89 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
29.06.2017
Ορφέας | Main Feed
Ηλίας Κλωναρίδης
Αναζήτηση με tags
Το 1981 κυκλοφόρησε ο δίσκος "Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ" του Απόστολου Καλδάρα με ερμηνευτή τον Ηλία Κλωναρίδη. Τους στίχους έγραψε ο ίδιος ο συνθέτης καθώς και οι Δ. Ρήτας & Β. Μπουσιώτης.
 

Ηλίας Κλωναρίδης «Εγώ θα είμαι εδώ» Polymusic/2013

Γράφει ο Κώστας Πατσαλής

Σ’ αυτή τη δύσκολη εποχή, για την ελληνική δισκογραφία και όχι μόνο, ο Ηλίας Κλωναρίδης επανέρχεται στα μουσικά πράγματα, μ’ ένα ολοκαίνουργο άλμπουμ, με τίτλο « Εγώ θα είμαι εδώ». Ο Ηλίας Κλωναρίδης είναι μεγάλος τραγουδιστής! Από τα πρώτα χρόνια του ’70 συνεργάστηκε με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Απόστολο Καλδάρα και βέβαια τον Γιώργο Κατσαρό(με το τραγούδι – σταθμό, τον «Αυγερινό», σε στίχους Πυθαγόρα). Ερμηνευτής μεγάλης γκάμας, τραγούδησε δημοτικό, «έντεχνο», λαϊκό και βέβαια βυζαντινή μουσική. Ο Ηλίας Κλωναρίδης είναι από τις περιπτώσεις που τους έπρεπε ακόμη μεγαλύτερη καριέρα. Θεωρώ ότι είναι από τις «αδικημένες» φωνές. Πριν λίγο καιρό, από την Polymusic, κυκλοφόρησε το νέο του cd με δημιουργούς την Άννα Μπουκουβάλα στο στίχο και τον Χρυσόστομο Χαρίση στις μουσικές. Η στιχουργός Άννα Μπουκουβάλα γράφει στο ένθετο του cd : «Σε μια μεγάλη φωνή αξίζουν μεγάλα τραγούδια… Όλοι μας δώσαμε από ψυχής ότι καλύτερο είχαμε για τον αξεπέραστο Ηλία… Σας ευχαριστώ όλους και περισσότερο τον Ηλία που μας τίμησε με τις μοναδικές και αυθεντικά λαϊκές ερμηνείες του!». Όπως είναι φυσικό οι δυο δημιουργοί σεβάστηκαν την ιστορία του Κλωναρίδη και προσπάθησαν να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό. Έτσι έχουμε ένα άλμπουμ, με σύγχρονα λαϊκά τραγούδια, που τα ακούει κανείς ευχάριστα, με θέματα τον έρωτα, τον πόνο, τη μοναξιά… Οι στίχοι είναι απλοί και άμεσοι. Οι μουσικές, ζεϊμπέκικα, χασάπικα και λαϊκές μπαλάντες. Πάνω απ΄όλα βέβαια είναι οι ερμηνείες του Ηλία Κλωναρίδη. Η φωνή του Κλωναρίδη είναι σαν το παλιό κρασί. Ακούγοντας κανείς όλο το άλμπουμ, προσεκτικά, μπορεί να προσέξει τις ιδιαίτερες αρετές των ερμηνειών του. Το ταλέντο μαζί με την πείρα των τόσων χρόνων κάνουν τον Κλωναρίδη να ερμηνεύει τα τραγούδια με υποδειγματικό τρόπο. Ακούγοντας το ομώνυμο τραγούδι του άλμπουμ (ένα υπέροχο «απλωτό» ζεϊμπέκικο), μπορεί να ακούσει κανείς με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να ερμηνεύσει κανείς το ίδιο τραγούδι. Σωστό μάθημα ερμηνείας για τους νέους τραγουδιστές. Ο Κλωναρίδης δεν κάνει άσκοπες κορώνες, αφού δεν έχει ν’ αποδείξει, ερμηνευτικά πια, σε κανένα τις ήδη γνωστές μεγάλες δυνατότητές του. Άλλα τραγούδια που θα ξεχωρίζαμε είναι τα «Της λησμονιάς να πιω νερό», «Έκανα λάθος», «Όλο πείσματα» & «Λίγες στιγμές».

 

 

«ΕΓΩ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΕΔΩ» / Ηλίας Κλωναρίδης / Polymusic 0880124

Στίχοι: Άννα Μπουκουβάλα, Μουσική: Χρυσόστομος Χαρίσης

1. ΕΓΩ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΕΔΩ

2. ΑΠΟΨΕ

3. ΛΙΓΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

4. ΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ

5. ΚΑΡΔΟΥΛΑ ΜΟΥ ΝΤΑΓΙΑΝΤΑ

6. ΣΑ ΒΡΑΧΟΣ

7. ΜΥΡΩΜΕΝΑ ΧΕΙΛΗ

8. ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΟ

9. ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ ΝΑ ΠΙΩ ΝΕΡΟ

10. ΕΚΑΝΑ ΛΑΘΟΣ

11. ΟΛΟ ΠΕΙΣΜΑΤΑ

12. ΑΜΑΡΤΗΣΑ

Τον Ηλία Κλωναρίδη συνοδεύουν εξαιρετικοί μουσικοί.

Κρουστά: Β.Καρίπης

Πνευστά: Θ.Παπαδόπουλος

Μπάσο: Μ.Ντούτσουλης

Ακουστικές κιθάρες: Γ.Παπαζαχαριάκης

Ηλεκτρική κιθάρα στο 2: Γ.Σπάθας

Μπουζούκι, λαούτο, τζουρά, μπαγλαμά: Μ.Καραντίνης

Πλήκτρα: Χρ. Χαρίσης

Ακορντεόν: Ν.Χατζηϊορδάνου

Τσέλο: Μ.Πορφύρης

Τύμπανα στο 4: Γ.Κατσίκας

Ενορχήστρωση: Θύμιος Παπαδόπουλος

 

Ηλίας Κλωναρίδης: «Οι νότες κρύβουν ψυχή!»

Συνέντευξη στον Κώστα Πατσαλή

Ο Ηλίας Κλωναρίδης είναι από τις μεγαλύτερες φωνές της Ελλάδας αλλά κι από τις πιο αδικημένες ταυτόχρονα. Ξεκίνησε την καριέρα του στις αρχές της δεκαετίας του ’70 με όπλο την υπέροχη, ρωμαλέα και τεράστιας έκτασης φωνή του. Ξεκίνησε σε μια μικρή εταιρία τραγουδώντας συνθέσεις του Κώστα Ξενάκη, χωρίς καμιά ιδιαίτερη επιτυχία. Στη συνέχεια άλλαξε εταιρία, πήγε στην Columbia όπου έκανε ουσιαστικά την αρχή του. Συνεργάστηκε με συνθέτες όπως ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Τάκης Σούκας, ο Αντώνης Βαρδής, ο Θαν. Πολυκανδριώτης κ.ά. Η ερμηνεία του στο τραγούδι των Κατσαρού-Πυθαγόρα «Αυγερινός» σημάδεψε την πορεία του στο ελληνικό πεντάγραμμο. Ακολούθησαν κι άλλα τραγούδια – επιτυχίες όπως τα : «Στου φεγγαριού την αγκαλιά», «Δρόμοι της Αθήνας», «Θάλασσες», «Μη μου λες για τα μάτια της», «Κλαις» κ.ά. Η καριέρα του όμως δεν είχε την τύχη που θα άξιζε σ’ αυτή τη μεγάλη φωνή. Φταίνε ίσως και κάποιες συγκυρίες, φταίνε και κάποιες λάθος επιλογές. Η περεταίρω ανάλυση των παραπάνω είναι θέμα άλλης στιγμής και χρόνου. Ο Ηλίας Κλωναρίδης, σήμερα, ακμαίος κι «ετοιμοπόλεμος» τραγούδησε με την υπέροχη φωνή του, μια φωνή σαν το παλιό καλό κρασί, νέα τραγούδια στο cd «Εγώ θα είμαι εδώ», που μόλις κυκλοφόρησε από την Polymusic. Με αφορμή τη νέα αυτή δουλειά συναντηθήκαμε στο σπίτι του και μιλήσαμε, για πάνω από τρεις ώρες, για τη καριέρα του και για την ελληνική μουσική γενικότερα. Ειλικρινής, ευγενής και αυθεντικός, μίλησε με χειμαρρώδη τρόπο για πολλά ενδιαφέροντα πράγματα γύρω από τη διαδρομή του στο ελληνικό τραγούδι και για τη μουσική γενικότερα.

- Κύριε Κλωναρίδη πρόσφατα κυκλοφόρησε μια νέα σας δουλειά με τίτλο «Εγώ θα είμαι εδώ». Μιλήστε μας γι’ αυτήν.

Ηλίας Κλωναρίδης: Ήταν μια πρόταση… Το υλικό, τα τραγούδια, ήταν έτοιμα από την κυρία Μπουκουβάλα, η οποία είναι στιχουργός τραγουδιών και ήδη τα είχε δώσει τους στίχους στο Θύμιο Παπαδόπουλο, γνωστό μουσικό και παραγωγό. Έγινε η επιλογή των τραγουδιών κι από κει και πέρα πήραν το δρόμο της μελοποίησης, με μουσικές του Χρυσόστομου Χαρίση κι αυτός γνωστός μουσικός (στο παρελθόν είχε κάνει επιτυχία με τον Σφακιανάκη με το «Γύφτισσα μέρα» )…. Είναι απλά τραγούδια, λαϊκά, σημερινά, με ρομαντικό στίχο θα έλεγα. Τα άκουσα σε demo κι από κει και πέρα άρχισα δειλά-δειλά είπα τα τρία, μετά άντε τέσσερα, μετά λέω «δεν τα λέω όλα;» (γέλια). Την ενορχήστρωση την έκανε ο Θύμιος Παπαδόπουλος στο δικό του στούντιο. Έπαιξαν εξαίρετοι μουσικοί όπως ο Μανώλης ο Καραντίνης μπουζούκι, κιθάρα ο Παπαζαχαριάκης, ο Σπάθας κι άλλοι μουσικοί. Εγώ δεν παρέστην στις ηχογραφήσεις, ήταν έτοιμα από μουσικές, πήγα μόνο και τα τραγούδησα στο στούντιο. Ομολογώ, ότι λόγω πείρας πολλών ετών, τα τραγούδια τα διακρίνει η ωριμότητα της ερμηνείας μου και μια απλότητα. Αυτό επιδιώκω τώρα, γιατί πια δεν είμαι νέος τραγουδιστής! Να αποδείξω τώρα, τι; Συμβαίνει καμιά φορά πολλοί τραγουδιστές της γενιάς μου να κάνουν υπερβολές, ότι και καλά αντέχουν ακόμα, και ουρλιάζουν αντί να τραγουδάνε! Αυτό προσπάθησα, να μην κάνω κορώνες, ανούσιες. Αλλά εκφραστικά τα υπερασπίστηκα πάρα πολύ καλά και όποιος έχει ένστικτο το διακρίνει αυτό στα τραγούδια. Δεν ξέρω αν το παρατήρησες, αν τα άκουσες;

