146 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
26.06.2017
Ορφέας | Main Feed
ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΩΔΙΑ
Αναζήτηση με tags

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΩΔΙΑ

Κείμενο : Κέλλυ Γκούνη

 
Ο Σάμιουελ Μπάτλερ, βικτωριανός άγγλος συγγραφέας είχε πει ότι «Το έργο κάθε ανθρώπου, είτε αυτό είναι λογοτεχνία, είτε μουσική, είτε πίνακες, είτε αρχιτεκτονική, είτε οτιδήποτε άλλο, είναι πάντα ένα πορτρέτο του εαυτού του.».
Κάθε στίχος, κάθε νότα είναι ο καθρέπτης της καθημερινότητας, της θλίψης, της χαράς, του έρωτα, του πόνου, μία στιγμή προσωπική του δημιουργού του.
Συχνά οι ποιητές στην προσπάθεια τους να μεταφέρουν νοήματα χρησιμοποιούν την ανθρώπινη μορφή ως μέσο έκφρασης των σκέψεων τους. Η προσωποποίηση βιωμάτων και καταστάσεων του ανθρώπου είναι πάντα αινιγματική αλλά συνάμα ελκυστική για την βαθύτερη αναζήτηση αυτών των νοημάτων.
Μούσα, Ησίοδος και Απόλλωνας, πρόσωπα που έχουν συνυφαστεί απόλυτα με την τέχνη του λόγου, της ποίησης και της μουσικής, αντίστοιχα. Η ποίηση είναι η πιο παλιά μορφή της τέχνης του λόγου, όπου ως τέχνη του λόγου ορίζεται το μέσο έκφρασης των ανθρώπινων συναισθημάτων δια μέσω της γλώσσας. Οι Μούσες, σύμφωνα με την μυθολογία, ήταν οι θεές του λόγου που αποτελούσαν πηγή έμπνευσης για τους ποιητές. Ο Ησίοδος στην «Θεογονία»  υμνεί τις Μούσες να του δώσουν έμπνευση. Ουσιαστικά, είναι τα ερεθίσματα που λαμβάνει ο καλλιτέχνης είτε έχουν υλική υπόσταση είτε όχι. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί αυτό που ονομάζουμε ποιητικό έργο ή ποίηση και όταν ο θεός Απόλλων συναντά με την φόρμιγγα του την ποίηση, τότε δονείται ο εσωτερικός κόσμος του ανθρώπου, και δημιουργείται η μελοποιημένη ποίηση.
Ίσως ακούγεται υπερβολικό, όμως μέσα από την υπερβολή γεννιέται η δημιουργικότητα και όταν ο έντεχνος λόγος παντρεύεται την μελωδία το αποτέλεσμα είναι έκρυθμα συγκινητικό.
Η μελοποίηση της ποίησης έχει τις ρίζες του τον 19ο αι. όταν ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος – Μάντζαρος, ιδρυτής της Επτανησιακής Μουσικής Σχολής, Μελοποίησε τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού, της οποίας το 1865 η πρώτη στροφή καθιερώθηκε ως ο Εθνικός ύμνος της Ελλάδας.
Την πορεία του ακολούθησαν κι άλλοι συνθέτες της ιδίας σχολής, όπως οι Εδουάρδος Λαμπελέτ, Σπυρίδων Ξύνδας, Παύλος Καρρέρ κ.α δίχως όμως να καταφέρουν να αγγίξουν τον λαό. Αποτελούσε ένα ακριβοθώρητο επίτευγμα που λόγω των πολέμων και της στέρησης του λόγου, ο πολιτισμός του πνεύματος έμπαινε σε δεύτερη μοίρα.
Όμως η μελοποιημένη ποίηση κατάφερε να ανέβει στο βάθρο της καταξίωσης και της αναγνώρισης την δεκαετία του ’50, όπου οι μουσικοσυνθέτες Μίκης Θεοδωράκης και Μάνος Χατζιδάκις εμπνεύστηκαν την μουσική τους μέσα από ποιητικά έργα και τόλμησαν να αγγίξουν έργα του παρελθόντος όπου στο άκουσμα τους ακούγονται τόσο σύγχρονα.
Οι παράλληλοι δρόμοι των δύο συνθετών συναντήθηκαν το 1945 όταν σε ηλικία 20 χρονών τόσο ο Μ.Χατζιδάκις όσο και ο Μ.Θεοδωράκης έκαναν την πρώτη τους απόπειρα στην μελοποίηση ποιητικών έργων. Ο πρώτος συνθέτει πάνω στο ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου «Μπολιβάρ» και ο δεύτερος πάνω σε ποιήματα του Φώτη Αγγουλέ «Νανούρισμα» και του Ιωάννη Γρυπάρη «Πάθος».

 


Η συνέχεια είναι γνωστή. Εκατοντάδες έργα πήραν μια θέση δίπλα στην μουσική και αρκετοί συνθέτες ανέτρεξαν σε έργα του παρελθόντος ως πηγή έμπνευσης  της μουσικής τους.
Ενδεικτικά σας αναφέρουμε ποιητές – μούσες των μουσικών
Σαπφώ, Σολωμός, Κάλβος, Καβάφης, Καρυωτάκης, Πολυδούρη, Σεφέρης,  Ελύτης, Ρίτσος, Λειβαδίτης, Αναγνωστάκης, Καββαδίας, Ελευθερίου, Γκάτσος αλλά και μερικούς από τους υλοποιητές της τέχνης της μελοποιημένης ποίησης όπως Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Μικρούτσικος, Πλέσσας, Ξαρχάκος, Σπανός, Μαυρουδής, Μαρκόπουλος, Κραουνάκης, Μούτσης,  Αφοί Κατσιμίχα, Magic de spell κ.α.
Στο αριστουργηματικό αποτέλεσμα αυτής της σύμπραξης την τελική πινελιά την έχουν οι ερμηνευτές. Με την φωνή τους μαγεύουν χιλιάδες ανθρώπους και αγγίζουν το πιο βαθύ κομμάτι της ψυχής τους. Μερικοί από τους «ζωγράφους» της μελοποιημένης ποίησης είναι οι Χ. Θηβαίος, Γ. Κούτρας, Σαβίνα Γιαννάτου, Αρλέτα, Ορφέας Περίδης, Δ. Γαλάνη, Γρ. Μπιθικώτσης, Νάνα Μούσχουρη, Γ. Νταλάρας, Μανώλης Μητσιάς, Β. Παπακωνσταντίνου κ.ά
Ο κατάλογος είναι μακρύς και η ιστορία πίσω από τους δημιουργούς μεγάλη και ενδιαφέρουσα.
Η νέα στήλη θα ασχοληθεί αποκλειστικά με την βιογραφία των μελοποιημένων ποιητών, συνθετών, τραγουδιστών, την ιστορία των ποιημάτων, της σύνθεσης και της ερμηνείας και φυσικά θα ασχοληθεί με την ιστορία που κρύβεται πίσω από το αποτέλεσμα. Κάθε τραγούδι μία ιστορία, ένα βίωμα, η σύμπραξη ποίησης και μουσικής έχει δημιουργήσει αριστουργήματα. Πως γεννήθηκε ένας στίχος, πως ενέπνευσε των συνθέτη και πως πέρασε στο κόσμο είναι ο λόγος δημιουργίας της στήλης «Ποίηση και μουσική».
Απώτερος σκοπός μας, η βαθύτερη γνωριμία με τις δύο τέχνες και η προσέγγιση τους με μία άλλη οπτική. Ταξίδι στο σύγχρονο παρελθόν λοιπόν!

 
Powered by Tags for Joomla

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Πατρίδα είναι αυτό που αντέχει η καρδιά του κάθε ανθρώπου να υπερασπιστεί.
Γιώργος Νταλάρας

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS