99 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
22.08.2017
Ορφέας | Main Feed

Τα πρόσωπα

Δημήτρης Βαγενάς

Η Μαριανίνα Κριεζή εμφανίστηκε στη δισκογραφία στις αρχές της δεκαετίας του '80. Η αρχή έγινε με τη θρυλική πλέον ραδιοφωνική εκπομπή «Λιλιπούπολη» που παρουσιάστηκε στο Τρίτο Πρόγραμμα, την περίοδο που διευθυντής ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις, της οποίας τα κείμενα μοιραζόταν με τις Άννα Παναγιωτοπούλου, Ρεγγίνα Καπετανάκη και Ελένη Βλάχου. Όπως θυμάται η ίδια «Η Λιλιπούπολη ήρθε τελείως ερασιτεχνικά κι απρόσμενα. Για ένα χρόνο δουλεύαμε ασταμάτητα και τζάμπα. Μετά αρχίσαμε να πληρωνόμαστε, κι έτσι είχαμε λεφτά για ένα τσιγάρο στα τέσσερα». Τα περισσότερα τραγούδια της Λιλιπούπουλης («Ο χορός των μπιζελιών», «Δώδεκα μήνες αθλητές», «Η μαγιονέζα», «Μια αρκούδα καφέ» κ.ά.) έχουν καθιερωθεί πλέον ως παιδικά τραγούδια, ωστόσο ελάχιστα από αυτά απευθύνονται σε παιδιά, καθώς γράφτηκαν για τις ανάγκες των κειμένων, που στην πλειοψηφία τους σατιρίζουν την πολιτική και κοινωνική κατάσταση εκείνης της περιόδου.

Ωστόσο, η εκ πρώτης όψεως παιδική γραφή της Κριεζή φαίνεται να την ακολουθεί και στα υπόλοιπα δισκογραφικά της βήματα. Η Στέλλα Βλαχογιάννη έχει γράψει πως «το σταθερό προσωπικό της ύφος χαρακτηρίζεται από μια ενήλικη παιδικότητα και από μιαν αισιόδοξη ματιά προς τα πράγματα». Πράγματι, η σημαντική στιχουργός διαψεύδει όσους πιστεύουν πως οι ποιοτικοί στίχοι πρέπει να είναι καταθλιπτικοί και δυσνόητοι, και με εξαίρεση τα περισσότερα τραγούδια του δίσκου «Σαμποτάζ» (μουσική: Λένα Πλάτωνος), που τριάντα χρόνια μετά θεωρούνται ακόμα προχωρημένα και σουρεαλιστικά, καταφέρνει να περάσει τα νοήματά της μέσα από άμεσους, αθώους και χιουμοριστικούς στίχους. Μιλάει για χωρισμούς παραθέτοντας καθημερινές εικόνες, σαρκάζοντας τις μικροαστικές συνήθειες και τους ρόλους των δύο φύλων:

«Κάπως σαν αστείο είπαμε αντίο
πήρα το πικάπ σου και μου πήρες το ψυγείο
Πήρες τα σεντόνια, πήρα τη μπιγκόνια
κι απ' το χωρισμό μας έχουν κλείσει τρία χρόνια
»
(«Σερενάτα», μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία Αρλέτα)
 
«Χωρίσαμε για μια μπουγάτσα
που σου 'φερα να γλυκαθείς
κι εσύ για να μ' εκδικηθείς
την πέταξες απ' την ταράτσα
»
Για μια μπουγάτσα» μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Μαργαρίτα Ζορμπαλά)
 
«Παίζαμε σκάκι και είπα "Τάκη, μη ρίχνεις στάχτες έξω απ' το τασάκι"
και είπες "φεύγω, γιατί το έργο τελείωσε Μαρία,
ξελευτερία, πνιγόμαστε σ' αυτό το δυαράκι

Ο Τάκης» μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Αρλέτα)

 
παρηγορεί τις φίλες της που έχουν χωρίσει:

«Ο χρόνος όλα τα γιατρεύει
κι αν νιώθεις σήμερα κι εσύ
πως έχεις μέσα σου στεγνώσει και καεί,
το καμένο χώμα βγάζει
έτσι και πέσει μια βροχή
τα ωραιότερα λουλούδια που `χω δει
»
Το τικ-τακ του ρολογιού» μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Μαργαρίτα Ζορμπαλά)
 
«Έρχεται αργά καμιά φορά η ευτυχία
και μην κλειδώνεις την καρδούλα σου νωρίς
δεν είναι βρε οι άντρες άγρια θηρία
είν' ανθρωπάκια του Θεού όπως κι εμείς
»
Στο 'χει πει ποτέ κανείς», μουσική: Γιάννης Σπανός, ερμηνεία: Ελένη Δήμου)

ενώ οι σχέσεις που τελείωσαν πριν καν αρχίσουν και η συνειδητοποίηση ότι κάποια στιγμή ο σύντροφός της θα φύγει απ' τη ζωή της, τις αφήνουν μια γλυκόπικρη γεύση -ποτέ όμως απελπισία:

«Αν δεν ήταν λάθος μέρα,
αν δεν ήτανε Δευτέρα,
αν δεν ήταν η πλατεία Αμερικής
μπορεί και ν΄ αγαπιόμασταν εμείς
 
Κι αν δεν σ' έπιανε φανάρι
να γινόμασταν ζευγάρι
και να κάναμε πολλά πολλά παιδιά
μα δεν έχει σημασία τώρα πια
»
Πλατεία Αμερικής» μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Αρλέτα)
 
«Τα ήσυχα βράδια
θα περνάει φωτισμένο
της ζωής μου το τρένο
που θα 'σαι μέσα κι εσύ

Και δε θα σου λείπω
γιατί θα 'ναι η ψυχή μου
το τραγούδι της ερήμου
που θα σ' ακολουθεί
»
Τα ήσυχα βράδια» μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Αρλέτα)

 


Όσον αφορά τις πιο έντονες ερωτικές της στιγμές, ξεχειλίζουν από τρυφερές εικόνες, λυρισμό και κοριτσίστικη αθωότητα:
 

 

«Αν χάιδευαν κι οι άλλοι σαν εσένα
θα ήτανε μουσεία οι φυλακές
κι οι πόλεμοι στα εικονογραφημένα
εφιάλτες από άλλες εποχές
»
Κανένας δε χαϊδεύει σαν εσένα», μουσική: Μιχάλης Καπούλας, ερμηνεία: Ελένη Δήμου)
 
«Τα βράδια που δε γύριζες σε μένα
ξημέρωνε και μ' έβρισκε το φως
με δάκρυα να πλένω ένα-ένα
τα ρούχα σου που μύριζαν αλλιώς

Είναι γλυκιά η μυρωδιά της προδοσίας
το άρωμά της ανοιξιάτικη πνοή
είναι βιολέτες με χρυσόσκονη γαζίας
και μια σταγόνα γιασεμί
»
Το άρωμα», μουσική & ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη)
 
«Κοιμήσου κι αύριο θυμήσου,
πόσο μακριά στο θαλασσί σου εγώ ταξίδεψα
Εγώ που μ' ένα στεναγμό σου
μέσα στο χρυσοκόκκινό σου ηλιοβασίλεψα
»
Το τρυφερό σου ροζ», μουσική: Λ. Παπαδόπουλος, ερμηνεία: Αρλέτα)

Έτσι, οι φαινομενικά ανώδυνοι στίχοι της καταφέρνουν να περιγράψουν με μια συγκεκαλυμμένη μελαγχολία τη μοναχικότητα των ανθρώπων, το αδιέξοδο των ανθρώπινων σχέσεων και τη φθαρτότητα του έρωτα. Η μελαγχολία αυτή γίνεται πιο έκδηλη στα τραγούδια της που αναφέρονται -έμμεσα ή άμεσα - στην παιδική ηλικία, η οποία χαρακτηρίζεται από ξεγνοιασιά και αθωότητα, σε αντίθεση φυσικά με την ενήλικη ζωή. Στο «Καναρίνι» (μουσική: Γιάννης Σπανός, ερμηνεία: Ελένη Δήμου) η αφηγήτρια επιστρέφοντας από τα ψώνια βλέπει ένα κοριτσάκι, την Ειρήνη, να βιώνει για πρώτη φορά το αίσθημα του χωρισμού, καθώς έχει πεθάνει το καναρίνι της, και τον μπαμπά της να την παρηγορεί:

