87 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
22.10.2017
Ορφέας | Main Feed

Τα πρόσωπα

Τάσος Π. Καραντής

Συμπληρώνονται, σήμερα, στις 14/9/2011, 10 χρόνια από το θάνατο του Στέλιου Καζαντζίδη και 80 από τη γέννησή του (29-8-1931), και φυσικά ο «ΟΡΦΕΑΣ» δε θα μπορούσε να μην τιμήσει τον σπουδαίο αυτόν λαϊκό τραγουδιστή, που έγραψε τη δική του μεγάλη ιστορία στο λαϊκό μας τραγούδι. Προσωπικά, δεν πιστεύω στους μύθους ή, για να το θέσω πιο κατανοητά, δεν μου αρέσουν οι μουσειακοί – επετειακοί μύθοι, τύπου σχολικής ιστορίας, όπου όλοι τους παπαγαλίζουν, αλλά λίγοι γνωρίζουν αυτούς και το έργο τους ουσιαστικά.
Γι’ αυτό, όπως έχω γράψει και σε ένα σχόλιο μου («Το φαινόμενο των ΠΥΞ ΛΑΞ, η θανατολατρεία κι η μυθολογία στο ελληνικό τραγούδι»), οραματίζομαι ένα άνοιγμα – από την γνωστή και «κλειστή» κυρίαρχη μυθολογική τετράδα του τραγουδιού μας (Θεοδωράκης – Χατζιδάκις/Καζαντζίδης - Μπιθικώτσης) – που θα προκύψει με τη βοήθεια εμάς των μουσικογράφων και, κυρίως, από την δημιουργία ενός πεπαιδευμένου μουσικά κοινού, που θα δεν θα έχει κόμπλεξ, αλλά ανοιχτούς ορίζοντες, ώστε η «μουσική μυθολογία μας» (αν θέλετε να την λέμε έτσι) να διευρυνθεί.
Για να μην παρεξηγηθώ, δεν είμαι «αντικαζαντζιδικός», αλλά ούτε και «καζαντζιδικός», με την έννοια του κολλημένου. Αλλά, να σας εξομολογηθώ, ότι, εγώ, που ανήκω στους σκεπτικιστές του «μύθου»(κι όχι του τραγουδιστή) Καζαντζίδη, ακούω, κάθε βράδυ(σαν προσευχή), τρία συγκεκριμένα τραγούδια του(«Η ζωή μου όλη», «Το θολωμένο μου μυαλό» & «Οι μισοί καλοί»)!
Για μένα, ο Στέλιος Καζαντζίδης είναι η μεγαλύτερη(σε όγκο κι έκταση) αντρική λαική φωνή του τραγουδιού μας,  όπου εξέφρασε την μετεμφυλιακή Ελλάδα(φτώχια – μετανάστευση – κοινωνική αδικία) των δεκαετιών του ΄50 και του’60, και, τα  κατοπινά χρόνια, ένας σπουδαίος λαϊκός τραγουδιστής, όπως κι άλλοι(Διονυσίου, Μητροπάνος, Μαργαρίτης κ.ά.), όμως!
Γι’ αυτό, για την αφιερωματική τούτη αναφορά του «ΟΡΦΕΑ», διάλεξα, επίτηδες, ένα κείμενο, του συναδέλφου μου, συγγραφέα και δημοσιογράφου, στην εφημερίδα της Σαλαμίνας «Η ΝΕΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑ», Νίκου Αγαπίου, ο οποίος είναι και «καζαντζιδολόγος», αλλά και «καζαντζιδικός»!
Το έκανα αυτό, αφενός γιατί γράφτηκε τότε -  πριν 10 χρόνια – κι έχει καταγράψει, εν θερμώ μεν, αλλά γλαφυρά, τον παλμό και την ένταση της στιγμής. Θα πρότεινα, στους ουδέτερους αναγνώστες, να προσπεράσουν τις όποιες λεκτικές υπερβολές, που χρησιμοποιεί, ο συγγραφέας, και να μείνουν στα καθαυτά γεγονότα, στα στοιχεία, στις δηλώσεις, στην καταγραφή δηλαδή κι όχι στο ύφος. Το θεωρώ ως ένα από τα καλύτερα(πληροφοριακά κι εγκυκλοπαιδικά – επί της ουσίας), σφαιρικά και συνοπτικά, αλλά συμπυκνωμένα, κείμενα, που έχουν γραφτεί για τον Καζαντζίδη.
 

