145 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
23.04.2017
Ορφέας | Main Feed

Τα πρόσωπα

Μιχάλης Τσαντίλας

Η πρώτη δισκογραφική δουλειά του κυκλοφόρησε το Γενάρη του 1993 υπό τον τίτλο Αγία Νοσταλγία. Κανείς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί ότι αυτός ο μουσικός με την ιδιότροπη φωνή, θα έφτανε μέσα σε λιγότερα από δέκα χρόνια να είναι ο μπροστάρης σε μια προσπάθεια ανανέωσης του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού.
Κι όμως, σε εκείνο τον πρώτο δίσκο, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου αφήνει να φανούν τα χαρακτηριστικά ενός σπουδαίου καλλιτέχνη.
Με μια σχεδόν πανκ νοοτροπία, αραδιάζει 12 τραγούδια και ένα οργανικό, κάποια από τα οποία διαρκούν μόνο λίγα δευτερόλεπτα ή μετά βίας ξεπερνούν το ένα λεπτό και τα τραγουδάει με μια φωνή που ξενίζει αρχικά αλλά που, με τον καιρό και τις ακροάσεις, αρχίζει να γλυκαίνει.

Το εναρκτήριο «Στις Χαραυγές Ξεχνιέμαι» δίνει το στίγμα και την ταυτότητα του λόγου του, και μαζί με το «Όνειρο» και το ομώνυμο του δίσκου, παραμένουν μέχρι και σήμερα στο ρεπερτόριο των συναυλιών του. Μουσικά, τα μόνα ουσιαστικά εφόδιά του είναι τα παραδοσιακά και ρεμπέτικα τραγούδια ενώ κυριαρχεί το ηχόχρωμα της μακρυμάνικης μπουζουκομάνας του. Στην ηχογράφηση συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Μανώλης Πάππος, ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Γιώργος Μιχαήλ και ο Νίκος Παπάζογλου ενώ την ενορχήστρωση αναλαμβάνουν ο ίδιος ο συνθέτης και ο Πάππος. Η παραγωγή είναι σχετικά φτωχή ενώ αποδίδει μια «χειροποίητη» αίσθηση (υπάρχουν λάθη που ακούγονται) η οποία, όμως, λειτουργεί τελικά υπέρ της. Στιχουργικά αποκαλύπτεται το χιούμορ του, ο ιδιαίτερος λόγος του αλλά και το γενικότερο ενδιαφέρον του για την ποίηση, όταν επιλέγει να μελοποιήσει Εμπειρίκο και Ομάρ Καγιάμ.

Δύο χρόνια μετά, το 1995, κυκλοφορεί τη δεύτερη προσωπική δουλειά του, Στην Ανδρομέδα Και Στη Γη. Εδώ, ο Παπακωνσταντίνου βρίσκει τη φωνή του και παραδίδει μια πολύ πιο συγκροτημένη συλλογή τραγουδιών, έχοντας πια εξαλείψει την αμηχανία που χαρακτήριζε τις μελωδίες του στο προηγούμενο εγχείρημά του, χωρίς όμως αυτές να παύουν να εκτελούν αναπάντεχες στροφές σε περίεργα σημεία. Τα πράγματα όμως γίνονται πολύ πιο περιπετειώδη στον στιχουργικό τομέα όπου παρελαύνουν θέματα όπως η μετά θάνατον ζωή, η ξενιτιά, ο γάμος, η Σελήνη και άλλα ουράνια σώματα, ο μοναχισμός, η Στρογγυλή Τράπεζα ενώ κάποια στιγμή κάνουν την εμφάνισή τους και οι εξωγήινοι! Ο συνθέτης αναλαμβάνει τον κύριο όγκο της φωνητικής ερμηνείας ενώ τον βοηθούν η Μελίνα Κανά και ο Σωκράτης Μάλαμας. Η ενορχήστρωση, ενώ έχει εμπλουτιστεί με περισσότερα όργανα, παραμένει στα πλαίσια του πρώτου δίσκου και χωρίς εξάρσεις.

Την επόμενη χρονιά, ο Παπακωνσταντίνου επιλέγει να κάνει ένα δίσκο με βασική ερμηνεύτρια τη Μελίνα Κανά. Κυκλοφορεί υπό τον τίτλο Της Αγάπης Γερακάρης και αποτελεί το αριστούργημα της πρώτης περιόδου του Λαρισαίου δημιουργού. Όλα τα στοιχεία των δύο προηγούμενων δουλειών του εμφανίζονται εδώ τελειοποιημένα και κατάλληλα φωτισμένα. Η ενορχήστρωση του Κώστα Θεοδώρου είναι καλοδουλεμένη και αφήνει χώρο για την ερμηνεύτρια, η οποία αποδίδει με τον μοναδικό της τρόπο μια αλυσίδα τραγουδιών χωρίς ιδιαίτερα αδύναμους κρίκους. Σε αυτή τη δουλειά συνεργάζεται για πρώτη φορά με το συνθέτη και ο Μπάμπης Παπαδόπουλος, κιθαρίστας του ροκ συγκροτήματος Τρύπες, ο οποίος έμελλε να παίξει σημαντικότατο ρόλο στην εντυπωσιακότερη αλλά και ουσιαστικότερη καλλιτεχνική μεταμόρφωση που είδαμε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.

Το 1998 ανοίγει ένας νέος κύκλος για την πορεία του Παπακωνσταντίνου, καθώς συνεργάζεται με το συγκρότημα Ashkhabad από το Τουρκμενιστάν για τον δίσκο Λάφυρα. Είναι η αρχή μιας περιπετειώδους πορείας που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Ο ήχος των Ashkhabad ταιριάζει γάντι με τα τραγούδια του Παπακωνσταντίνου, με αποτέλεσμα έναν δίσκο λίαν ατμοσφαιρικό και ταξιδιάρικο σε πολλές στιγμές του. Τα τραγούδια αποκτούν νέες διαστάσεις με αρκετά σολιστικά και αυτοσχεδιαστικά μέρη, που σε στιγμές κλείνουν πονηρά το μάτι στην jazz, ενώ για πρώτη φορά υπάρχουν τόσα πολλά οργανικά (τρία στον αριθμό), το ένα εκ των οποίων («Γιορτή») υπήρχε με άλλη μορφή και στο ντεμπούτο του. Η Μελίνα Κανά καλείται ξανά να ερμηνεύσει το σύνολο των τραγουδιών και στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και με το παραπάνω. Ο Παπακωνσταντίνου έχει προχωρήσει εμφανώς ως συνθέτης, γεγονός που πιστοποιείται από τη φιλοδοξία αρκετών εκ των συνθέσεων. Τίποτα όμως δεν προμήνυε το σεισμό που θα ακολουθούσε.
Δισκογραφία Θανάση Παπακωνσταντίνου

Μέσα στο κατακαλόκαιρο του 2002, σκάει μύτη ο Βραχνός Προφήτης και πιάνει τους πάντες στον ύπνο. Το πάντρεμα των παραδοσιακότροπων μελωδιών του Παπακωνσταντίνου με τον βόμβο από τις ηλεκτρικές κιθάρες του Μπάμπη Παπαδόπουλου γεννά ένα υβρίδιο που αφήνει έκπληκτους όσους δεν αφήνει άφωνους. Ο Γιάννης Αγγελάκας αποδίδει με το μοναδικό του τρόπο τρία τραγούδια, η Λιζέτα Καλημέρη σφραγίζει για πάντα με την ερμηνεία της το υπέροχο «Οι Τρεις Ανθοί» και το Μ 81, με το πιάνο της Kora Michaelian, κλείνει με «κινηματογραφικό» τρόπο τη δουλειά που αποξένωσε ένα μικρό μέρος του ακροατηρίου του αλλά τον έφερε σε επαφή με ένα πολύ μεγαλύτερο. Τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο.

Η Αγρύπνια (2002) υπήρξε για κάποιους «μια απ’ τα ίδια», όμως μία προσεκτικότερη ματιά οδηγεί σε πολύ διαφορετικό συμπέρασμα. Η μαγική αλήθεια είναι ότι η συγκεκριμένη στουντιακή εργασία του Θανάση (με το μικρό του τον φωνάζουν πια οι φίλοι του) είναι και η σημαντικότερή του. Αφήνοντας πια πίσω του όσες προκαταλήψεις δεν είχε σαρώσει στο προηγούμενο βήμα του, ο διοπτροφόρος Λαρισαίος καταθέτει έναν δίσκο, με κεντρικό θέμα τον κόσμο του ύπνου και των ονείρων, που ακούγεται μονορούφι. Το ομότιτλο του δίσκου εναρκτήριο τραγούδι, βασισμένο σε μόλις τρεις συγχορδίες και σε στίχους του Tristan Corbiere, θα μπορούσε άνετα να ψέλνεται στις εκκλησιές την παραμονή του Πάσχα, το «Σ’ Αφήνω Γεια»Fernando Pessoa ξαγρυπνά σε μια υγρή Λισσαβόνα, μια τηλεόραση τελειώνει άδοξα το χρόνο ζωής της ενώ δύο παλαιότερα τραγούδια («Αγία Νοσταλγία» και «Άστρο Του Πρωινού») βρίσκουν τις ιδανικές εκτελέσεις τους αλλά και τους κατάλληλους ερμηνευτές τους (Σωκράτης Μάλαμας και Νίκος Παπάζογλου αντίστοιχα). αποτελεί ένα πρώτης τάξεως διαστημικό τζαμάρισμα, ενώ αλλού, ο

Τα τέσσερα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι την επόμενη κυκλοφορία του Παπακωνσταντίνου, δοκίμασαν την υπομονή του ακροατηρίου του αλλά σίγουρα Η Βροχή Από Κάτω (2006) δεν ήταν αυτό που ήθελαν ή περίμεναν να ακούσουν. Αν στις δύο προηγούμενες δουλειές του είχε προσπαθήσει να εισάγει νέους ήχους και ιδέες στο ελληνικό τραγούδι, εδώ πλέον εγκαταλείπει παντελώς την οποιαδήποτε φόρμα και ξανοίγεται στο άγνωστο. Με βασικό συνεργάτη τον Κώστα Θεοδώρου (ενορχήστρωση, εκτέλεση αλλά και φωτογραφίες της έκδοσης) και με ένα τσούρμο μουσικών πρώτης γραμμής (Τάκης Φαραζής, Κυριάκος Γκουβέντας, Βάσω Δημητρίου, Παντελής Στόικος, Νίκος Βελιώτης μεταξύ άλλων) υπό τις διαταγές του, αυτό που μας σερβίρει είναι ένα ψηφιδωτό από λούπες, σαμπλς, φιλτραρισμένους ήχους, αναλογικούς συνθετητές και ακουστικά όργανα, με αρκετά ορχηστρικά και τη φωνή του να αποδίδει στίχους δικούς του αλλά και του F.G. Lorca. Η προσπάθειά του να προσεγγίσει το άρρητο και το παράδοξο, τον οδηγεί στον πιο στριφνό δίσκο της καριέρας του και δίνει την ευκαιρία σε αυτούς που τον περίμεναν στη γωνία, να τον κατηγορήσουν για προσποίηση και μεγαλομανία. Το φανατικό κοινό του πάντως αγόρασε τον δίσκο, έστω κι αν λίγοι εξακολουθούν να τον ακούν μέχρι σήμερα.

Η κυκλοφορία δεύτερου δίσκου μέσα στον ίδιο χρόνο έμοιαζε με αποζημίωση για αυτούς που ζορίστηκαν με την προηγούμενη απόπειρα. Ο Διάφανος είναι σαφώς πιο προσιτή δουλειά και μοιάζει να αποτελεί ένα κράμα από όλα τα στοιχεία της μέχρι στιγμής πορείας του Παπακωνσταντίνου. Υπάρχουν εδώ ακουστικές μπαλάντες που θυμίζουν τους πρώτους δίσκους του (το υπέροχο «Στην Κοιλάδα Των Τεμπών»), ηλεκτρικές στιγμές που θυμίζουν ΒραχνόΠροφήτη και Αγρύπνια («Διάφανος», «Περσεφόνη;») αλλά και αβανγκαρντίστικοι πειραματισμοί («Οι Μύγες Βαλσαμώνονται Με Βαλς», «You, The_Universe»). Η ερμηνεία των τραγουδιών ανατίθεται κυρίως στον Σωκράτη Μάλαμα και τη Μάρθα Φριντζήλα, μιας και είναι παροιμιώδης η ανασφάλεια που νιώθει ο ίδιος ο δημιουργός σε αυτό τον τομέα.

Κοιτώντας πίσω, εν αναμονή της συνεργασίας του με τον Διονύση Σαββόπουλο, για την οποία γράφτηκαν και θα γραφτούν πολλά, και ξανακούγοντας αυτό τον όγκο δουλειάς, διαπιστώνει κανείς ότι η πορεία του Θανάση Παπακωνσταντίνου υπήρξε εξαρχής μια προσπάθεια να αγγίξει το άυλο, να εκφράσει το άρρητο, μέσα από τα λόγια και τους ήχους. Ήταν, και συνεχίζει να είναι, ένα ταξίδι από τη Γη προς την Ανδρομέδα, προς τα αστέρια του διαστήματος που υπάρχει από πάνω μας, ανάμεσά μας αλλά και μέσα μας.

Οι φωτογραφίες του Θανάση Παπακωνσταντίνου αναδημοσιεύονται από τον ιστοχώρο της Κοιλάδας των Τεμπών, ένα site αφιερωμένο στο δημιουργό, το οποίο μπορείτε να επισκεφθείτε στη διεύθυνση: http://www.koiladatwntempwn.gr

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους ένας πέθαινε από αηδία... Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους, θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.
Κώστας Καρυωτάκης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS