86 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
26.03.2017
Ορφέας | Main Feed
ΕΣΠΟ Η ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΗ ΤΗΣ
Αναζήτηση με tags

ΕΣΠΟ : Η ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΗ ΤΗΣ

Γράφει ο : Τάσος Π. Καραντής


Αν διαβάζατε μια οργάνωση να τιτλοφορείται ως «πατριωτική», σίγουρα, το μυαλό σας θα πήγαινε στον υγιή πατριωτισμό, ειδικά όταν μιλάμε για το 1942, την περίοδο που η Ελλάδα είχε κατακτηθεί από του Γερμανούς Ναζί.
Κι όμως! Ο σκοπός της οργάνωσης αυτής(ΕΣΠΟ) ήταν προδοτικός(!) : Άμεσος σκοπός της ήταν η εθελοντική ή με εξαναγκασμό στρατολογία Ελλήνων, για λογαριασμό του πολυεθνικού τμήματος των Waffen SS, με προορισμό το Ανατολικό Μέτωπο, ενώ σκόπευε να μεταφέρει Έλληνες εργάτες στη Γερμανία. Παράλληλα εργαζόταν για την ίδρυση ελληνικού εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος κατά το πρότυπο τού χιτλερικού.

Και το χειρότερο! Επικεφαλής της, ήταν ένας γιατρός(!),ο Σπύρος Στεροδήμος, ο οποίος, φαίνεται, δεν είχε ορκιστεί στον όρκο του Ιπποκράτη αλλά του Χίτλερ…!

Από την άλλη, ένας στρατιωτικός(αξιωματικός της αεροπορίας, τον οποίον είχε αποτάξει ο Μεταξάς…), ο Κωνσταντίνος Περρίκος, είχε ιδρύσει μια, πραγματικά, πατριωτική κι αντιστασιακή οργάνωση, την ΠΕΑΝ, η οποία κατάφερε, δυναμικά, να εξολοθρεύσει την ΕΣΠΟ. Κι αυτό είναι και το θέμα αυτής της αναφοράς μας.

Πραγματικά, εκπλήσσουν οι ιδέες του Περρίκου(όπως θα τις διαβάσετε παρακάτω, γραμμένες από το κελί του μελλοθάνατου), που, εύστοχα, χαρακτηρίστηκαν ειρηνιστικές, ανθρωπιστικές και προφητικές για το μέλλον της Ευρώπης…

Και τι να πει κανείς για την ηρωίδα δασκάλα Ιουλία Μπίμπα! Γι’ αυτό και το όνομά της γράφτηκε στην ιστορία, σε αντίθεση με τη δασκάλα των ημερών μας, που δεν θέλουμε να ξέρουμε καν το όνομά της, η οποία απαγόρευσε τον Χατζιδάκι στο σχολείο της…
Η εξολόθρευση της ναζιστικής ΕΣΠΟ είχε ουσιαστική σημασία στην εποχή της και συμβολική στην εποχή μας. Τονώνει – η γνώση αυτής της ηρωικής αντιστασιακής ενέργειας – τη δημοκρατικότητά μας, για την  δική μας αντίσταση στο αποκρουστικό φαινόμενο της εμφάνισης του νεοναζισμού στην Ελλάδα.
Διαβάστε την ιστορία της εξολόθρευσης της ΕΣΠΟ και περάστε από την γωνία Πατησίων και Γλάδστωνος, για να αποτίσετε  έναν φόρο τιμής, ένα λουλούδι, και μια δική σας εσωτερική υπόσχεση, σ’ αυτούς τους Έλληνες ήρωες δημοκράτες.

ΕΣΠΟ
ΕΣΠΟ (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις) :  εθνικοσοσιαλιστική (ναζιστική), καθαρά ελληνική οργάνωση, που ιδρύθηκε στην Αθήνα κατά τον πρώτο χρόνο της γερμανοϊταλικής κατοχής (1941) από όργανα της ναζιστικής Πέμπτης Φάλαγγας, με επικεφαλής τον γιατρό Σπύρο Στεροδήμο.

 Άμεσος σκοπός της ήταν η εθελοντική ή με εξαναγκασμό στρατολογία Ελλήνων, για λογαριασμό του πολυεθνικού τμήματος των Waffen SS, με προορισμό το Ανατολικό Μέτωπο, ενώ σκόπευε να μεταφέρει Έλληνες εργάτες στη Γερμανία. Παράλληλα εργαζόταν για την ίδρυση ελληνικού εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος κατά το πρότυπο τού χιτλερικού.

Η οργάνωση στεγαζόταν σε κτήριο γερμανικής στρατιωτικής υπηρεσίας στην αρχή της οδού Πατησίων (γωνία Γλάδστωνος) και έδρασε κυρίως τον χειμώνα 1941-1942, κατά την πιο κρίσιμη δηλαδή φάση της Κατοχής, στο κορύφωμα της φοβερής πείνας.

Στην πρόσοψη τού ανοικοδομημένου κτηρίου έχει εντοιχιστεί αναμνηστική πλάκα.

ΠΕΑΝ
ΠΕΑΝ(Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων) : αντιστασιακή οργάνωση της Κατοχής, από τις σημαντικότερες.

 Η ΠΕΑΝ ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1941 με επικεφαλής τον δημοκρατικό αξιωματικό, επισμηναγό, Κωνσταντίνο Περρίκο, που είχε αποταχθεί από τη δικτατορία του Μεταξά. Στην ιδρυτική ομάδα συμμετείχαν επίσης οι Ι. Κατεβάτης, Γ. Αλεξιάδης, Δ. Παπαβασιλόπουλος. Εξέδιδε τακτικά την παράνομη εφημερίδα "Δόξα". Μέλη της ΠΕΑΝ που μεταγενέστερα έγιναν γνωστοί ήταν οι Γεώργιος - Αλέξανδρος Μαγκάκης,  Β. Φίλιας,  Αναστάσιος Πεπονής.
 Πολλά από τα μέλη της οργάνωσης συμπαθούσαν πολιτικά τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο και βρίσκονταν σε ανοιχτή γραμμή μαζί του. Ιδεολογικά κινούνταν μεταξύ φιλελευθερισμού και σοσιαλδημοκρατίας. Ο χαρακτήρας της οργάνωσης, κατά τις διακηρύξεις της, ήταν «εθνικοαπελευθερωτικός και πολιτικός» και κύριος σκοπός της «η τόνωση τού εθνικού φρονήματος» με ενέργειες που θα έκαναν «εμφανή την συνέχιση του πολέμου στην Ελλάδα», ώστε να ανταμειφθούν μεταπολεμικά οι θυσίες των Ελλήνων». Ήταν δημοφιλής στη μορφωμένη νεολαία των αστικών κέντρων, αλλά οι σχέσεις της με το ΕΑΜ ήταν ψυχρές.

Από τον Μάρτιο του 1942, μια ομάδα της ΠΕΑΝ είχε ξεκινήσει σαμποτάζ, κυρίως στο λιμάνι του Πειραιά. Ωστόσο, μια άλλη ομάδα, ο Ουλαμός Καταστροφών, επίσης υπό την ηγεσία του Κωνσταντίνου Περρίκου, στόχευσε τις δωσιλογικές οργανώσεις.

Οι κυριότερες ήταν η Οργάνωσις Εθνικοσοσιαλιστικών Δυνάμεων Ελλάδος (ΟΕΔΕ) και η ΕΣΠΟ(«Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις).

 Η πρώτη επιχείρηση του Ουλαμού Καταστροφών της ΠΕΑΝ ήταν η ανατίναξη(ο Περρίκος εξασφάλισε εκρηκτικές ύλες από έργα οδοποιίας, η πηγή δεν ήταν οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, με τις οποίες η ΠΕΑΝ δεν διατηρούσε επαφή) της Λέσχης Αξιωματικών του Υγειονομικού του γερμανικού στρατού, στη γωνία των οδών Πατησίων και Βασιλέως Ηρακλείου, στις 15 Αυγούστου 1942 – επέτειο του τορπιλισμού της «Έλλης» - από τους Αντώνη Μυτιληναίο, Ιωάννη Νικολόπουλο και Γ. Παπαγιάννη. Στις 22 Αυγούστου, Σάββατο βράδυ, έγινε η δεύτερη ανατίναξη, των γραφείων της ΟΕΔΕ, στην περιοχή της Ομόνοιας, από τους Μυτιληναίο, Παναγιώτη Μιχαηλίδη και Νίκο Μούρτο.