Στην «αθανασία» πλέον ο Στέλιος Καζαντζίδης

Συγκλονίστηκε ο ελληνικός λαός - Σίγησε η φωνή της Ελλάδας
του Νίκου Αγαπίου
 συγγραφέα – δημοσιογράφου
 
Η φωνή του Στέλιου Καζαντζίδη είναι αξεπέραστη. Οι εκτάσεις, τα χρώματα, το μέταλλο και η άρθρωση που την χαρακτηρίζουν την κάνουν ειλικρινά μοναδική. Δεύτερος Καζαντζίδης τουλάχιστον για πέντε αιώνες από σήμερα δεν πρόκειται να γεννηθεί....
(Μάνος Χατζιδάκις - Εφημερίδα "Βραδυνή"- Μάρτιος του 1979).

Ο μεγαλύτερος, κατά τεκμήριο, Έλληνας τραγουδιστής, από καταβολής δισκογραφίας, ο δημοφιλέστερος, ίσως, Έλληνας του περασμένου αιώνα, ο Στέλιος Καζαντζίδης έχασε την μάχη με την επάρατο νόσο την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου και ώρα 11 το πρωί. Το λαϊκό προσκύνημα που ακολούθησε και η κηδεία του, απέδειξαν, για μια ακόμη φορά, την ασύνορη λατρεία του κόσμου προς το πρόσωπό του ενώ οι σκηνές υστερίας, πάθους και αλλοφροσύνης των χιλιάδων θαυμαστών του, πριν και κατά την διάρκεια της κηδείας, καταγράφηκαν σαν γεγονότα χωρίς προηγούμενο στον Ελληνικό χώρο. Ο Στέλιος Καζαντζίδης γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1931 στη Νέα Ιωνία. Από την τρυφερή ηλικία των 13 ετών ορφάνεψε από πατέρα με αποτέλεσμα να γνωρίσει πρόωρα την σκληρή πλευρά της ζωής και την αγωνία της βιοπάλης Αφετηρία της δοξασμένης πορείας του στο τραγούδι η δημιουργία του Απόστολου Καλδάρα: "Για μπάνιο πάω και αν θέλεις έλα" (Ιούλιος του 1952). Ακολούθησαν οι "Βαλίτσες" του Γιάννη Παπαϊωάννου και από εκεί και πέρα η εκτόξευση για την κορυφή που την κατέκτησε επάξια, από το 1955 κιόλας, εκτοπίζοντας με το σπάνιο ηχόχρωμα της φωνής του και τη μοναδική ερμηνευτική του δύναμη, τα ιερά τέρατα της εποχής: Τσαουσάκη, Παγιουμτζή και Στελάκη Περπινιάδη. Το ρεμπέτικο τραγούδι, μέσα από την πλατιά καθιέρωση αλλά και την γενικότερη ερμηνευτική έκρηξη του νεαρού τότε Στέλιου περνούσε στην Ιστορία και το γνήσιο λαϊκό με τον ίδιο κύριο εκπρόσωπό του κατακτούσε με γρήγορους ρυθμούς τα πλατιά λαϊκά στρώματα, ολόκληρο τον Ελληνικό Λαό. Οι Έλληνες που προσπαθούσαν να κλείσουν τις πληγές του εμφυλίου πολέμου και μια Ελλάδα γενικά που πάλευε να σταθεί στα πόδια της βρήκαν στο πρόσωπο του Καζαντζίδη τον ιδανικότερο εκφραστή τους. Όλοι οι μεγάλοι συνθέτες της εποχής έσπευδαν να καταγράψουν τις εμπνεύσεις τους μέσα στο αναλλοίωτο κερί του χρόνου που τους εξασφάλιζε η φωνή του Στέλιου. Τσιτσάνης, Μητσάκης, Χιώτης, Καλδάρας, Παπαϊωάννου, Μπακάλης, Δερβενιώτης, Γενίτσαρης, Βίρβος, Κολοκοτρώνης, Παπαγιαννοπούλου, Λαύκας, Καραπατάκης, Χρυσίνης, Μπαγιαντέρας, Μανισαλής, υπήρξαν μερικοί από αυτούς που συνέδεσαν το όνομά τους με την εκπληκτική διαδρομή του ανεπανάληπτου ερμηνευτή.
 
Όταν μιλάμε για τον Στέλιο Καζαντζίδη αναφερόμαστε στην μεγαλύτερη ανδρική φωνή όλης της Ανατολής...
(Διονύσης Σαββόπουλος, Εφημερίδα “Τα Νέα" και ελληνική τηλεόραση, Ιανουάριος του 1994) 
 
Η οκταετία 1957-1965 υπήρξε η πλέον παραγωγική στη διαδρομή του μεγάλου τραγουδιστή. Μαζί με την Μαρινέλλα σάρωναν με τις εμφανίσεις τους κέντρα, θέατρα, στάδια σε Ελλάδα και εξωτερικό. Στην Τουρκία η Βουλή διακόπτει τη συνεδρίασή της για να σπεύσουν τα μέλη των κομμάτων αεροπορικώς στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να παρακολουθήσουν τη συναυλία του Στέλιου (1964). Στην Γερμανία τους υποδέχεται στο αεροδρόμιο ένα πλήθος 40.000 ανθρώπων (1965). Στην Αυστραλία (1964) 500.000 άνθρωποι αδημονούν για το ξεκίνημα των συναυλιών του, ενώ στο Κάρνεγκι Χωλ της Νέας Υόρκης δημιουργείται το αδιαχώρητο, μέσα και έξω, από χιλιάδες Έλληνες και Αμερικανούς πολίτες που θέλουν να δουν από κοντά τον διάσημο Έλληνα τραγουδιστή (1964). Σε παράλληλη σαρωτική διαδρομή και η δισκογραφική του παρουσία κατά την ίδια οκταετία. Δύο (2) δισκάκια την εβδομάδα δηλαδή 16 τραγούδια το μήνα επί οκτώ συνεχή χρόνια ρίχνονται στην αγορά για να γίνουν ανάρπαστα από τους αναρίθμητους θαυμαστές του. Σχεδόν όλα τα τραγούδια γίνονται και μεγάλα σουξέ. Ο κοινωνιολόγος Γιάννης Αλεβίζος Θα σημειώσει με έμφαση στην “Βραδυνή” του 1967: «Η περίπτωση του Στέλιου Καζαντζίδη αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο. Ο κόσμος, ο Ελληνικός Λαός δεν κρίνει πρώτα τα τραγούδια του για να τα αγοράσει μετά όπως συμβαίνει με όλους τους άλλους τραγουδιστές. Ο κόσμος απλά μπαίνει στα καταστήματα δίσκων και ζητά να αγοράσει οτιδήποτε καινούριο από Καζαντζίδη. Μόνος του ο Στέλιος πουλά όσο όλοι οι άλλοι Έλληνες τραγουδιστές μαζί. Γοητευμένοι από την επιρροή του στο Λαό αλλά και από την αξεπέραστη ερμηνευτική και φωνητική του ικανότητα οι Μάνος Χατζιδάκις, Μίκης Θεοδωράκης, Χρήστος  Λεοντής, Σταύρος Ξαρχάκος, Γιώργος Ζαμπέτας, Γιώργος Κατσαρός, του εμπιστεύονται κορυφαίες έντεχνες δημιουργίες τους που γίνονται αμέσως προσευχές στα χείλη των Ελλήνων. Τα τραγούδια του Στέλιου Καζαντζίδη γενικά ύμνησαν τον έρωτα, ζωγράφισαν ανεξίτηλα την πίκρα του χωρισμού, κατήγγειλαν την κοινωνική αδικία, αγιοποίησαν τη μάνα, συνομίλησαν με το δράμα των αδικοφυλακισμένων, κουβάλησαν την πίκρα του ξεριζωμού και της προσφυγιάς, κάνοντάς την κραυγή πόνου και νοσταλγίας στα πέρατα της γης, έθρεψαν την ελπίδα των ανθρώπων εκείνων που από οικονομική ανημποριά δεν είχαν πρόσβαση στο όραμα μιας καλύτερης ζωής, στήριξαν τον αγώνα του εργάτη. Γι' αυτό και αγαπήθηκαν όσο και ο ίδιος, που μέσα από αυτά υπήρξε οραματιστής και κήρυκας μιας κοινωνίας χωρίς πάθη, αδικίες, ανισότητες και μίση.»

Θεωρώ την φωνή του Στέλιου Καζαντζίδη εφάμιλλη της φωνής του Φρανκ Σινάτρα και σε ένα άλλο επίπεδο και είδος μουσικής με αυτήν της Μαρίας Κάλλας. Όσο φαινόμενο Θεωρείται η Κάλλας διεθνώς ως φωνή, άλλο τόσο φαινόμενο ήταν και ο Καζαντζίδης...
(Σταμάτης Σπανουδάκης, συνθέτης, στην εφημερίδα "Τύπος της Κυριακής" 29/9/2001)

Το 1965 ο Στέλιος Καζαντζίδης αποφασίζει να διακόψει τις ζωντανές εμφανίσεις του στα κέντρα. Οι λόγοι πολλοί. Σαν κυριότερος καταγράφεται οι συνεχείς απειλές για τη ζωή του από οικονομικά κυκλώματα της νύχτας. Από τότε και ως λίγους μήνες πριν το θάνατό του, του προσφέρθηκαν αστρονομικά ποσά για ζωντανές εμφανίσεις σε κέντρα και σε συναυλίες. Η απάντηση του όμως υπήρξε, σε τελική ανάλυση, πάντοτε αρνητική. Ο Στέλιος Καζαντζίδης υπήρξε αυτός που έσπασε το φράγμα των 1000 δραχμών τη νύχτα και των 5000 στη συνέχεια ανοίγοντας το δρόμο στα σημερινά μυθώδη νυχτοκάματα. Για παράδειγμα το 1961, ο Καζαντζίδης έπαιρνε 5000 τη βραδιά, ο Χιώτης 700 δρχ. και ο Τσιτσάνης, τρίτος στο πίνακα των καλύτερα αμειβομένων ακολουθούσε με 650 δρχ. τη βραδιά. Αλλά και το 1979 όταν ο Γιάννης Πάριος έπαιρνε το μεγαλύτερο νυχτοκάματο στην Ελλάδα (100.000 τη βραδιά) ο Θωμάς Μιχαηλίδης, ιδιοκτήτης των "Νέων Δειλινών" πρόσφερε στον Στέλιο Καζαντζίδη ένα εκατομμύριο εξακόσιες χιλιάδες τη βραδιά (1.600.000) για να επιστρέψει στα κέντρα. Ασύλληπτα ποσά του προσφέρθηκαν και από ξένους επιχειρηματίες για ζωντανές συναυλίες στο εξωτερικό ... Παροιμιώδεις όμως Θα μείνουν και οι συγκρούσεις του Στέλιου με τις εταιρείες δίσκων. Το 1961 ζητά και πετυχαίνει με δικαστικούς αγώνες ποσοστά από τις τεράστιες πωλήσεις των δίσκων του. Γίνεται ο πρώτος Έλληνας καλλιτέχνης που παίρνει 5 δρχ. στο μικρό δίσκο.
Δύο χρόνια αργότερα αποκτούν εισπρακτικά δικαιώματα στη δισκογραφία οι: Χατζιδάκις - Θεοδωράκης και από το 1972 και μετά οι άλλοι μεγάλοι Έλληνες τραγουδιστές. Το 1964 ο Καζαντζίδης φεύγει από την "Κολούμπια" και έρχεται στη "Μίνως" την οποία και ανεβάζει στην πρώτη θέση των δισκογραφικών κερδών. Οι συγκρούσεις του όμως είναι συνεχείς και ψυχοφθόρες. Έτσι μετά τον θρίαμβο του "Υπάρχω" (1975) σταματά και τις ηχογραφήσεις για δώδεκα (12) ολόκληρα χρόνια επανέρχεται στη δισκογραφία το 1987 αφού προηγουμένως η Βουλή των Ελλήνων - γεγονός άνευ προηγουμένου στα παγκόσμια καλλιτεχνικά χρονικά - τον απελευθερώνει από το συμβόλαιό του με τροπολογία του Αντώνη Τρίτση και προσωπική παρέμβαση του Ανδρέα Παπανδρέου. Έκτοτε ηχογραφεί μέχρι και το 1999 στη μικρή εταιρεία δίσκων ΜΒΙ του φίλου του Ανδρέα Καϊάφα. Παρά το γεγονός ότι όλοι οι μεγάλοι ραδιοφωνικοί σταθμοί κατευθυνόμενοι από τους μεγαλοσυγκροτηματάρχες της δισκογραφίας δεν παίζουν τα τραγούδια του, οι δίσκοι του Στέλιου γίνονται χρυσοί και πλατινένιοι με την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας τους.
 

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ – Ο ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗΣ ΣΤΗ ΣΑΛΑΜΙΝΑ
Η Σαλαμίνα, λόγω της εγγύτητάς της με τον Πειραιά, είχε πάντα μια ισχυρή σχέση με το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι. Κι αυτό ισχύει μέχρι σήμερα. Αφού, από τότε(1993) που χτίστηκε το αμφιθεατρικό(3000 θέσεων) ανοιχτό(καλοκαιρινό) Ευριπίδειο Θέατρο, πάνω σ’ ένα λόφο του νησιού, με πανοραμική θέα, μόνο λαϊκοί τραγουδιστές το έχουν γεμίσει, έντεχνοι και ροκ, έχουν καταποντιστεί!
Μάλιστα – για όσους δεν το γνωρίζουν – υπάρχουν το «κουλουριώτικο» χασάπικο και ζεϊμπέκικο, με ιδιαίτερες, ξεχωριστές, χορευτικές φιγούρες!
Δεν θα μπορούσε λοιπόν να λείπει από τη Σαλαμίνα η αγάπη, για έναν σπουδαίο λαϊκό τραγουδιστή σαν τον Καζαντζίδη, ο οποίος μάλιστα συνδέθηκε με στενές φιλίες και κουμπαριές με αρκετούς Σαλαμίνιους, ως γνήσιος λαϊκός άνθρωπος που ήταν, πέρα από καλλιτέχνης. Πολύ πρόσφατα δε, λειτουργεί και «Σύλλογος φίλων Στέλιου Καζαντζίδη» στο νησί.
Το παρακάτω δημοσίευμα, μπήκε στην τοπική εφημερίδα του νησιού «Η ΝΕΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑ», τον Μάιο του 2001, όταν πια ήταν γνωστό το σοβαρό πρόβλημα της υγείας του. Η φωτογραφία, που το συνοδεύει, είναι της 10/2/2001 (λίγους δηλαδή μήνες πριν πεθάνει) με τον Σαλαμίνιο, ιχθυοπώλη, κουμπάρο του Χρήστο Μιχάλαρο (φίλο του συγχωρεμένου του πατέρα μου) κι είναι τραβηγμένη στην ταβέρνα του «ΠΕΡΙΚΛΗ» στη Σαλαμίνα. Νομίζω ότι είναι μια φωτό – ντοκουμέντο.
Τάσος Π. Καραντής

ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗ
«Τελικά το πρόσφατο πρόβλημα της υγείας του λαοφιλούς τραγουδιστή, του μεγάλου και ανεπανάληπτου Στέλιου Καζαντζίδη ήταν η αφορμή να γίνει αυτό το «λαϊκό δημοψήφισμα» αγάπης και συμπαράστασης των εκατομμυρίων Ελλήνων και όχι μόνο, για τον «Βάρδο» του λαϊκού μας τραγουδιού. Αν και στη συνείδηση του κόσμου η παθιασμένη και εγκάρδια αγάπη του γι αυτόν τον μεγάλο εκφραστή των καημών της χαράς και του έρωτα φώλιαζε αδιατάρακτα στη καρδιά του, η πρόσφατη περιπέτεια του δημιούργησε μια έκρηξη αγάπης, πρωτοφανή για τα ελληνικά χρονικά, που ταίρι της δεν υπάρχει νομίζουμε. Θα ήταν περίεργο αν στο νησί μας που είναι γνωστό ότι οι κάτοικοι του διακατέχονται από το μεράκι του γλεντιού, του καλού τραγουδιού, και του  χορού, δεν εξέφραζαν την αγάπη τους και τις ευχές τους για την αποκατάσταση της υγείας του «Μπελαφόντε» του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Έτσι μέσα από τις χιλιάδες των φίλων, κουμπάρων και συντρόφων ψαράδων του Στέλιου συναντήσαμε τον επιστήθιο φίλο του τον επιχειρηματία ιχθυέμπορο Χρήστο Μιχάλαρο ο οποίος επισκεπτόταν τακτικότατα στο Νοσοκομείο τον Στέλιο Καζαντζίδη και μας ζήτησε να ενώσουμε μαζί με τις δικές του ευχές- όλων των αγαπητών Σαλαμινίων φίλων αλλά και όλων των Ελλήνων ώστε ο μεγάλος Στέλιος να είναι και πάλι κοντά μας υγιής και δυνατός όπως και πριν
(εφημερίδα «Η ΝΕΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑ», αριθμ. φύλλου 140, Μάιος 2001, σελ. 13) 