- Βέβαια! Στο πρώτο τραγούδι του άλμπουμ («Εγώ θα είμαι εδώ») φαίνεται με πόσους διαφορετικούς τρόπους ερμηνεύετε τη μελωδία και τις μουσικές φράσεις. Σωστό μάθημα ερμηνείας για νέους τραγουδιστές.

Η. Κ.: Αυτήν την ικανότητα την είχε ο μεγάλος Στέλιος Καζαντζίδης! Αυτό είναι τέχνη! Όχι απλώς να ερμηνεύουμε μια μουσική ψυχρά, που βασίζεται μόνο σε πέντε νότες. Οι νότες κρύβουν ψυχή, οι λέξεις οι συλλαβές… Όλα αυτά θα πρέπει ο καλλιτέχνης αν έχει περιεχόμενο να δίνει στον ακροατή, να τον κρατάει σε μια εγρήγορση για να τον παρατηρεί. Γιατί άμα τον βάζεις να λέει το τραγούδι μια φορά, όλο το τραγούδι ψυχρά κι ισοπεδωμένα δεν έχει ενδιαφέρον νομίζω… Βέβαια και σ΄αυτό υπάρχει μέτρο.

- Στην εποχή μας η δισκογραφία –και όχι μόνο- περνάει δύσκολες μέρες…

Η. Κ.: Πάρα πολύ δύσκολες!

- Εσείς όμως επιμένετε. Κάνατε νέο cd!

Η. Κ.: Κοίταξε! Προέκυψε! Εγώ δεν θα έμπαινα σε διαδικασία, γιατί ξέρω ακριβώς πως είναι μια πάρα πολύ δύσκολη εποχή… Δεν πουλάνε οι εταιρίες, δεν υπάρχει κίνητρο… Όταν δεν υπάρχει έσοδο από το cd, να το πάρει εταιρία, να πουλήσει, να πληρώσει τα έξοδα των δημιουργών, των μουσικών, των στούντιο, τη διαφήμιση που είναι υποχρεωτική…. Το διαδίκτυο έκανε και καλό και κακό σε πολλά, δυστυχώς… Δεν ξέρω αν κάποια στιγμή μπορεί να ελεγχθεί, έστω όταν μπαίνει και κατεβάζει ο άλλος να πληρώνει κατιτίς… Τώρα με την κυκλοφορία του cd το βρίσκει κανείς αμέσως στο διαδίκτυο και κάνει ένα copy από κει και τα ακούει… Εμένα μου έγινε πρόταση, οπότε δεν είχα τίποτα να χάσω. Αν ήταν να κάνω εγώ τόσα έξοδα, δυστυχώς, δεν μου περισσεύουνε κι ούτε θα έμπαινα στη διαδικασία. Ας είναι καλά η κυρία Μπουκουβάλα που είχε το μεράκι να κάνει την παραγωγή και μου το πρότεινε!

- Πότε νιώσατε ότι το τραγούδι δεν θα είναι απλώς ένα προσωπικό μεράκι αλλά θα είναι ένα από τα σοβαρότερα κομμάτια της ζωή σας;


Η. Κ.: Καθένας αγαπάει κάτι στη ζωή του. Πρέπει να υπάρχει όμως το χάρισμα και το μεράκι. Από τότε που ένιωσα τον εαυτό μου άκουγα τραγούδια. Το μυαλό μου, το αυτί μου εκεί ήταν. Πρέπει να πω ότι λόγω οικογενειακής παράδοσης, ήμουνα στο χώρο της εκκλησίας, ήμουν ψάλτης. Ο μεγάλος μου αδερφός ήταν και είναι πολύ ξεχωριστός σε αυτό που κάνει, σπουδαίος, τεράστιος! Επηρεασμένος απ’ αυτόν πήγα κι εγώ στη βυζαντινή μουσική κι έμαθα από δεκατεσσάρων χρονών βυζαντινή μουσική. Κοντά του πήρα πάρα πολλά γιατί ήταν φτασμένος ψάλτης. Από τα πέντε αδέρφια που είμαστε, εγώ κι αυτός, σ’ αυτό το αντικείμενο, είμαστε ξεχωριστοί! Έτσι κι εγώ ήμουνα σε κάποια εκκλησία - μέχρι το στρατό - κι έψελνα κι έπαιρνα το χαρτζιλίκι μου κάνοντας το μεράκι μου. Πήγα στρατιώτης κι επειδή δεν είχα τα προσόντα για να σπουδάσω αποφάσισα ν’ ασχοληθώ με το τραγούδι. Μετρούσα τη φωνή μου, πίστευα ότι δεν υστερούσα από φωνή από τραγουδιστές της εποχής, τότε… Μετρούσα τη φωνή μου στην ικανότητα ελιγμών, λαρυγγισμών όπως λέμε, και δεν υστερούσε! Κι έτσι ήρθα στην Αθήνα κι αυτό ήταν μεγάλο αβαντάζ για να γνωρίσω ανθρώπους. Στην περίοδο της θητείας μου είχα πάει στα «Ταλέντα» του Γιώργου Οικονομίδη (οι παλιοί θα θυμούνται), που γίνονταν κάθε Κυριακή. Ηχογραφούνταν τα τραγούδια και μεταδίδονταν την Κυριακή το μεσημέρι. Πήγα κι εγώ με τα στρατιωτικά στο Μουσείο απέναντι, Σκαραμαγκά, ένα στενάκι που μετά έγινε το στούντιο Polysound. Είπα ένα τραγούδι και μ΄άφησε να το πω ολόκληρο, παρόλο που ήμουν άπειρος…

- Ποιο ήταν αυτό το τραγούδι;

Η. Κ.: Είπα ένα «γυναικείο» τραγούδι! Της Μαρινέλλας, το «Πάλι θα κλάψω» (σ.σ. το τραγουδάει…) μουσική Νάκη Πετρίδη, στίχοι Σέβης Τηλιακού.

- Γιατί το διαλέξατε;

Η. Κ.: Το είπα για να μη μιμηθώ κάποιον άντρα. Όταν είσαι άπειρος μιμείσαι οποιονδήποτε. Του άρεσα (σ.σ. του Οικονομίδη) και μου λέει «Ρε, εσύ είσαι έτοιμος!». Ο άνθρωπος που ήταν στην κονσόλα είχε εταιρία δική του. Ήταν ο Σίφης Σιγανός. Μια μικρή εταιρία, Monitor Control λεγότανε. Υπόγραψα συμβόλαιο αλλά δεν ευόδωσε. Την ίδια περίοδο γνώρισα και τον Χρήστο Νικολόπουλο, μέσω ενός συγχωριανού του…. Τον επισκεφτήκαμε μια μέρα στο Γαλάτσι, τότε, έπαιζε με τον Νταλάρα νομίζω, στη Φιλελλήνων (σ.σ. στο κέντρο ΣΤΟΡΚ ) και με τη Μαρινέλλα. Αυτά γύρω στο ’70 - ’71. Μου λέει ο Χρήστος, «κοίταξε, καλός είσαι, θα σε συστήσω σε μια εταιρία που συνεργάζομαι εγώ». Ήταν μια εταιρία μικρή, η Polyphone. Είχε διαφημιστικό πρόγραμμα αυτή η εταιρία και είπα εντάξει. Πήγα, με άκουσαν στο στούντιο, στο Περισσό, ήταν εκεί ο Κωνσταντόπουλος, ο παλιός ηχολήπτης, της Νάντιας Κωνσταντοπούλου αδερφός. Είπα το «Είμαι αητός χωρίς φτερά», μου είπαν να πω κι ένα άλλο και στο τέλος μου λένε ότι είμαι εντάξει. Μου κλείνουν συμβόλαιο για έξι χρόνια! Χαρά εγώ, τι χαρά, δεν τραγούδησα ποτέ τελικά εκεί! Μου λέγανε «Κάτσε λίγο να στρώσεις!»… Παρόλα αυτά, όταν απολύθηκα από το στρατό με σύστησαν και πήγα σ΄ένα μαγαζί στο Αιγάλεω, «Ηλιοβασίλεμα» λεγόταν κι έτσι άρχισα… Εκείνη την εποχή γνώρισα και τον Γιώργο Μητσάκη, από κάποιον κιθαρίστα ο οποίος έπαιζε στην ορχήστρα του Μητσάκη. Με έστειλε να μ’ ακούσει. Πήγα, στην πλατεία Κολιάτσου έμενε, στην οδό Κύθνου, μου λέει «καλός είσαι , θα κάνουμε δουλειά». Πέρασα όλο το ρεπερτόριο (σ.σ. του Μητσάκη) κι εγώ! Μου ‘λεγε πες ετούτο, πες εκείνο, μου λέει «τα ‘μαθες!». Μου λέει «θα κάνουμε καινούρια δουλειά». Εγώ βέβαια είχα υπογράψει συμβόλαιο κι ήμουν δεσμευμένος, αλλά του το απέκρυψα. Μου λέει «θα είσαι δυο χρόνια για πάρτη μου, εγώ θα μιλάω κι εσύ θα είσαι εργαλείο». Του λέω κι εγώ «ό,τι πεις!». Παράλληλα παρακαλούσα τον άλλον να μου δώσει πίσω το συμβόλαιο και δεν μου το ΄δινε στην αρχή. Τελικά, το πήρα πίσω. Αλλά… μ’ άδειασε ο Μητσάκης! Δυστυχώς, ούτε απάντηση μου ‘δωσε… Ήταν το πρώτο δυνατό χαστούκι!...

- Η προσπάθεια όμως δεν σταμάτησε! Έτσι δεν είναι;

Η. Κ.: Πέρασαν τα χρόνια, πάντα προσπαθώντας… Άρχισα μόνος να γράφω τραγουδάκια, στίχο , να σπάω το κεφάλι μου…. Είχα πάει στην Αυστραλία τότε, θυμάμαι, το 1973, κάθισα εκεί εφτά-οχτώ μήνες - στη Μελβούρνη - πέρασα πολύ καλά εκεί τραγουδώντας , μετά τέσσερις μήνες εδώ, σε κάτι μικρά μαγαζάκια, το 1974 ξαναπήγα Αυστραλία. Δηλ. Πολυτεχνείο και μεταπολίτευση με βρήκαν έξω, συμπτωματικά. Μετά συνέχισα σε κάτι μικρά μαγαζάκια, όχι του κέντρου, συνοικιακά, στους Αγίους Αναργύρους, στην Πέτρου Ράλλη, στα Μελίσσια ένα διάστημα… παράλληλα προσπαθούσα για κάτι καλύτερο και τελικά κατέληξα σε καμπαρέ στον Πειραιά. Από κει ξεκίνησε η τύχη μου!

- Δηλαδή, πώς;

Η. Κ.: Ένας που έπαιζε μπουζούκι στην ορχήστρα, ονόματι Κώστας Κατσίρας, με παρότρυνε να πάω στην Columbia να με ακούσουν γιατί είχε μάθει ότι γίνονταν ακροάσεις, το 1977 όλα αυτά. «Ετοίμασε» μου λέει «μια κασέτα με λαϊκά» για να σε ακούσουν. Ετοιμάζω κι εγώ κάποια, όπως το «Καημό μες στην καρδούλα μου», την «Καρδιά παραπονιάρα», κάτι τέτοια ζόρικα ζεϊμπέκικα. Γενικός διευθυντής ήταν ένας Τουμπακάρης, μετά άλλαξε, ήρθε ένας Ιταλός. Διευθυντής παραγωγής ήταν ο Γιώργος ο Πετσίλας, ο οποίος με πίστεψε πάρα πολύ. Πήγα, λοιπόν, πέρασα από ακρόαση με συνοδεία στο πιάνο τον Γιώργο τον Νιάρχο. Εκεί λέω ένα δύσκολο τραγούδι και «κουφαθήκανε»!

- Ποιο;

Η. Κ.: «Γιατί τον σκότωσαν, γιατί, τον γελαστό τον ποιητή…» των Καλδάρα -Πυθαγόρα. Ξέρεις, έχει ένα μυστήριο γύρισμα, ε κι εγώ ήθελα να αποδείξω ότι τα καταφέρνω σ’ αυτά. Ρίχνω κι ένα φινάλε δικό μου… Μου λένε «πες ένα ακόμα!». «Αχ! Ο μπαγλαμάς» αρχίζω εγώ. Μου είπαν αμέσως ότι τους κάνω. Ήταν καμιά δεκαριά νοματαίοι πίσω από την κονσόλα και με χειροκροτούσαν! Δεν θα το ξεχάσω αυτό! Αυτό ήταν! Έκλεισα συμβόλαιο για τρία χρόνια με την Columbia. Μετά με έστειλαν στον Μαρκόπουλο. Ήταν στη φάση που συνέθετε τους «Ελεύθερους πολιορκημένους».

  
  
  
  
 

 


- Η εταιρία, λοιπόν, έκανε αυτή συνεργασία; Αυτή σας πρότεινε στον Μαρκόπουλο;

Η. Κ.: Η εταιρία, ακριβώς. Πήγα στον Μαρκόπουλο. Με βάζει να πω ένα ρεφρέν «Πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου…» (σ.σ. το τραγουδάει). Μου λέει «πού δουλεύεις;», του λέω για το καμπαρέ και μου λέει «κάτσε, καλά είναι ‘κει» (γέλια). Όταν αργότερα άρχισα να κάνω συναυλίες με τον Μαρκόπουλο, επειδή με αγαπούσαν στο καμπαρέ που δούλευα, με άφηναν να λείπω. Στο καμπαρέ είχα το σίγουρο μεροκάματο και παράλληλα έκανα την προσπάθεια για κάτι καλύτερο. Με τον Μαρκόπουλου έγιναν οι «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» στο οποίο λέω δύο μέρη. Στο δίσκο τραγούδησε και ο Ξυλούρης που επανήλθε μετά από μια ψυχράδα μεταξύ τους, τότε… Ήταν ακόμα ο Χαλκιάς, η Ειρήνη Παπά που και τραγουδάει και αφηγείται τα μέρη και μια χορωδία από την Πρέβεζα. Μετά κάναμε συναυλίες σε πολλές πόλεις. Πολλές φορές πηγαίναμε με ένα πιάνο και χορωδία. Ήμαστε μαζί δυο χρόνια περίπου. Αλλά δεν μου’ γραφε τίποτα… Τότε ζήτησα να με γνωρίσουν με τον Άκη Πάνου. Μου ’κλεισε ραντεβού ο Πετσίλας, μ’ ακούει ο Άκης Πάνου με τη συνοδεία του Πολυκανδριώτη, κάτι γράφανε με τον Πάνου. «Πες ρε» μου λέει κι αρχίζω «Σε πότισα το πιο γλυκό μου δάκρυ…» (σ.σ. τραγουδάει) με τα λόγια που είχε πει ο Μπιθικώτσης. Μου λέει «λαϊκός είσαι, θα πάρω τώρα την ταινία θα την ακούσω κι αν τα βρω με την εταιρία θα κάνουμε (σ.σ. δίσκο)». Δεν ευόδωσε, δεν έγινε τελικά. Έμεινε εκεί το θέμα. Μετά ο Πετσίλας με πρότεινε στον Κατσαρό. Ο Πετσίλας είχε δώσει στον Κατσαρό δείγματα της φωνής μου κι ο Κατσαρός είχε εντυπωσιαστεί κι ήθελε να συνεργαστούμε. Ο Πυθαγόρας θα έγραφε τους στίχους. Κι έτσι έγινε, αυτό που έγινε! Αμέσως ξεχώρισαν οι «Δρόμοι της Αθήνας» και μετά ο «Αυγερινός» που ήταν ιδέα του Πετσίλα.

- Δηλαδή; Τι ιδέα; Πώς προέκυψε αυτό το πολύ ωραίο κι ιδιαίτερο τραγούδι;


Η. Κ.: Ο συγχωρεμένος ο Πυθαγόρας είδε κι άκουσε ένα εορταστικό που είχαμε κάνει με τον Κατσαρό στην τηλεόραση που μου είχε πει να πω του Γούναρη τον «Αλλάχ» και λέει στον Κατσαρό «ρε Γιώργο μήπως τον πήγαμε σε λάθους δρόμους;». Το «αρπάζει» ο Πετσίλας και λέει «γράψε ρε Πυθαγόρα ένα στίχο με κάποιον χωρισμένο, το χάραμα, στο παγκάκι, με το σακάκι στον ώμο να λέει τον πόνο του σαν μοιρολόι». Έτσι έγινε! Στήθηκε ο «Αυγερινός», το παίρνει ο Κατσαρός να του βάλει μουσική. Γράφουμε τα τραγούδια όλα κι είμαστε βέβαιοι ότι το τραγούδι «Δρόμοι της Αθήνας» θα έκανε τη διαφορά. Τον «Αυγερινό» δεν τον πιστεύανε! Όταν το τραγούδησα, τελευταίο, ζήτησα από τον Κατσαρό να μου κάνει κουμάντο στο στούντιο, το βιολοντσέλο κτλ. μπήκαν μετά , για το πόσο να κρατήσω, ν’ απλωθώ. Μάλιστα μετά το πρώτο κουπλέ μπαίνω κατευθείαν στο ρεφρέν, αν το έχεις προσέξει. Αυτό πάει να πει ότι δεν με άφησε δεύτερη φορά. Βγαίνω έξω από την αίθουσα, «τι έγινε;» ρωτάω, «το είπες το τραγούδι» μου απαντάει ενθουσιασμένος. «Σε παρακαλώ», του λέω, «άφησέ με να το ξαναπώ». «Το είπες, ρε!» λέει. Αυτό ήταν τυχερό κι έτσι έγινε!

- Τον «Αυγερινό», άρα, δεν τον πίστευαν ότι θα γίνει επιτυχία;

Η. Κ.: Δεν τον πίστευαν! Μετά από ένα χρόνο που το τραγούδησα άρχισε σιγά - σιγά να ξεχωρίζει. Τώρα πολλοί μου λένε ότι μ’ αυτό το τραγούδι ερωτεύτηκαν, χώρισαν…. Τι ρόλο παίζουν τα τραγούδια στη ζωή των ανθρώπων!

- Μετά την επιτυχία του δίσκου με τον Γιώργο Κατσαρό ήρθε ένας δίσκος, που εμένα μου αρέσει ξεχωριστά. Μιλάω για το δίσκο «Η συνάντηση» και τη συνεργασία σας με τον Απόστολο Καλδάρα. Τι θυμάστε από αυτή τη συνεργασία παρόλο που δεν «περπάτησε» ως δίσκος στην εποχή του;