«Όταν θα χάνεις κάποιον έρωτά σου
και θα πικραίνει η γλύκα του φιλιού
Θα νιώθεις πάντα μέσα στην καρδιά σου
το θάνατο ενός μικρού πουλιού
 
Και θα' ναι όλα πιο δύσκολα από τώρα
που έχεις του μπαμπά την αγκαλιά
Να κλαις Ειρήνη για το καναρίνι
που δεν θα ξανακελαηδήσει πια
»
 

Ακόμη, τα τραγούδια «Κοπερτί» (μουσική: Λένα Πλάτωνος, ερμηνεία: Γιάννης Παλαμίδας) και «Γυαλί - ντουνιάς» (μουσική & ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη) είναι εμπνευσμένα από δύο παιδικά παιχνίδια. Σύμφωνα με τη Λένα Πλάτωνος «Το κοπερτί, το κοπερτί τάπι τάπι ρούσι είναι ένα παιδικό παιχνίδι, που τα παιδιά κάνουν έναν κύκλο και στο τέλος κάθε γύρου αποχωρεί και ένα. Αυτό το παιχνίδι έφερνε μια μελαγχολία στη Μαριανίνα και ήθελε να το κάνει τραγούδι. Έτσι το Κοπερτί μεταφέρθηκε νοηματικά στο πως μας αποχαιρετάνε αγαπημένα πρόσωπα ένα - ένα και φεύγουν από τη ζωή». Στο εν λόγω τραγούδι, ο ερμηνευτής απευθύνεται στην αγαπημένη του προδικάζοντας το μέλλον της σχέσης τους:

«Και Κοπερτί το Κοπερτί
κι εμείς θα κουραστούμε
θα αρχίσει κάποτε η φθορά κι ο μαρασμός
Και Κοπερτί το Κοπερτί
θα ξε-αγαπηθούμε
όλη η ζωή μου ήταν ένας χωρισμός
»

Στη συνέχεια της λέει πως, αφότου έχουν χωρίσει και έχουν περάσει πολλά χρόνια, θα την πάρει τηλέφωνο και θα της πει:

«Γειά σου Κοπερτί
θυμάσαι τη φωνή μου
αν είσαι ολομόναχο κι συ
πάρε ένα ταξί
κι έλα Κοπερτί μου
έλα να γεράσουμε μαζί..
»

Όσον αφορά το «Γυαλί - ντουνιάς», η Κριεζή το εμπνεύστηκε βλέποντας ένα κοριτσίστικο παιχνίδι της φίλης της Πέλας Οικονόμου, στο οποίο όλος ο κόσμος ήταν πίσω από ένα σπασμένο τζαμάκι. Η ερμηνεύτρια λοιπόν, έχοντας κρύψει τα ακριβά της συναισθήματα μέσα σε μια λακκούβα, την οποία εν συνεχεία σκέπασε με γυαλί, λέει το παράπονό της στον αγαπημένο της:

«Έλιωσα παπούτσια σιδερένια
για να βρω αγάπη στη ζωή
Όταν με θυμάσαι μ' έχεις έννοια
κι όταν με ξεχνάς πας εκδρομή
»

και στη συνέχεια τον προσκαλεί:

«Έλα να δεις το γυαλί-ντουνιά μου
το γυάλινό μου κόσμο έλα να δεις
Έλα να δεις το γυαλί-ντουνιά μου
που δεν τον έχει δει ποτέ κανείς
»
 

 

 

Με βάση τα παραπάνω, η Μαριανίνα Κριεζή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως στιχουργός της γυναικείας ψυχοσύνθεσης, αφήνοντας έτσι παγερά αδιάφορο το ανδρικό κοινό. Αυτό κατά βάση δεν ισχύει, καθώς τραγούδια της που θεωρούνται κατεξοχήν γυναικεία («Σερενάτα», «Τσάι γιασεμιού», «Χαίρω πολύ», «Η ζωή είναι γυναίκα», «Στο 'χει πει ποτέ κανείς», «Κατά βάθος.αλεπού» κ.ά.) μελοποιήθηκαν από άντρες συνθέτες (Γιάννης Σπανός,
Λάκης Παπαδόπουλος, Μιχάλης Καπούλας) και αγαπήθηκαν το ίδιο από γυναίκες και άντρες. Θυμάμαι μάλιστα πως πέρυσι που είχα δει την Αρλέτα να τραγουδάει ζωντανά το «Τσάι γιασεμιού» ένα σωρό παρέες αντρών τραγουδούσαν μαζί της «Πάω πίσω λοιπόν στη μαμά μου / στην κάμαρά μου την παιδική». Άλλωστε, συμμερίζομαι την άποψη της Λίνας Νικολακοπούλου πως «οι άντρες δε γράφουν γαλάζια και οι γυναίκες δε γράφουν ροζ».
Η Μαριανίνα Κριεζή έχει γράψει μερικά από τα πιο πρωτότυπα και δημοφιλή τραγούδια των τελευταίων δεκαετιών («Τσάι γιασεμιού», «Τα ήσυχα βράδια», «Σερενάτα», «Το σ' αγαπώ μπορεί», «Δεν έχω χρόνο», «Σαμποτάζ», «Πτήση 201» κ.ά.) έχει συνεργαστεί με σημαντικότατους συνθέτες (Λάκης Παπαδόπουλος, Λένα Πλάτωνος, Γιάννης Σπανός, Διονύσης Τσακνής, Νίκος Κυπουργός κ.ά.), ωστόσο, όπως έχει γράψει κι η Στέλλα Βλαχογιάννη, φαίνεται να αντιμετωπίζει τη στιχουργική περισσότερο ως παιχνίδι παρά ως επάγγελμα. Οι εμφανίσεις της στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ήταν ανέκαθεν σπάνιες, και τα λόγια της που έχω παραθέσει αυτούσια είναι από μία σπάνια συνέντευξη που είχε δώσει στο Μιχάλη Μιχαήλ το 2006 για τη city press εφημερίδα «Lifo».  

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

Σχόλια  

 
0 #2 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 04-02-2013 19:47
οταν ακουσα για πρωτη φορα το τραγουδι "ΚΕΡΑΣΜΕΝΑ" απο τον ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ εψαξα τον στιχουργο .Ετσι εμαθα για την ΜΑΡΙΑΝΙΝΑ ΚΡΙΕΖΗ.Θελω να την ευχαριστησω γιατι σε αυτη την περασμενη ηλικια που ειμαι μου γλυκαινει την ζωη με τους δυνατους στιχους που ακουω καθε ημερα.ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΠΑΝΤΟΤΕΙΝΟ.
Παράθεση
 
 
+1 #1 ΧΡΗΣΤΟΣ 22-09-2011 22:08
Απο τις μεγαλύτερες στιχουργούς που είχαμε ποτέ!
Ειδικά για μένα το "στο χει πει ποτέ κανείς" με την -καταπληκτική- Ελένη Δήμου είναι από τα ωραιότερα τραγούδια που άκουσα ποτέ.
Παράθεση
 

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Κατάγομαι από μια οικογένεια που έζησε την τουρκική εισβολή και έχασε τα πάντα μέσα σε μια μέρα. Μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον αρκετά φτωχό – ασχέτως αν στην πορεία οι γονείς μου ορθοπόδησαν και προχώρησαν. Όσο κι αν μεγαλώσεις, τα βιώματά σου δεν σε εγκαταλείπουν. Δεν έχω χάσει λοιπόν καμία επαφή με την πραγματικότητα. Βιώνω απόλυτα αυτό που συμβαίνει γύρω μας
Μιχάλης Χατζηγιάννης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

23/8/1952 Γεννήθηκε στην Κέρκυρα η τραγουδίστρια Βίκυ Λέανδρος

ΤΥΧΑΙΑ TAGS