011 08:14
Χρήστο, θα συμφωνήσω μαζί σου, ότι είναι ένας σημαντικός δίσκος, από τη μεγαλύτερη (σε έκταση) γυναικεία φωνή του ελληνικού τραγουδιού.
Τώρα, για το αν είναι ένας από τους δέκα σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους, εγώ δεν θα έβαζα το χέρι στη φωτιά. Είναι πολλά τα κριτήρια για να σχηματιστεί, αντικειμενικά, μια τέτοια δεκάδα και δεν ξέρω αν θα ήταν κι εφικτό. Μέχρι στιγμής έχουμε την «αλήθεια των αριθμών», δηλ. το top-10 των εμπορικότερων δίσκων της ελληνικής δισκογραφίας κι εκεί δεν ανήκει. Ας συμφωνήσουμε, ότι ανήκει, υποκειμενικά, στο προσωπικό top-10 πολλών.
Παράθεση
 
 
0 #1 ΧΡΗΣΤΟΣ 17-09-2011 22:22
Ένας από τους δέκα σημαντικότερους, για μένα, ελληνικούς δίσκους από τη μεγαλύτερη φωνή που άκουσα ποτέ στη ζωή μου.
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Θα ήθελα μια κοινωνία που θα έχει μια γραμμή – οριζόντια – για όλα τα παιδιά που γεννιούνται. Να είναι όλα ίσα στην εκκίνηση. Όταν μου λένε αν είμαι αριστερός, αυτό τους απαντώ.
Θάνος Μικρούτσικος

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

24/10/2010 Έφυγε από τη ζωή ανήμερα των γενεθλίων της η τραγουδίστρια του Νέου Κύματος Καίτη Χωματά
25/10/1947 Γεννήθηκε ο τραγουδοποιός Θανάσης Γκαιφύλλιας