Η. Κ.: Ναι! Θα σου πω γιατί. Κώστα, άκου να δεις. Εγώ λάτρευα τον Καλδάρα και ζήτησα να συνεργαστούμε. Ο Πετσίλας, που ήταν τότε στην εταιρία, μου είπε «κοίταξε, θα την πατήσουμε, είναι ντεφορμέ ο Καλδάρας», επειδή είχε κάνει εκείνη την περίοδο τραγούδια που δεν γνώρισαν επιτυχία. Ο Μαρκόπουλος μου είχε πει να συνεργάζομαι σε σοβαρούς συνθέτες για ν΄αφήσω «προίκα»… Επηρεασμένος εγώ κι από τον Πάριο (τραγουδά) «Καθισμένος στο απέναντι παγκάκι…», που το έλεγε κι «έπεφτε κάτω» το μαγαζί, επέμενα να γίνει η συνεργασία. Πρέπει να σου πω ότι γι’ αυτό το δίσκο συνηγόρησε και η Αλεξίου. Όταν της είπα ότι σκέφτομαι να κάνω δίσκο με τον Καλδάρα μου λέει «Μέσα! Προσυπογράφω!». Και ήρθε κι έκανε σιγόντα σε ορισμένα. Τα τραγούδια ήταν κοινωνικού περιεχομένου, έλειπε το καψουροστοιχείο. Εντωμεταξύ ο όρος ήταν να τα γράψει (σ.σ. ο Καλδάρας) αλλά να τα ενορχηστρώσει άλλος κι επέλεξαν τον Τάσο τον Καρακατσάνη. Δυστυχώς όμως εκεί… δεν ήταν το γνήσιο. Έπαιξαν ο Κώστας Παπαδόπουλος μπουζούκι, ο Ροδουσάκης βιολοντσέλο, ο Μαυρουδής κλασική κιθάρα… μουσικάρες αλλά δεν ήταν για λαϊκό. Δεν βγήκε καθαρόαιμο λαϊκό. Εγώ έπρεπε να το σκεφτώ καλά. Ο «Αυγερινός» είχε φουντώσει και δεν έπρεπε να βιαστώ να κάνω δίσκο. Ορισμένα τραγούδια τα έγραψε ένας κουμπάρος του, ο Δημήτρης Ρήτας. Μου λέει (σ.σ. ο Ρήτας), λοιπόν, «ρε συ έχω μια φράση : «Στης αγρύπνιας το κρεβάτι, αποτσίγαρο η αγάπη, έβαλε φωτιά…», λέω ωραία φράση ρε μάγκα! Πάω και λέω «κυρ-Αποστόλη φτιάξ’ το κι αυτό τραγούδι». «Δε γράφω» μου λέει, «αν σ ‘ αρέσει πέστα»… Δεν του είχαν δώσει την ενορχήστρωση και το θεωρούσε υποτιμητικό. Σου λέει, σε δικά μου τραγούδια να κάνει ο άλλος τώρα… Ερχόταν στο στούντιο με κρύα καρδιά… Είπε το «ναι» γιατί του ήταν όρος. Οπότε βγαίνει ο δίσκος και δεν…

- Οι λόγοι πολλοί, ε;

Η. Κ.: Άντεχε πολύ ο προηγούμενος δίσκος, άργησε να φουντώσει ο «Αυγερινός». Ήταν κόντρα στον ήχο, στην ενορχήστρωση, στον στίχο με τον δίσκο του Κατσαρού. Επίσης τα τραγούδια εδώ ήταν κυρίως κοινωνικού περιεχομένου, δεν ήταν (σ.σ.τραγουδά) «Στο τραπέζι που τα πίνω…»…

- Ναι, αλλά ο Απόστολος Καλδάρας από τις αρχές του ’70 είχε αλλάξει ήχο. Σκεφτείτε τη «Μικρά Ασία» και τον «Βυζαντινό Εσπερινό» άλλο ύφος τραγουδιών από αυτό του ’60.

Η. Κ.: Ωραία τραγούδια! Τρελαινόμουν γι’ αυτά. Είχαν λαϊκή ενορχήστρωση όμως. Την έκανε εκείνος όπως ήθελε! Σφραγίδα του! Κι εγώ από αυτά είχα «ψωνιστεί». Έναν τέτοιο Καλδάρα ήθελα. Ο Τάσος (σ.σ. ο Καρακατσάνης), ώρα του καλή, ήταν για Χατζιδάκι. Δεν ξέρω… Αυτή είναι η γνώμη μου. Θες Καλδάρα ; Ναι! Μην τον μπερδεύεις όμως! Ας τον να τα κάνει ο ίδιος!

- Μετά; Η συνέχεια;

Η. Κ.: Μετά έκανα δίσκο και καλό δίσκο (σ.σ. αναφέρεται στο δίσκο «Ορφανή γειτονιά»). Εκεί έβαλα το στίχο που σου ’λεγα του Ρήτα, σε μουσική δική μου (σ.σ. το τραγούδι «Το πεπρωμένο μου είσαι συ»). Αυτό το τραγούδι αν ήταν στον δεύτερο δίσκο δεν θα γαμούσε; Στον δίσκο του Καλδάρα, λέω. Εκεί είχε δεκατέσσερα τραγούδια (σ.σ. αναφέρεται στο δίσκο «Ορφανή γειτονιά»). Είχε και ζεϊμπέκικα και κοινωνικά και είχε κι ένα πείραμα - τότε ήταν της μόδας -τα ξένα, ένα αγγλόφωνο τραγούδι, το «Κλαις», το τελευταίο του δίσκου, ο Ιατρόπουλος είχε βάλει τα λόγια, λοιπόν και κάνει τη διαφορά. Τι γίνεται όμως τότε; Φεύγει ο Πετσίλας, γίνεται χαμός, αλλάζουν πρόσωπα στην Columbia, ταυτόχρονα κόβονται και οι ραδιοφωνικές διαφημιστικές εκπομπές των εταιριών. Με θανάτωσαν όλα αυτά εμένα…

-Και μετά απ’ όλα αυτά ο Κλωναρίδης τι κάνει;

Η. Κ.: Μετά… μου την «πέφτει» ο Μάτσας! 1982, καλοκαίρι…

- Από την Columbia στη Minos λοιπόν, έτσι;

Η. Κ.: Μου λέει «έλα θα σε φτιάξω εγώ». Του λέω στα ίσα «Το ξέρω ότι μπορείς αλλά μπορεί να με πας στο ψυγείο» (γέλια). «Όχι» μου λέει κι υπέγραψα τέσσερα χρόνια συμβόλαιο. Όντως στον πρώτο δίσκο αυτός έκανε την επιλογή. Εγώ έκανα τα δικά μου, πέντε τραγούδια. Τρία είναι του Βαρδή, ένα είναι διασκευή (αιγυπτιακό τραγούδι που έβαλε στίχο ο Πάριος). Μόνος του (σ.σ. ο Μάτσας) σκέφτηκε το «Θάλασσες» του Βαρδή. Ο Βαρδής από το ’80 το σκάλιζε. Το είχε φυλαγμένο. Ήταν να το πει η Αλεξίου, μετά η Δήμου και λέει ο Μάτσας «ρε συ Αντώνη (σ.σ. αναφέρεται στο Βαρδή) αυτό το «Θάλασσες» φέρ’ το να το βάλουμε μέσα». Με τον Βαρδή είχα και έχω καλές σχέσεις. Τον εκτιμώ και με εκτιμάει. Εγώ ήθελα όλο το δίσκο με τον Αντώνη, αλλά τότε εκείνος δεν είχε στίχους. Ο δίσκος έκλεισε μ΄ένα τραγούδι του Πολυκανδριώτη(σ.σ. τραγουδά ) «Όλες τις μάρκες άλλαξα…» (στίχοι Βασίλη Παπαδημητρίου). Το ακούει ο Μάτσας και του λέω «Να το βάλουμε;» , «Και βέβαια! Χαζός είσαι!» μου λέει.

- Ποιους συνθέτες νιώθετε πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία σας;

Η. Κ.: Τον Χρήστο τον Νικολόπουλο. Τι να πω για τον Χρήστο; Ταλεντάρα! Τον Βαρδή, τον Σούκα… Μ΄αρέσει ο Παπαδημητρίου ο Δημήτρης, ο Σπανουδάκης. Από τους νεώτερους, σίγουρα, μ’ αρέσει ο Μάλαμας, ο Περίδης… Ο Ανδρέου με τη «Μικρή Πατρίδα»…

- Από φωνές, ποιες σας σημάδεψαν;

Η. Κ.: Καζαντζίδης, Αγγελόπουλος, Γαβαλάς, Διονυσίου, Περπινιάδης… Ο καθένας χωριστά. Τραγουδίστριες, όπως η Γιώτα Λύδια μου άρεσε πολύ. Η Γκρέυ, παλιότερα, η Πόλυ Πάνου, αλλά πάνω απ όλα η Γιώτα Λύδια μ΄άρεσε. Ήταν πιο ανατολίτισσα, είχε πιο γλυκιά χροιά. Ξέρεις είναι λεπτό θέμα να εκφέρεις γνώμη για το καθένα. Καθένας έχει το κάτι. Εγώ σέβομαι κάποιον που έχει δικό του στυλ, αρέσει - δεν αρέσει. Δεν μ’ αρέσουν οι αντιγραφείς, οι μίμοι.

- Η σχέση σας με τις ρίζες μας, το δημοτικό τραγούδι ήταν πάντα στενές.

Η. Κ.: Κοίταξε να δεις άμα είσαι στο ψαλτήρι, επηρεάζει το ένα το άλλο… Δεν μπορεί ν’ αγνοείς το δημοτικό! Αφού τα περισσότερα θυμίζουν Βυζάντιο. Περισσότερο μ’ αρέσουν μουσικές σαν την «Παπαλάμπραινα», βλέπεις, είναι Βυζάντιο (το τραγουδάει και το ψάλει ταυτοχρόνως). Το «Πουλάκι ξένο» αριστούργημα! Το άλλο το «Για ιδέστε τον αμάραντο»! Αυτά είναι κειμήλια! Πώς μπορώ να τα αγνοήσω αυτά τα πράγματα! Είναι μέσα στο πετσί μου. Αν δεν είχα σχέση δεν θα ήμουν τραγουδιστής!

 


*Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του κ. Ηλία Κλωναρίδη
 
Powered by Tags for Joomla

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Όποιος δεν έχει τίποτα μονάχα αυτός ξέρει το τίποτα.
Κατερίνα Γώγου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

30/6/1957 Γεννήθηκε η στιχουργός Λίνα Νικολακοπούλου