 
Μετά την διακοπή των ζωντανών εμφανίσεών του, σταθμοί στη σχέση αγάπης του Ελληνικού λαού προς το πρόσωπό του αποτέλεσαν: Όλοι οι μουσικοί διαγωνισμοί στα λαϊκά περιοδικά της εποχής ("Ντομινό, "Θησαυρός" κ.λπ.) που τον έφερναν σταθερά πρώτο στις προτιμήσεις των Ελλήνων. Η εμφάνισή του στην τηλεόραση τον Φεβρουάριο του 1976 με τα τραγούδια του "ΥΠΑΡΧΩ" που προκάλεσε γενική ερήμωση της Αθήνας αλλά και της υπόλοιπης χώρας (σχετικά ανέφεραν τα δελτία ειδήσεων των κρατικών τηλεοπτικών σταθμών της επόμενης μέρας). Το πανελλήνιο δημοψήφισμα γκάλοπ του 1980 που τον αναδείκνυε τη δημοφιλέστερη προσωπικότητα του Έθνους με δεύτερο τον Κ. Καραμανλή, τρίτο τον Α. Παπανδρέου και τέταρτη την Αλίκη Βουγιουκλάκη (τα αποτελέσματα του γκάλοπ με κυβερνητική εντολή αποκρύφθηκαν από τον ελληνικό λαό, τα απεκάλυψε όμως, μαζί με μια σειρά εγγράφων και άλλων ντοκουμέντων ο Κυριάκος Διακογιάννης στο βιβλίο του "Η σταύρωση ενός ειδώλου" και επιβεβαίωσε ο Υφυπουργός Τύπου μόλις ανέλαβε το ΠΑΣΟΚ την εξουσία. Το πανελλήνιο γκάλοπ, επιμερισμένο όμως σε τομείς αυτή τη φορά, του τηλεοπτικού σταθμού ΜΕΓΚΑ τον Δεκέμβριο του 1996 που έφερνε τον Στέλιο Καζαντζίδη πρώτη, με συντριπτική διαφορά από τη δεύτερη καλλιτεχνική προσωπικότητα στις προτιμήσεις των Ελλήνων (δεύτερος στη σειρά ήταν ο Μίκης Θεοδωράκης). Τα αποτελέσματα του πανελλήνιου δημοψηφίσματος ανακοίνωσε ο δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας σε πανηγυρική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού τον Ιανουάριο του 1997. Ο Στέλιος Καζαντζίδης και μετά τη διακοπή των ζωντανών εμφανίσεών του εξακολουθούσε να θριαμβεύει στη δισκογραφία. Ερμηνεύει μέχρι και το 1999 μεγάλες συνθέσεις του Απόστολου Καλδάρα, του Θ. Δερβενιώτη, του Βασίλη Βασιλειάδη, του Χρήστου Νικολόπουλου, του Τάκη Σούκα, του Στέφανου Βαρτάνη, του Ε. Ατραΐδη, του Μίκη Θεοδωράκη, του Τ. Παναγόπουλου, του Μπάμπη Μπακάλη, του Θ. Πολυκανδριώτη και άλλων. Σταθμός οπωσδήποτε στην καριέρα του είναι οι δισκογραφικές του συναντήσεις με τους Γιάννη Μαρκόπουλο (1966 - 1 τραγούδι), Μάνο Λοΐζο (1971 - 2 τραγούδια), Άκη Πάνου (1973 - 6 τραγούδια), Σταμάτη Σπανουδάκη (1989 – 1 τραγούδι), Αντώνη Βαρδή και αδελφούς Κατσιμίχα (1996 - 1 τραγούδι).
 
...Αν βάλουμε για να τραγουδήσουν όλους τους Έλληνες τραγουδιστές στη μια πλευρά και τον Στέλιο Καζαντζίδη στην άλλη, αμφιβάλλω αν όλοι οι Έλληνες τραγουδιστές μαζί καλύψουν το 70% της ερμηνευτικής δυνάμεως και των φωνητικών ικανοτήτων του Στέλιου Καζαντζίδη...)
(Άκης Πάνου, συνθέτης, τηλεοπτική εκπομπή: “Οι Ρεπόρτερ", Φεβρουάριος 1984)

Ο Στέλιος Καζαντζίδης εκτός βέβαια από χιλιάδες γνήσια λαϊκά τραγούδια που τον έκαναν είδωλο και σύμβολο ενός ολόκληρου λαού τραγούδησε και όλα τα άλλα είδη τραγουδιού. Συγκεκριμένα ερμήνευσε με το γνωστό ανεπανάληπτο ύφος του δημοτικά τραγούδια (1961), τουρκικά τραγούδια – τραγούδια της Ανατολής (1964), ρεμπέτικα τραγούδια (1953,1990, 1997), ποντιακά τραγούδια (1992,1994,1995,1999) φεστιβαλικά τραγούδια μοναδικής ποιότητας ("Κουρασμένο παλικάρι" του Μάνου Χατζιδάκι, ("Παράπονο") του Μανώλη Χιώτη, (“Δρόμος δίχως σύνορα”) του Γιώργου Κατσαρού, ("Τα χέρια χτίζουν εκκλησιά", του Πυθαγόρα). Ιδιαίτερα πρέπει να επισημανθεί η προσφορά του στο έντεχνο λαϊκό τραγούδι. Μέσα από τη φωνή του Στέλιου, μεγάλοι Έλληνες ποιητές (Γκάτσος, Ρίτσος, Λειβαδίτης, Χριστοδούλου, Παπαδόπουλος κλπ.) έγιναν «σημαίες» στη ζωή των Ελλήνων. Η έντεχνη διαδρομή του Στέλιου ξεκίνησε από το 1961. Τότε ερμήνευσε μοναδικά τέσσερα (4) τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι (“Αθήνα”, “Κυρ Αντώνης”, “Το πέλαγο είναι βαθύ”, “Κουρασμένο παλληκάρι”). Την ίδια χρονιά συμμετείχε με 6 μεγάλα κομμάτια στην "Πολιτεία " του Μίκη Θεοδωράκη. Το 1964 ο Καζαντζίδης ερμήνευσε το έργο - συγκλονισμός στην ιστορία του έντεχνου τραγουδιού, την "Καταχνιά" του Χρήστου Λεοντή. ("Όλοι οι μουσικολόγοι θεωρούν την "Καταχνιά" ένα από τα τρία κορυφαία έντεχνα έργα όλων των εποχών) Το 1974 ο Καζαντζίδης ολοκληρώνει την έντεχνη διαδρομή του ερμηνεύοντας την "Ανατολή" του Μίκη Θεοδωράκη (ο ίδιος ο συνθέτης θεωρεί το έργο του αυτό σαν το κορυφαίο από την μεταπολίτευση και μετά).
 
Ο Στέλιος ήταν η ανατολή για την Ελλάδα, ο διονυσιασμός, η τέλεια φωνή, ο Παβαρότι μας.
Ο μόνος τραγουδιστής που έλεγε και άρθρωνε καθαρά, στέρεα, ψυχικά και όχι μόνο γλωσσικά...

(Μανώλης Ρασούλης, στιχουργός, εφημερίδα "Ελεύθερος Τύπος", 4/10/2001) 

Οι ερμηνείες του Στέλιου Καζαντζίδη τόσο στην "Καταχνιά" όσο και στην "Ανατολή" ανήκουν στη σφαίρα της ονειρικής τελειότητας και του εξωπραγματικού. Ο ελληνικός λαός, οι πλατιές λαϊκές μάζες αυθόρμητα και αυτόβουλα ανακήρυξαν τον Στέλιο Καζαντζίδη εθνικό τραγουδιστή χαρακτηρισμό που σύντομα ακολούθησε και ο πνευματικός κόσμος με πρώτους τους Αντώνη Σαμαράκη, και Βασίλη Βασιλικό. Τον αποκάλεσαν επίσης "Σπηλαιώδη φωνή", "Ορφέα του τραγουδιού", "Τελευταίο μεγάλο ανατολικό", "Φωνή λυγμός", "Κοσμοκαλόγερο του τραγουδιού", "Παπαδιαμάντη της δισκογραφίας" κλπ. Μετά το θάνατό του μεγάλες εφημερίδες του εξωτερικού επισήμαναν την μεγάλη αξία και προσφορά του. Θα σταθούμε σε δύο. Οι παγκοσμίου φήμης "Τάϊμς" του Λονδίνου στο τετρασέλιδο αφιέρωμα τους έγραψαν μεταξύ άλλων: “Έσβησε η φωνή Θεός που ένωνε όλους τους Έλληνες, ξενιτεμένους και μη ...". Εντυπωσιακό και το αφιέρωμα της "Γκάρντιαν" που μεταξύ άλλων σημείωνε: "Κανένας καλλιτέχνης στον κόσμο δεν ερμήνευσε με τέτοιο ανεπανάληπτο τρόπο τον φθόγγο (Α) όσο ο μέγιστος των Ελλήνων και όλης της Ανατολής ερμηνευτής Στέλιος Καζαντζίδης".
Την πασίδηλη ερμηνευτική και φωνητική ανωτερότητα του Στέλιου Καζαντζίδη έχουν επισημάνει κατά καιρούς, όλοι οι μεγάλοι συνθέτες του ελληνισμού αλλά και οι συνάδελφοί του. Θα υπενθυμίσουμε 3 από τις πολυάριθμες τοποθετήσεις. "Ο Καζαντζίδης είναι ο Παρθενώνας του τραγουδιού" (Γρηγόρης Μπιθικώτσης), "Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα ο Στελάρας μένει" (Γιώργος Νταλάρας), "Ο Στέλιος είναι η τελειότητα η φωνή του αιώνα" (Χαρούλα Αλεξίου ). Για τον Στέλιο Καζαντζίδη  έχουν γραφεί μέχρι σήμερα(2001) οκτώ βιβλία (!!!) ενώ η κειμενογραφία για το πρόσωπο του, σε περιοδικά και εφημερίδες, ξεπερνά οποιαδήποτε προσωπικότητα του περασμένου αιώνα. "Όλοι οι καλλιτέχνες, όλοι οι τραγουδιστές έχουν θαυμαστές και φίλους. Ο Στέλιος Καζαντζίδης έχει μόνο οπαδούς". Όσοι μπορούν να εκτιμήσουν το βαθύτερο νόημα της παραπάνω φράσεως του Μίκη Θεοδωράκη είναι και σε θέση να αντιληφθούν γιατί η περίπτωση του Στέλιου Καζαντζίδη συνιστά διαχρονικό φαινόμενο, και σημείο αναφοράς των πανελλήνιων.»(εφημερίδα «Η ΝΕΑ ΣΑΛΑΜΙΝΑ», αριθμ. φύλλου 145, Οκτώβριος 2001, σελ. 8 & αριθμ. φύλλου 146, Νοέμβριος 2001, σελ. 10).
 
 
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Αν δεν είχαμε τους ποιητές σ' αυτή τη χώρα, δεν ξέρω με ποιον άλλο τρόπο θα έβρισκαν δρόμο τα δάκρυα.
Στέλλα Βλαχογιάννη

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

22/10/1937 Γεννήθηκε ο συνθέτης Μάνος Λοίζος
23/10/1925 Γεννήθηκε στην Ξάνθη ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις

ΤΥΧΑΙΑ TAGS