Ακολούθησε, στις 22 Σεπτεμβρίου 1942, η ανατίναξη του κτηρίου της ΕΣΠΟ, όπου ανατινάχθηκε από βόμβα και άλλες εκρηκτικές ύλες, που τοποθέτησαν στο εσωτερικό του, μέλη της ΠΕΑΝ. Αναφέρονται νεκροί 29 μέλη της ΕΣΠΟ,  48 Γερμανοί αξιωματικοί και στρατιώτες και 32 τραυματίες, ενώ ο αρχηγός της ΕΣΠΟ υπέκυψε στα βαριά τραύματά του.
Ακολούθησαν συλλήψεις και εκτελέσεις μελών της ΠΕΑΝ, ανάμεσα στα οποία και ο επικεφαλής της επισμηναγός Κωνσταντίνος Περρίκος.


Η δράση της ΠΕΑΝ εξασθένησε με την σύλληψη και εξόντωση των ηγετικών στελεχών της (Περρίκου, Διονύση Παπαδόπουλου, Ιουλίας Μπίμπα, Κ. Γιαννάτου κ.ά.) λίγο μετά το τολμηρό εγχείρημα κατά της ΕΣΠΟ.

 
 
 ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΕΣΠΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΡΗΞΗ - 1942 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΕΡΡΙΚΟΣ
 
 
 ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΡΡΙΚΟΥ ΙΔΡΥΤΗ ΤΗΣ ΠΕΑΝ ΚΑΡΤΑ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΕΣΠΟ
 
 
 ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΠΕΑΝ ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΡΩΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΠΕΑΝ
 
 
 Η ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΣΠΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ  ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΠΟΥ ΣΤΕΓΑΖΟΤΑΝ Η ΕΣΠΟ



Η ανατίναξη του κτιρίου της ΕΣΠΟ

Μία από τις κορυφαίες αντιστασιακές πράξεις κατά των Γερμανών κατακτητών και των Ελλήνων συνεργατών τους, ήταν η πολύνεκρη ανατίναξη του κτιρίου της ναζιστικής «Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργάνωσης» (ΕΣΠΟ) στη γωνία των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος.

Την εποχή εκείνη η ΕΣΠΟ, με αρχηγό τον γιατρό Σπύρο Στεροδήμο, προκαλούσε τους υπόδουλους Έλληνες, επειδή προσπαθούσε να στρατολογήσει νέους για να συγκροτήσουν την «Ελληνική Λεγεώνα», που θα πολεμούσε στο πλευρό της Βέρμαχτ στο ανατολικό μέτωπο.
Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942 ήρθε, λοιπόν, η σειρά της ΕΣΠΟ, ως επόμενος στόχος της ΠΕΑΝ. Η επιχείρηση θα γινόταν Κυριακή πρωί, όταν συνεδρίαζε η ΕΣΠΟ, ώστε να αποφευχθεί ο θάνατος αθώων, αλλά και να προκληθούν θύματα μεταξύ των δωσιλόγων. Η βόμβα, δέκα οκάδες δυναμίτιδα, μεταφέρθηκε από το σπίτι της Ιουλίας Μπίμπα στο Κουκάκι ως την πλατεία Κάνιγγος, από την ίδια και τον Μυτιληναίο, σε μια πάνινη τσάντα για ψώνια, σκεπασμένη με χόρτα. Στην επιχείρηση μετείχαν οι Περρίκος, Μυτιληναίος, Μπίμπα, Μούρτος, και οι φοιτητές Μιχαηλίδης (Χημείας), Σπύρος Γαλάτης (Νομικής), Νίκος Λάζαρης (Νομικής), Σπύρος Στανωτάς (ΑΣΟΕΕ).
Ο Μυτιληναίος και ο Γαλάτης εισχώρησαν στο κτίριο από μια αφύλαχτη πόρτα της οδού Γλάδστωνος και τοποθέτησαν τη βόμβα σ' ένα άδειο γραφείο στον ημιώροφο. Στον πρώτο όροφο στεγάζονταν τα γραφεία της ΕΣΠΟ και στους υπόλοιπους γερμανικές υπηρεσίες. Ο Γαλάτης άναψε το φιτίλι και αμέσως μαζί με τον Μυτιληναίο απομακρύνθηκαν. Ο Περίκος και η Μπίμπα παρακολουθούσαν την επιχείρηση από κοντινό ζαχαροπλαστείο, έτοιμοι για κάθε βοήθεια.
Ήταν ακριβώς 12:03 το μεσημέρι, όταν ακούστηκε μια εκκωφαντική έκρηξη και πυκνός μαύρος καπνός σκέπασε την Πατησίων. Επικράτησε μεγάλη σύγχυση και πανικός, ώστε οι Γερμανοί σήμαναν συναγερμό, νομίζοντας ότι επρόκειτο για αεροπορική επιδρομή. Το εσωτερικό του κτιρίου κατέρρευσε και πήρε φωτιά. Η πυροσβεστική ξέθαβε νεκρούς από τα ερείπια: 29 μέλη της ΕΣΠΟ και 48 Γερμανοί αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους. Ο αρχηγός της ΕΣΠΟ Σπύρος Στεροδήμος ανασύρθηκε βαρύτατα τραυματισμένος και εξέπνευσε λίγες μέρες αργότερα. Η ναζιστική οργάνωση, μετά το πλήγμα, διαλύθηκε.
Σχεδόν αμέσως, η Γκεστάπο εξαπέλυσε ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψη των δραστών της βομβιστικής επίθεσης. Χρειάστηκαν τη συνδρομή ενός προδότη υπαξιωματικού της Χωροφυλακής, του Πολύκαρπου Νταλιάνη, για να εξαρθρώσουν στις 11 Νοεμβρίου 1942 τον επιχειρησιακό πυρήνα της ΠΕΑΝ. Περρίκος, Μπίμπα, Μυτιληναίος και Γαλάτης συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στα ανακριτικά γραφεία της Γκεστάπο στον Πειραιά. Παρότι υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια, δεν λύγισαν και δεν μίλησαν. Μάλιστα, ο Αντώνης Μυτιληναίος κατόρθωσε να δραπετεύσει και να διαφύγει στη Μέση Ανατολή.
Τα υπόλοιπα τρία μέλη της οργάνωσης πέρασαν από γερμανικό στρατοδικείο και καταδικάσθηκαν στην εσχάτη των ποινών. Ο αρχηγός της ΠΕΑΝ Κώστας Περρίκος τρις εις θάνατον και 15 χρόνια δεσμά και η δασκάλα Ιουλία Μπίμπα δις εις θάνατον και 15 χρόνια δεσμά. Ο Γαλάτης καταδικάσθηκε σε θάνατο και 5 χρόνια δεσμά, αλλά τελικά του δόθηκε χάρη, αφού η οικογένειά του πλήρωσε 1.000 λίρες και μεταφέρθηκε σε φυλακές στη Γερμανία. Στις 4 Φεβρουαρίου 1943, ο 37χρονος επισμηναγός Κώστας Περρίκος εκτελέστηκε στην Καισαριανή, παρά τις μεγάλες προσπάθειες του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού.

Οι επιστολές του Κωνσταντίνου Περρίκου από τη φυλακή
 Λίγες ώρες πριν την εκτέλεση, οι Γερμανοί του επέτρεψαν να γράψει επιστολές στην οικογένειά του :

1) «Αγαπημένο μου παιδί, Μίμη μου,
Ο πατέρας σου έπεσε για τη λευτεριά της πατρίδας μας. Έφυγε απ' τον κόσμο με την ικανοποίηση πως αν δεν έκαμε το χρέος του όπως έπρεπε, πάντως το έκαμε όσο μπορούσε. Το χρέος αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Αν ζούσε θα εξακολουθούσε τις προσπάθειές του και κατά την περίοδο της ειρήνης. Τον ρόλο αυτό επεφύλαξε η Μοίρα για σένα. Δούλεψε για να σταματήσουν οι πόλεμοι, να ευημερήσουν όλοι οι άνθρωποι, να ενωθούν τα κράτη της Ευρώπης, να ειρηνεύσει και να ευτυχίσει ο κόσμος. Δούλεψε για να καταργηθούν οι τεχνητοί φραγμοί που παρεμποδίζουν και σε άπειρες περιπτώσεις ματαιώνουν την πρόοδο των αξιών. Δούλεψε για την επικράτηση της Δημοκρατίας. Αφιέρωσε τη ζωή σου στην Ελλάδα και στην ανθρωπότητα.»(Κ. Περρίκος προς Δημήτρη Περρίκο, Φυλακαί Αβέρωφ, κελί 12 / 23 Ιανουαρίου 1943, Αρχείο Κ. Περρίκου, στην κατοχή της οικογένειας Περρίκου.)
2) «Μαρία μου,
Μου μένουν ακόμη λίγα λεπτά ζωής. Και στις τελευταίες μου στιγμές θα σ' αγαπώ και θα σε θυμάμαι. Φίλησέ μου τ' αγγελούδια μας. Οι φίλοι μου ας κάμουν το χρέος τους. Πεθαίνω για την Ελλάδα και θυμάμαι την τελευταία στροφή του ύμνου του Μιστράλ: «Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα, τι θεία δάφνη, μια φορά κανείς πεθαίνει».
Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς μίση και κακίες. Αγωνίσθηκα για την πατρίδα μου. Για την δική τους πατρίδα αγωνίζονται κι' εκείνοι οι οποίοι με καταδίκασαν. Θα ήθελα το αίμα μου να μην μας χωρίσει αλλά να μας ενώσει στο μέλλον με τους σημερινούς αντιπάλους.»
(Κ. Περρίκος προς Μαρία Περρίκου, Φυλακαί Αβέρωφ, κελί 12, 4 Φεβρουαρίου 1943, ώρα 5.20΄ π. μ., Αρχείο Κ. Περρίκου).
Πριν από την εκτέλεση, ο Περίκος στράφηκε προς τους Γερμανούς αξιωματικούς που διοικούσαν το απόσπασμα και τους είπε: «Είμαι Έλλην αξιωματικός, έκαμα το καθήκον μου». Εκείνοι χαιρέτισαν στρατιωτικά και έδωσαν την εντολή για πυρ.
Η Ιουλία Μπίμπα μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία και καρατομήθηκε δια πελέκεως. Ο προδότης Πολύκαρπος Νταλιάνης σκοτώθηκε αργότερα από αντιστασιακούς, αφού τυλίχτηκε το κεφάλι του με μαξιλάρι και τον χτύπησαν με βαριοπούλα.

Η σημασία της εξολόθρευσης της ΕΣΠΟ

Οι ραδιοφωνικοί σταθμοί στο Λονδίνο και τη Μόσχα μιλούσαν με ενθουσιασμό για το εγχείρημα, χαρακτηρίζοντάς το ως το μεγαλύτερο σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη.
Η καταστροφή υπήρξε ολοκληρωτική, και ποτέ πια οι προδότες δεν συνήλθαν από το πλήγμα. Ήταν το τέλος των προσπαθειών για δημιουργία ενός ελληνικού ναζιστικού κινήματος.

 
Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΠΕΑΝ


ΠΗΓΕΣ :

Εγκυκλοπαίδεια «ΠΑΠΑΥΡΟΣ –ΛΑΡΟΥΣ ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ»(τα σχετικά λήμματα)
 www.sansimera.gr
www.alithia.gr
www.tvxs.gr

 

 
Powered by Tags for Joomla

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Άσκησα την όραση για μακριά κι έχασα τα κοντινά μου.
Κατερίνα Γώγου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS