135 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
23.03.2017
Ορφέας | Main Feed
Μίκης Θεοδωράκης
Αναζήτηση με tags

Μια συναυλία του με αφορμή τη διάσωσή του από Σαλαμίνιους ψαράδες.
Μπορεί μια από θαλάσσης διάσωση να οδηγήσει στο κλείσιμο μιας συναυλίας; Ναι, αν ο διασωθείς είναι ο Μίκης Θεοδωράκης! Ας δούμε όμως το περιστατικό που συνέβη το 1976. Κάποιο σαλαμινιακό αλιευτικό σκάφος επιστρέφοντας από τη θαλάσσια περιοχή της Κορίνθου, όπου είχε πάει για ψάρεμα,  είδε ένα ακυβέρνητο σκάφος καταμεσής της θάλασσας. Προφανώς είχε ξεμείνει από μηχανική βλάβη κι ήταν έρμαιο των κυμάτων.

 

Το καλοκαίρι του 1977 μία ιδιαίτερη σειρά παραστάσεων έλαβε χώρα στο λόφο του Λυκαβηττού και στο αγαπημένο θέατρο που τότε είχε πρόσφατα ανακαινιστεί. Μία δεκαετία μετά τη χούντα του '67 και μόλις τρία χρόνια μετά τη μεταπολίτευση, μέσα σε μία κοινωνία που πάλευε να σταθεί όρθια με νωπές ακόμη τις μνήμες και τις πληγές που άνοιξαν η επταετία και ο Αττίλας και θα έλεγα με εμφανές ακόμη το έλλειμμα δημοκρατίας και ουσιαστικής ελευθερίας λόγου και πράξης, ο λόφος του Λυκαβηττού πλημμύρισε για ένα μήνα, μουσικές και τραγούδια, τα πιο πολλά ως τότε απαγορευμένα. Το καλοκαίρι του 1977 δεν είχε απλά κάτι από Θεοδωράκη. Είχε έναν ολόκληρο  Αύγουστο γεμάτο Θεοδωράκη.

 

Μίκης Θεοδωράκης: Τα λαϊκά
(1975)


Γράφει ο Κωνσταντίνος Γρηγοριάδης


 Ένα από τα πολλά είδη μουσικής με τα οποία έχει ασχοληθεί ο, μέγιστος των Ελλήνων συνθετών, Μίκης Θεοδωράκης, είναι και το λαϊκό τραγούδι, όπου έδωσε και σε αυτό το πεδίο διαμάντια γνωστά μέχρι σήμερα. Δώδεκα από τα σημαντικότερα λαϊκά τραγούδια του μεγάλου μουσουργού συμπεριλαμβάνονται στο δίσκο «Τα λαϊκά»,που κυκλοφόρησε το 1975.Οι στίχοι των τραγουδιών υπογράφονται από τους Τάσο Λειβαδίτη, Μάνο Ελευθερίου, Μίκη Θεοδωράκη, Μιχάλη Κακογιάννη, Νίκο Γκάτσο, Χρήστο Κολοκοτρώνη.

 Ο δίσκος ως πρώτο τραγούδι έχει την περίφημη «Δραπετσώνα». Η πρώτη εκτέλεση ανήκει στο δωρικό Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο οποίος τραγούδησε αυτό το κλασικό ζεϊμπέκικο στα πλαίσια του δίσκου «Πολιτεία Α’», που κυκλοφόρησε το 1961. Ο Τάσος Λειβαδίτης περιγράφει μια Ελλάδα φτωχή, πονεμένη από τα βάσανα, αλλά αγνή. Η «Δραπετσώνα» αποτελεί  πλέον ένα από τα χαρακτηριστικά ζεϊμπέκικα. Ακολουθούν δυο τραγούδια με τη φωνή του σπουδαίου Μανώλη Μητσιά, σε στίχους Μάνου Ελευθερίου. Τα τραγούδια αυτά ίσως να μην ανήκουν στη σφαίρα των λαϊκών διαμαντιών του Θεοδωράκη, αλλά οπωσδήποτε εξυψώνεται το ρεπερτόριο του Μανώλη Μητσιά.

 Βέβαια λαϊκές συνθέσεις του Θεοδωράκη τραγούδησε και ο Στέλιος Καζαντζίδης. Τρία είναι τα τραγούδια του μεγάλου συνθέτη στο δίσκο με τη φωνή του Βάρδου. Οι «Άπονες εξουσίες» αναφέρονται στην περίφημη χούντα των συνταγματαρχών : «Μάνα σε ξεκληρίσανε/άπονες εξουσίες/ψυχή δε σου αφήσανε/μόνο φωτογραφίες», γράφει ο Μιχάλης Κακογιάννης. Το τραγούδι αρχικά συμπεριλήφθηκε στον, αποτυχημένο (ως προς τις πωλήσεις), δίσκο «Στην Ανατολή», που κυκλοφόρησε το 1974.Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι το τραγούδι δεν είναι εξαιρετικό. Επίσης, τα άλλα δυο τραγούδια είναι το «Σαββατόβραδο» και το «Βράχο-βράχο». Το πρώτο συνιστά ένα ταξίδι στην παλιά Ελλάδα, στη φύση της, στη λαϊκή γειτονιά, στα ήθη και έθιμα της χώρας. Οι δυο συνθέσεις υπάρχουν στον κύκλο τραγουδιών «Πολιτεία Α’».

 Ακόμα, στο δίσκο αυτό συμπεριλαμβάνονται σημαντικά τραγούδια, όπως το «Βάρκα στο γιαλό», «Ένα δειλινό», «Γωνιά-γωνιά», πάλι από τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο οποίος, συνεργαζόμενος με το Θεοδωράκη, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του ως ο ερμηνευτής των δημοφιλέστερων έργων του τεράστιου μουσικοσυνθέτη. Οι πρώτες συνθέσεις είναι και σε στίχους του Θεοδωράκη, μια ιδιότητα, για την οποία δεν είναι τόσο γνωστός ο περίφημος συνθέτης. Ειδικά το πρώτο τραγούδι ξεχωρίζει για τη φρεσκάδα του, τον ερωτισμό του.

 Απροσδόκητα, θα έλεγα, ένα τραγούδι του δίσκου ερμηνεύει ο μοναδικός Πάνος Γαβαλάς, ο οποίος ήταν και τραγουδιστής με ανατολικές επιρροές, ερμηνευτής κλασικών λαϊκών συνθετών. Το τραγούδι «Κάποιο πρωινό στον Πειραιά» είναι σε στίχους του μεγάλου Χρήστου Κολοκοτρώνη. Ο Γαβαλάς φημιζόταν για τη μελωδική του φωνή και τις ιδιαίτερες αποχρώσεις, καθώς το αποδεικνύει σε αυτό το τραγούδι.

Σε αυτόν τον κύκλο τραγουδιών δε λείπει και η γυναικεία φωνή, καθώς τη σφραγίδα της βάζει η Βίκυ Μοσχολιού, που στολίζει με τη φωνή της τη λαϊκή μπαλάντα «Κοιμήσου παλικάρι». Ο μέγας Γκάτσος χαρίζει με τους στίχους του γνωρίσματα Ελλάδας, όπως η θάλασσα, το φεγγάρι, η ανοιξιάτικη αύρα.

 Ανακεφαλαιώνοντας, ο δίσκος «Τα λαϊκά» για τον ακροατή μπορεί να αποτελέσει μια γνωριμία του ίδιου με το «λαϊκό Θεοδωράκη»,που είναι επηρεασμένος από τους κολοσσούς της λαϊκής μουσικής(Τσιτσάνη, Χιώτη), καθώς και ένα πολύ καλό δείγμα του επιπέδου της μουσικής δημιουργίας της εποχής εκείνης, ώστε, κυρίως,  ο νέος άνθρωπος να συναντήσει το έργο, όχι απλώς ενός μεγάλου συνθέτη, αλλά ενός οικουμενικού Έλληνα.

Το έργο του Θεοδωράκη είναι από τα επιτεύγματα, για τα οποία μπορεί κάποιος σύγχρονος Έλληνας να περηφανευτεί σήμερα, χωρίς γέφυρα 25 αιώνων.

 
Το κυρίαρχο, σαφώς, έργο στο, θεοδωρακικό, ρεπερτόριο του Γρηγόρη Μπιθικώτση είναι το – εθνικής εμβέλειας – «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» (1964), σε ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, όπου με τις 500.000 πωλήσεις του κατέχει την 5η θέση στο TOP - 10 των δίσκων με τις υψηλότερες πωλήσεις της ελληνικής δισκογραφίας. Για να φανταστείτε τη δυναμική του έργου, ακόμα κι η ζωντανή ηχογράφησή του από το Ηρώδειο(1988), με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα, έκανε κι αυτή χρυσές πωλήσεις (50.000).
 

Μία αναδρομή στο ποίημα, τη μελοποιημένη του εκδοχή και την πραγματικότητά του
Όταν ο Γιάννης Ρίτσος έφυγε από κοντά μας σαν χθες πριν από 18 χρόνια, στις 11 Νοέμβρη του 1990, οι συνήθως ομιλούντες μίλησαν για δυσβάσταχτο κενό και για επώδυνη απουσία. Το σενάριο αυτό, δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Ο ποιητής έφυγε μόνος, παίρνοντας τη σάρκα του και αφήνοντας πίσω το πνεύμα και τα έργα του να ζουν και να αναπνέουν. Ο Ρίτσος, ο πατέρας της Ρωμιοσύνης, της Εαρινής Συμφωνίας και της ... υπό το Σεληνόφως Σονάτας υπήρξε και ο ποιητής του «Επιταφίου». Πρόκειται για ένα μοναδικό λαϊκό ποιητικό ρέκβιεμ που χτίστηκε πάνω σε μία «αληθινά τραγική» αλλά και «τραγικά αληθινή» ιστορία. Τα ποιήματά του εκδόθηκαν επανεκδόθηκαν και μεταφράστηκαν. Έμελλε να μνημονεύονται συχνά. Και έμελλε να τραγουδιούνται πάντα.

 
Στο στρατό έγραψε τους πρώτους στίχους του ο Μάνος Ελευθερίου κι, από τότε, φάνηκε το μεγάλο στιχουργικό ταλέντο του, αφού, εκείνη την πρώιμη περίοδο, γράφτηκε και το περίφημο «Το τρένο φεύγει στις οκτώ», σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, το οποίο συμπεριλήφθηκε στον κοινό κύκλο τραγουδιών τους «Τα λαϊκά». Ο δίσκος πρωτοκυκλοφόρησε, το 1970, στο εξωτερικό με ερμηνευτή τον Γιώργο Καπερνάρο. Ακολούθησε, πάλι στο εξωτερικό, η ηχογράφηση με τη Μαρία Δημητριάδη(1971) και κατόπιν στην Ελλάδα, αυτή με τον Μανώλη Μητσιά (1974). Έκτοτε έγιναν αρκετές ακόμα επανεκτελέσεις αυτού του πολυαγαπημένου τραγουδιού, από σημαντικούς και διαφορετικού είδους κι ύφους ερμηνευτές, κι αυτό δείχνει το μεγαλείο του, μουσικά και στιχουργικά, καθώς και τη μεγάλη επιτυχία του.
 
Βρισκόμαστε στην Αθήνα, την άνοιξη του 1967. Ο κίνδυνος επερχόμενου στρατιωτικού πραξικοπήματος γινόταν όλο και πιο έντονος. Ο Μίκης Θεοδωράκης βλέποντας την αδράνεια της Αριστεράς, με πρωτοβουλία του καλεί τους Λαμπράκηδες να συγκεντρωθούν στις 21 Απριλίου ώστε να συζητήσουν και να αποφασίσουν τις επόμενες ενέργειές τους, οι οποίες θα πρέπει να είναι μελετημένες και προσεγμένες. Την περίοδο αυτή ο Θεοδωράκης έχει μόλις τελειώσει την ηχογράφηση των τραγουδιών του δίσκου «Θαλασσινά φεγγάρια» με ερμηνευτές την Βίκυ Μοσχολιού και τον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Παράλληλα, ετοιμάζει τον νέο του δίσκο «Romancero Gitano» του Federico García Lorca σε ελεύθερη απόδοση του Οδυσσέα Ελύτη, αλλά και έναν κύκλο τραγουδιών του Μάνου Ελευθερίου με τίτλο «Λαϊκά».
 
Ένα βιβλίο του Γιώργου Αρχιμανδρίτη από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα». Ακούγοντας τη μουσική του, το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι είναι η Ελλάδα…Το ίδιο αισθάνομαι ακούγοντας το Μίκη Θεοδωράκη να τραγουδά ή να μιλά…ή ακόμα διαβάζοντας τα κείμενά του. Βλέποντας στο χάρτη τη μικρή χώρα μας, πιστεύω πως αν με κάποιο μαγικό τρόπο γινόταν να τραγουδήσει ο χάρτης, σίγουρα θα τραγουδούσε πάνω στις νότες της μουσικής του Μίκη …
 

Γνωρίζω πολύ καλά πως αυτά που γράφω παρακάτω θα ξεσηκώσουν αρνητικά πάρα πολύ κόσμο που θα διαβάσει το συγκεκριμένο κείμενο. Όμως, είναι καθαρά δική μου άποψη και σκέφτηκα, αφού μου δίνεται η ευκαιρία μέσω του περιοδικού να την εκφράσω, να το κάνω κι ό,τι είναι να γίνει, ας γίνει. Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένας άνθρωπος που, από τα νιάτα του ακόμα πάλεψε για την ελευθερία της χώρας μας είτε μέσα από προσωπικούς του αγώνες είτε μέσα από το καλλιτεχνικό του έργο. Εκείνος και άλλοι 3-4 συνάδελφοί του στιγμάτισαν τον ελληνικό πολιτισμό του 20ου αιώνα, ενώ συνεχίζουν να στιγματίζουν και τον 21ο.

 

ΝΤΑΛΑΡΑΣ -  ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΣΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

Ρεπορτάζ: Τάσος Π. Καραντής

Ένα – ειδικό και συγκεκριμένο – αφιέρωμα στον Μάνο Ελευθερίου πραγματοποίησε(το τριήμερο 11,12 & 13/4 στον «ΙΑΝΟ») η «Λαϊκή Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης», παρουσιάζοντάς, ποιήματά του, που έχει μελοποιήσει ο Μίκης Θεοδωράκης, σε διάφορους κύκλους τραγουδιών του.

Συγκεκριμένα παρουσιάστηκαν αποσπάσματα από τους κύκλους τραγουδιών «Λαϊκά», «Νύχτα Θανάτου», «Αρκαδία IΙ», «Αρκαδία ΙΙΙ», «Τα τραγούδια του Αγώνα», «Μήπως ζούμε σ' άλλη χώρα;», «Πολιτεία Γ’» & «Πολιτεία Δ'».

Στο δελτίο Τύπου, για το τριήμερο αυτό μουσικό αφιέρωμα, καταγράφεται, πολύ περιεκτικά, η καλλιτεχνική σχέση του Μάνου Ελευθερίου με τον Μίκη Θεοδωράκη : «Η συνεργασία του Μίκη Θεοδωράκη με τον Μάνο Ελευθερίου άρχισε το 1966 με τα «Λαϊκά», τα οποία κυκλοφόρησαν στο Παρίσι το 1970 με την Μαρία Δημητριάδη και τον Αντώνη Καλογιάννη και τραγουδιόταν στις συναυλίες που έδινε ο Θεοδωράκης επί χούντας σε όλο τον κόσμο. Η συνεργασία τους συνεχίστηκε και κατά την περίοδο της δικτατορίας. Όταν ο Θεοδωράκης βρέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό στο σπίτι του στο Βραχάτι Κορινθίας, μελοποίησε τη «Νύχτα Θανάτου». Τον καιρό της εξορίας του στη Ζάτουνα της Αρκαδίας, ο Μάνος Ελευθερίου του έστειλε κρυφά δύο ποιητικές συλλογές «Στο παζάρι του φονιά» και «Για τη Μάνα και τους Φίλους», από τις οποίες προέκυψαν οι κύκλοι τραγουδιών «Αρκαδία ΙΙ» και «Αρκαδία ΙΙΙ». Είχε βρεθεί ένας κρυφός τρόπος (ο οποίος δεν αποκαλύπτεται, διότι μπορεί να ξαναγίνει δικτατορία!) και ο Ελευθερίου έστελνε στίχους στον συνθέτη όσο ήταν εξόριστος στη Ζάτουνα Αρκαδίας. Αργότερα, και επί δικτατορίας πάλι, έλαβε στο Παρίσι και μελοποίησε τα ποιήματα που συμπεριέλαβε στον κύκλο τραγουδιών «Τα τραγούδια του αγώνα». Αξίζει να αναφερθεί για την ιστορία, ότι ανάμεσα στα ποιήματα αυτά που στάλθηκαν από τον Μάνο Ελευθερίου στον Θεοδωράκη στο Παρίσι, ήταν και ο κύκλος «Ο Άγιος Φεβρουάριος», που τελικά μελοποιήθηκε από τον Δήμο Μούτση και έγινε μεγάλη επιτυχία.
Μετά τη δικτατορία συνεργάστηκαν ξανά δημιουργώντας τον κύκλο «Μήπως ζούμε σ' άλλη χώρα;», που τραγούδησε η Μαρία Δημητριάδη (1991) αλλά και τραγούδια  που εντάχθηκαν στους κύκλους «Πολιτεία Γ’», με τον Μανώλη Μητσιά (1994) και «Πολιτεία Δ'», με τον Πέτρο Γαϊτάνο (1995)».

Το e-orfeas παρακολούθησε την εναρκτήρια βραδιά (Παρασκευή, 11-4-2014) του αφιερώματος, όπου συμμετείχαν όλοι οι ερμηνευτές και των υπόλοιπων ημερών(Δώρος Δημοσθένους, Μπέττυ Χαρλαύτη και Κώστας Πατσιάς), με αδιαμφισβήτητο πρωταγωνιστή, φυσικά, τον Γιώργο Νταλάρα!

Γράφω, «αδιαμφισβήτητο πρωταγωνιστή» τον Γιώργο Νταλάρα, γιατί, για να γράφουμε αλήθειες, να μην παίζουμε και να μην κρυβόμαστε πίσω από τις λέξεις, αυτός σήκωσε – ερμηνευτικά, αλλά κι ως καλλιτεχνική οντότητα - στην πλάτη του όλη τη βραδιά. Ο Δώρος Δημοσθένους είναι ένας καλός τραγουδιστής, αλλά οι ερμηνείες του δεν μου έδωσαν το προσωπικό του στίγμα και την ταυτότητα του στα τραγούδια, τα είπε, αψεγάδιαστα μεν, απρόσωπα δε. Οι άλλοι δυο ερμηνευτές(Μπέττυ Χαρλαύτη – Κώστας Πατσιάς), αν και σαφώς καλλίφωνοι, δεν έδειξαν ότι μπορούν να σηκώσουν το βάρος των θεοδωρακικών τραγουδιών, το δικό τους μέρος στο πρόγραμμα μου θύμισε «αφιέρωμα ωδείου». Δεν ήταν, εξάλλου, τυχαίο, ότι η παρέα μου, η οποία αποτελούταν από φίλη μουσικό και τραγουδίστρια, από έναν μουσικό κι έναν τενόρο, στα σημεία που δεν τραγουδούσε ο Νταλάρας, «παρασυρόταν» σε συζητήσεις, ενώ, το μέρος αυτό του προγράμματος, επέλεξαν οι θεριακλήδες να καπνίσουν – απαγορεύεται το κάπνισμα στον ΙΑΝΟ – σχηματίζοντας(κατά τη διάρκεια του προγράμματος) μπουλούκια στη Σταδίου… Ενώ, όταν έβγαινε ο Νταλάρας, η φίλη τραγουδίστρια, άφηνε την παρέα και το τραπέζι και στεκόταν όρθια και προσοχή, όσο πιο κοντά στη σκηνή μπορούσε, για να ακούσει με προσήλωση τις ερμηνείες του. Με την πρώτη, εξάλλου, εμφάνιση του Νταλάρα, είδα τον τενόρο, όχι απλά να ακούει τον Νταλάρα, αλλά, να τον παρακολουθεί, όπως παρατήρησα, με την δέουσα μουσική προσοχή.

Πράγματι, ο Γιώργος Νταλάρας, τραγούδησε, τα τραγούδια των δυο σπουδαίων δημιουργών, με την ερμηνευτική εμπειρία, 45 πλέον χρόνων και την μεστότητα και δεινότητα, που εκπορεύεται απ’ αυτήν, σε συνδυασμό, με την καλοδιατηρημένη, για την ηλικία του, φρεσκάδα της φωνής του και τις, πάντα, κρυστάλλινες υψηλές νότες του. Μπορεί τα συγκεκριμένα τραγούδια να μην ανήκαν στις πρώτες εκτελέσεις του μεγάλου ερμηνευτή σε τραγούδια του Θεοδωράκη ή του Ελευθερίου, αλλά, από τη μια ο Νταλάρας είναι, σαφώς, ένας «θεοδωρακικός ερμηνευτής», αφού έχει ερμηνεύσει σε πρώτη εκτέλεση κύκλους τραγουδιών και μεμονωμένα τραγούδια του συνθέτη , ενώ, από την άλλη, αυτό αποτέλεσε και το σασπένς της βραδιάς, που μας αποζημίωσε και με το παραπάνω!

Έτσι, τον ακούσαμε, για πρώτη φορά να ερμηνεύει live, το «Το τραίνο φεύγει στις οχτώ»(!), ενώ ήταν, εξαιρετικός, ανάμεσα σε άλλα, στα : «Μέσα σε κήπο κάθισα», «Κόσμε άσωτε» & «Στο μπαρ».  

Για το τέλος, μας επιφύλαξε και μια έκπληξη, εκτός προγράμματος, αφού ερμήνευσε ένα τραγούδι του Μάνου Ελευθερίου, σε μουσική του Δήμου Μούτση, το «Στους μπαξέδες(Εις μνήμην)»(α’ εκτέλεση : Βίκυ Μοσχολιού), το οποίο, έχει ξανατραγουδήσει ο Νταλάρας, πάλι σε αφιέρωμα για τον Ελευθερίου στον «ΙΑΝΟ» και για το οποίο, έχει δηλώσει, δημόσια, ότι το «έχει άχτι». Και πράγματι, με περίσσια αγάπη και ψυχή μας το τραγούδησε.

Ο Μάνος Ελευθερίου, φυσικά, ήταν παρών και – ολιγόλογος και ταπεινός, όπως πάντα – μας αφηγήθηκε διάφορα περιστατικά, σχετικά με τη δημιουργία των κοινών τραγουδιών τους με τον Θεοδωράκη. Σ’ αυτό το νοσταλγικό κλίμα συνέβαλε κι η κόρη του συνθέτη, Μαργαρίτα Θεοδωράκη, με τις δικές της αφηγήσεις, αλλά – με όλο το σεβασμό – θα την ήθελα πιο, ταιριαστά, φειδωλή, δίπλα στον Ελευθερίου και στον Νταλάρα, αποφεύγοντας το «τηλεοπτικού τύπου» χιούμορ, που ήταν ξένο με το περιεχόμενο των τραγουδιών και την όλη ατμόσφαιρα.

Εν κατακλείδι και παρόλη, την, υποκειμενική μου, «γκρίνια», η βραδιά - στην ολότητά της - μας άφησε αυτό που έπρεπε να μας αφήσει, μέσα από την παρουσίαση του κοινού έργου των Μίκη Θεοδωράκη και Μάνου Ελευθερίου.

 

  
  
  
  
  
  
  
  
  

Άξια κι η «Λαϊκή Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης», την οποία αποτελούσαν οι:
Γιάννης Μπελώνης, πιάνο
Θανάσης Βασιλάς, μπουζούκι
Βαγγέλης Κονταράτος, κιθάρα
Ξενοφών Συμβουλίδης, μπαγλαμάς - όμποε
Λευτέρης Γρίβας, ακορντεόν
Σταύρος Καβαλιεράτος, κοντραμπάσο
Στέφανος Θεοδωράκης – Παπαγγελίδης, κρουστά


Το πρόγραμμα της βραδιάς (όπως μας δόθηκε):

«Τα λαϊκά»
1)Το παλικάρι έχει καημό – Δώρος Δημοσθένους
2)Μια νυχτερίδα στη σκεπή – Δώρος Δημοσθένους
3)Σ’ αυτή τη γειτονιά – Δώρος Δημοσθένους
4)Η πόρτα μου είναι ανοιχτή – Μπέττυ Χαρλαύτη
5)Το σπίτι μου είναι μικρό – Κώστας Πατσιάς
6)Ο δικαστής – Μπέττυ Χαρλαύτη
7)Το ψωμί μου είναι γλυκό – Κώστας Πατσιάς
 8)Σ’ αυτό το δύσκολο καιρό – Κώστας Πατσιάς


«Νύχτα θανάτου»
 9)Στου πικραμένου την αυλή – Μπέττυ Χαρλαύτη
 10)Όσους δεν πήρε η μοναξιά – Δώρος Δημοσθένους
 11)Γενέθλια – Μπέττυ Χαρλαύτη
12)Τώρα κρύψε τ’ όνομά σου – Μπέττυ Χαρλαύτη
13)Έχεις μάτια το φεγγάρι – Δώρος Δημοσθένους
 14)Κλάψε στα γόνατα μου τη ντροπή σου – Μπέττυ Χαρλαύτη


«Τα λαϊκά»
15)Κάθε πρωί – Γιώργος Νταλάρας
16)Το τρένο φεύγει στις οχτώ – Γιώργος Νταλάρας
 17)Ήρθαν τα βάσανα – Γιώργος Νταλάρας
 18)Μέσα σε κήπο κάθισα – Γιώργος Νταλάρας
19)Του χάρου η μάνα – Γιώργος Νταλάρας


«Αρκαδία ΙΙ»
 20)Τρία ποτάμια – Μπέττυ Χαρλαύτη
 21)Ο χρησμός – Μπέττυ Χαρλαύτη
22)Στο παζάρι του φονιά –Μπέττυ Χαρλαύτη
23)Ήρθαν οι άνθρωποι με τα μαύρα – Μπέττυ Χαρλαύτη
24)Αυτοί που θα ’ρθουν – Κώστας Πατσιάς


 «Αρκαδία ΙΙΙ»
 25)Μάνα το μάνα τ’ ουρανού – Κώστας Πατσιάς
 «Τα τραγούδια του αγώνα»
 26)Η επιστολή – Δώρος Δημοσθένους
27)Η αυλή – Μπέττυ Χαρλαύτη
28)Ποιος τη ζωή μου – Δώρος Δημοσθένους
 «Το τρένο δεν ξεκίνησε ποτέ για Κατερίνη»
 29)Το τρένο δεν ξεκίνησε ποτέ για Κατερίνη – Κώστας Πατσιάς


 «Πολιτεία Γ’»
30)Εκείνα που είχα να σου πω - Μπέττυ Χαρλαύτη


«Πολιτεία Δ’»
31)Ας τους να μας κοροϊδεύουν – Κώστας Πατσιάς


«Μήπως ζούμε σ’ άλλη χώρα;»
 32)Κόσμε άσωτε -     Γιώργος Νταλάρας
 33)Στο μπαρ -  Γιώργος Νταλάρας

 


Φωτογραφίες: Χρύσα Σωφρονά (https://www.facebook.com/sofron)

 

 
Κι οι τρεις τους αποτελούν τρία κορυφαία ονόματα του τραγουδιού μας. Ο Μίκης, βέβαια, αποτελεί μια παγκόσμια προσωπικότητα της μουσικής, που τιμά την Ελλάδα και τον πολιτισμό της σ’ όλον τον κόσμο, Αλλά, κι οι άλλοι δυο – πέρα από του ότι είναι σήμερα οι δυο μεγαλύτερες, εν ζωή, αντρικές φωνές του τραγουδιού μας – είναι δυο σπουδαίοι ερμηνευτές που ευτύχησαν, να συνεργαστούν με τους μεγαλύτερους συνθέτες και στιχουργούς μας, και να πουν, οι δυο τους, τα μισά, και παραπάνω, σπουδαία τραγούδια, του ελληνικού τραγουδιού, του τελευταίου μισού αιώνα. Και, φυσικά, είναι οι δυο τραγουδιστές που οι δίσκοι τους έχουν μπει στα περισσότερα σπίτια Ελλήνων σ’ όλη την ιστορία του ελληνικού τραγουδιού!
 
«Τα 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας” είναι το “πιστεύω” της αιώνιας πάλης της Ρωμιοσύνης για την Ελευθερία». Αυτή η φράση του Μίκη Θεοδωράκη, νομίζω πως συμπυκνώνει τη σημασία και την αξία αυτού, του πιο χαρακτηριστικού ίσως, έργου του της περιόδου της δικτατορίας. Η γέννηση των «Λιανοτράγουδων», αλλά κι οι συμπληγάδες που πέρασαν, μέχρι να μελοποιηθούν και να εκδοθούν, έχουν περιγραφεί, πολύ γλαφυρά, στην επανέκδοση του δίσκου(MIKIS THEODORAKIS, EMI, remasters vol. 8/2003), από τον ίδιο τον Θεοδωράκη και τον Ρίτσο.
 

Ο Μίκης Θεοδωράκης παρουσιάζει
τον "Επιβάτη" και το "Ραντάρ" του 2014
με τη Φωτεινή Δάρρα
Στίχοι: Κώστας Τριπολίτης


Ένα από τα βασικότερα στοιχεία στα ποιητικά κείμενα των κύκλων «Επιβάτης» και «Ραντάρ» του Κώστα Τριπολίτη είναι ο εκρηκτικός τους χαρακτήρας. Το στοιχείο αυτό, της έκρηξης, έλειψε και από τις δύο ταυτόχρονες εκτελέσεις τους στην αρχή της δεκαετίας του ‘80, για διάφορους λόγους.
Εκείνο που κατά τη γνώμη μου βάραινε πιο πολύ, ήταν τα ηχητικά όρια της Λαϊκής Ορχήστρας και γι’ αυτό όσοι τραγουδιστές της έντεχνης λαϊκής μουσικής θέλησαν να τα ξεπεράσουν, κατέφυγαν στον ήχο της αμερικάνικης μουσικής και ιδιαίτερα στον ήχο του Χαίντριξ, του κορυφαίου εκπροσώπου αυτής της Σχολής. Το αποτέλεσμα ήταν το περίβλημα (ο αμερικάνικος ήχος) να κυριαρχήσει επί της ουσίας που ήταν ο ελληνικός στίχος και έτσι το κίνημα αυτό να καταταγεί στην ροκ μουσική και να αγκαλιαστεί από την ελληνική νεολαία που διψούσε για εκρηκτικές ηχητικές καταστάσεις.
 Ήταν όμως επόμενο με τον ξένο ήχο να χαθεί και η ελληνικότητα του τραγουδιού και από την άλλη πλευρά, την πλευρά του ήχου της ελληνικής λαϊκής ορχήστρας, να μην ικανοποιούνται πια οι νέες ηχητικές κατακτήσεις, οπότε το ευρύ κοινό και κυρίως η νεολαία στράφηκαν προς τα έργα με τον γνήσιο δικό τους ήχο, δηλαδή τα αμερικάνικα.
          Ποιος όμως δίνει τον δικό του ήχο σ’ ένα τραγούδι; Βασικά η ενορχήστρωση. Την έκρηξη την πραγματοποιούν η ορχήστρα και ο τραγουδιστής. Αυτές είναι οι σκέψεις που με οδήγησαν στην αναθεώρηση της ενορχήστρωσης και της τραγουδιστικής ερμηνείας αυτών των δύο έργων, δεδομένου ότι ο χρόνος βοήθησε να ξαναγίνουν επίκαιρα τα κείμενα και η μουσική.
          Έτσι για την μελωδική ερμηνεία επέλεξα την Φωτεινή Δάρρα, που από καιρό πίστευα ότι τόσο φωνητικά όσο και ερμηνευτικά ανταποκρινόταν απόλυτα στις νέες αντιλήψεις μου για τη μορφή της νέας ερμηνείας, ενώ για την ορχήστρα, αντί για την χρήση των μουσικών οργάνων της ροκ, αποφάσισα ότι η Λαϊκή μου Ορχήστρα είναι ικανή να στηρίξει την απαιτούμενη ηχητική έκρηξη, φτάνει να προσαρμοστεί το κάθε όργανο και ο κάθε μουσικός στην αναγκαιότητα της ριζικής αλλαγής ως προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
          Όλα ήταν θέματα αντίληψης και σκληρών δοκιμών. Πρώτη η Φωτεινή Δάρρα ανταποκρίθηκε απόλυτα στη νέα αντίληψη ύστερα από πολλές κοπιώδεις, όμως τελικά ευχάριστες προσπάθειες. Όσο για την ορχήστρα, με τη συμπαράσταση του Γιάννη Μπελώνη, ασχοληθήκαμε σχολαστικά με την υλοποίηση των αλλαγών που θα έκαναν τη Λαϊκή Ορχήστρα -χωρίς να χάσει τον χαρακτήρα της- να γίνει ικανή να προκαλεί την απαραίτητη ηχητική έκρηξη που θα βοηθούσε την ανάδειξη των κειμένων που αποκαλύπτουν δραματικά την τραγωδία του ελληνικού λαού στην πλέον σκληρή της μορφή: Όταν δηλαδή δόλιες δυνάμεις προσπαθούν να τον μεταβάλουν σε Επιβάτη μέσα στην ίδια του τη χώρα.
           Μίκης Θεοδωράκης

 



Την ενορχήστρωση, τις πρόβες και τη διεύθυνση της ορχήστρας πραγματοποίησε ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης.
*Οι μουσικοί κύκλοι «Επιβάτης» και «Ραντάρ» θα κυκλοφορήσουν σύντομα από τη δισκογραφική εταιρεία SUI GENERIS MUSIC. Τη Φωτεινή Δάρρα πλαισιώνει η Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης»



 

 
Το 2003 κυκλοφόρησε σε cd (remastered) από την MINOS-EMI το έργο του Μίκη Θεοδωράκη «Χαιρετισμοί»», έργο που κυκλοφόρησε πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1982 σε βινύλιο από την ίδια εταιρία και το οποίο έργο γραφόταν από το 1978 έως το 1981. Το έργο είναι σε στίχους της Αγγελικής Ελευθερίου και του Γιάννη Θεοδωράκη, ενώ ένα τραγούδι είναι σε στίχους του ίδιου του συνθέτη. Συμμετέχει η χορωδία της Τερψιχόρης Παπαστεφάνου.
Το όλο έργο, είναι πολύ απλά ένα αριστούργημα. Τα περισσότερα τραγούδια είναι δραματικά και ο λυρισμός τους συγκλονίζει....
Ο Θεοδωράκης μας εκπλήσσει πιο πολύ από ποτέ πριν,μη ακολουθώντας τη γνωστή φόρμα των τραγουδιών αφ’ ενός και αφ’ ετέρου με την μαγική ενορχήστρωση.

 

Ο Μίκης Θεοδωράκης έδωσε με δήλωσή του από το σπίτι του στο Βραχάτι μία ιδιαίτερα σκληρή απάντηση στον τέως κυβερνητικό εκπρόσωπο και νυν υφυπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Πεταλωτή, με αφορμή όσα είπε ο κ. Πεταλωτής για την αφίσα που κυκλοφόρησε η κίνηση ανεξάρτητων πολιτών «Σπίθα» στην Κομοτηνή και αφορά τους βουλευτές που εκλέγονται στην περιοχή με το ΠΑΣΟΚ και ψήφισαν την περασμέν εβδομάδα το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα. Να θυμίσουμε πως μέλη της Σπίθας κυκλοφόρησαν αφίσα με τις φωτογραφίες βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, που ψήφισαν το Μεσοπρόθεσμο, αναγράφοντας σε αυτή "Θρακιώτη! Αυτοί ψήφισαν το μεσοπρόθεσμο μνημόνιο!!! Ας μην ξεχάσουμε τους ναι-ναι-κους του καθεστώτος." Ακολούθησαν οι δηλώσεις του Γιώργου Πεταλωτή, ο οποίος έκανε λόγο για ακροδεξιές πρακτικές.

 

 
Στις 2 Οκτωβρίου 2000, οι πιστοί φίλοι της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη ευτύχησαν να απολαύσουν τον «Επιτάφιο» στο Ηρώδειο, με την ενορχήστρωση, αλλά και τη μουσική διεύθυνση του Σταύρου Ξαρχάκου και την ερμηνεία της Μαρίας Σουλτάτου.
 
Ένα ολοκληρωμένο soundtrack του Μίκη Θεοδωράκη, που αποτελεί σπάνιο μουσικό ντοκουμέντο. Με σενάριο του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη και του συγγραφέα Κώστα Κοτζιά, ο Αλέκος Αλεξανδράκης επιχειρεί την πρώτη του σκηνοθεσία στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Έχει ήδη παντρευτεί την Αλίκη Γεωργούλη (1957) και μοιράζονται την αγάπη τους για την τέχνη, τις προοδευτικές τους ιδέες, τα ιδανικά τους για έναν καλύτερο κόσμο.
H "Συνοικία το όνειρο" λογοκρίθηκε και ένας αστυνομικός διευθυντής, που σταμάτησε την προβολή της, τους είχε πει: "Τι πράγματα είναι αυτά που δείχνετε; Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πεινασμένοι ούτε τρελοί που να κυκλοφορούν ελεύθεροι. Κάνετε κομμουνιστική προπαγάνδα".Ευτυχώς που διαμαρτυρήθηκε η Ελένη Βλάχου κι επετράπη τελικά η προβολή της ταινίας, έστω και πετσοκομμένη.
 
Άλλος ένας εξαιρετικός δίσκος που χάθηκε μέσα στην πληθώρα των κυκλοφοριών των έργων του Μίκη Θεοδωράκη μετά την μεταπολίτευση είναι ο δίσκος "Προδομένος λαός" σε στίχους Βαγγέλη Γκούφα από το θεατρικό έργο "Μαντώ Μαυρογένους". Ο δίσκος αυτός, εξαιρετικά δυσεύρετος σήμερα , κυκλοφόρησε το 1974 από την εταιρία Μinos.
 
Το 1985 ο Μάνος Χατζιδάκις ιδρύει τη δισκογραφική εταιρία "Σείριος" κάνοντας μία φιλόδοξη προσπάθεια για την παραγωγή ποιοτικών μουσικών έργων. Ο "Σείριος" ξεκίνησε με σκοπό να στηρίζει κυρίως νέους τραγουδιστές και τραγουδοποιούς. Ο δίσκος που θα σταθώ είναι ο πρώτος δίσκος της δισκογραφικής εταιρίας "Σείριος" ο οποίος εγκαινίασε μία νέα εποχή στην ελληνική δισκογραφία. Είναι ο δίσκος “Διόνυσος” που κυκλοφόρησε το 1985. 11 ολοκαίνουργια τραγούδια (+2 ορχηστρικά) σε σύνθεση - ποίηση - ενορχήστρωση και διεύθυνση του Μίκη Θεοδωράκη. Τραγουδάει ο Θανάσης Μωραϊτης.
 
Ένας από τους πιο σπουδαίους ,αλλά και πιο αδικημένους , κατά την ταπεινή μου γνώμη , δίσκους της ελληνικής δισκογραφίας είναι ο δίσκος του Μίκη Θεοδωράκη "Στην ανατολή" με ερμηνευτή το Στέλιο Καζαντζίδη.Ο δίσκος εκδόθηκε στις 4/11/1974, λίγο μετά την πτώση της χούντας.
 
Powered by Tags for Joomla

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Άγγιξα, αγάπησα, έσκαψα, σύναξα θλίψη, γέμισα βοή.
Γιώργος Θέμελης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS