98 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
18.11.2018
Ορφέας | Main Feed

Νέα πρόσωπα

Σάκης Ιντζεβίδης

Η κυκλοφορία και παρουσίαση ενός μοναδικού μουσικού έργου με τίτλο «Το πρώτο ’δώ βασίλειο είχαν θεοί το κτίσει»,  το οποίο βασίζεται στην μελοποίηση ποιημάτων του Κύπριου ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη, ήταν πολύ σημαντικός λόγος για να βρεθούμε με τον επίσης Κύπριο μουσικοσυνθέτη Λάρκο Λάρκου που το δημιούργησε.

 

 

 

 

 

Καλησπέρα κύριε Λάρκου. Τόπος καταγωγής και διαμονής σας η Κύπρος. Πείτε μου λίγα λόγια για την καλλιτεχνική πορεία σας εκεί, πώς ξεκινάει το ταξίδι σας και η επαγγελματική ενασχόληση με την μουσική;
Λάρκος Λάρκου: Καλησπέρα. Γεννήθηκα στο κατεχόμενο χωριό Κοντέα Αμμοχώστου και έζησα στην προσφυγιά. Καλλιτεχνικά, μετά τις σπουδές μου στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάποιες ανολοκλήρωτες μεταπτυχιακές έρευνες στον τομέα της μουσικής ανθρωπολογίας, γύρισα στην Κύπρο το 2000 και άρχισα να γράφω μουσική για θέατρο. Μέχρι το 2009 συμμετείχα σε πέραν των  30  επαγγελματικών θεατρικών παραστάσεων καθώς επίσης δίδασκα σε δραματική σχολή για αρκετά χρόνια. Παράλληλα ίδρυσα δύο μουσικά σχήματα, τα «Τραγούδια του κόσμου» και την «Κυπρογένεια», με διαπολιτισμικές και έθνικ- fusion επιρροές, πάντα μέσα από την προσωπική μου μουσική ματιά. Συνεργάστηκα με πολλά σύνολα ως εκτελεστής στο λαούτο, μέχρι και με συμφωνική ορχήστρα. Από το 2009 ασχολήθηκα συστηματικά και αποκλειστικά με το έργο μου πάνω στον κύπριο εθνικό ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη (συναυλίες, ηχογραφήσεις, έκδοση CD- βιβλίου).

Η πρόσφατη κυκλοφορία του βιβλίου – cd  « Το πρώτο ’δώ βασίλειο είχαν θεοί το κτίσει», είναι μια αναφορά στον συμπατριώτη σας ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη, του οποίου μελοποιείτε στίχους.
Λ. Λ.: Κατ’ αρχήν θέλω εδώ να διευκρινίσω ότι ο Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917) καταγόταν από την Κύπρο, αλλά θωρείται εθνικός ποιητής των Κύπριων με μια λανθάνουσα εκδοχή, κατά τη γνώμη μου, διότι δεν υπάρχει κυπριακό έθνος. Η εθνικότητά μας ως Ελληνοκύπριοι είναι Ελληνική. Δεν παύει όμως να είναι εθνικός ποιητής και μάλιστα επαυξάνεται η σημασία του όρου όταν τον θέσουμε με την πανελλήνια πλέον έννοια, όπως αρμόζει στο έργο του.

Οι συμμετοχές καλλιτεχνών πολλές, με την ιδιαίτερη παρουσία Ελλήνων ερμηνευτών. Πόσο δύσκολο είναι για ένα μουσικοσυνθέτη να συντονίσει τις σκέψεις του και τόσο κόσμο, ώστε να έρθει το επιθυμητό αποτέλεσμα και να ολοκληρωθεί αυτή η εργασία;
Λ .Λ.: Πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι για μένα δεν αποτέλεσε ποτέ εργασία το εγχείρημα αυτό. Ήταν εξ’ αρχής ένα λειτούργημα, μια αποστολή με όλο το νόημα των λέξεων. Πολλές φορές έτεινα να διερωτώμαι γιατί εγώ, γιατί τον Βασίλη Μιχαηλίδη. Με κυριαρχεί ενθουσιασμός και νιώθω έντονα ένα δέος για τη διαδικασία, για όσα έζησα και ζω καθώς  και για το αποτέλεσμα. Η προσέγγιση και ο συντονισμός των πραγματικά πολλών καλλιτεχνών και μάλιστα πολύ σημαντικών, ήταν μια πολύπλοκη και πολύμορφη διαδικασία, γεμάτη αγωνίες, συγκινήσεις, εμπειρίες πρωτόγνωρες για μένα και πάνω απ’ όλα δημιουργικότητα. Σε καμιά περίπτωση δεν ήταν το ίδιο. Με τον κάθε τραγουδιστή χρειαζόταν λεπτός χειρισμός, ιδιαίτερη προσπάθεια και συντονισμός που δύσκολα επιτυγχανόταν, επιμονή και πίστη. Η ανταπόκριση των καλλιτεχνών ήταν κατά συγκινητικό τρόπο θετική. Καθαρό κριτήριο για τις αφιλοκερδείς τους ερμηνείες ήταν το μουσικό μέρος και τίποτα άλλο. Το μόνο που ζητούσαν ήταν να ακούσουν το τραγούδι. Η δυσκολία δεν ήταν τελικά να τους κερδίσει το έργο αλλά η διαδικασία μέχρι να φτάσουμε στην ηχογράφηση. Οι ηχογραφήσεις πέρασαν από πολλά στάδια και πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας μας οι τραγουδιστές ήταν ενθουσιώδεις, συγκινημένοι, όλοι απόλυτα συνεργάσιμοι και τα έδιναν όλα στις ερμηνείες τους.

  
 
 
 
 

Που εστιάσατε περισσότερο την προσοχή σας όταν ξεκινήσατε να γράφετε την μουσική σε ποίηση του Βασίλη Μιχαηλίδη, αλλά και τις ενορχηστρώσεις αργότερα;
Λ. Λ.: Λειτούργησα ενστικτωδώς και βρήκα τον λόγο του απόλυτα συμβατό με διαχρονικά ακούσματα και βιώματα, από πολύ - πολύ παλιά μέχρι το σήμερα και το πάντα. Η προσωπική μου επαφή, ως συνθέτης, με την ποίηση του Βασίλη Μιχαηλίδη, μού έδωσε τη δυνατότητα να εξωτερικεύσω ανάλογα προσωπικά μου βιώματα και ακούσματα, που με οδήγησαν σε πολύ βαθιά μονοπάτια της ψυχής. Με αγωνία και δέος προσπάθησα να διατηρήσω μια κοινή γραμμή συνθετικά και ενορχηστρωτικά, μέσα από την πολυσυλλεκτικότητα των θεμάτων και του διαφορετικού ύφους που χρησιμοποιούσε κάθε φορά ο Μιχαηλίδης. Αναμειγνύονται έτσι στο ίδιο έργο το ρετρό της εποχής του 1900, μαζί με το βυζαντινό, το παραδοσιακό και το σύγχρονο στοιχείο. Γι’ αυτό και χρειάστηκε η ερμηνεία πολλών και διαφορετικών σχολών ερμηνευτών για να προβληθούν όσο πιο παραστατικά και αυθεντικά γινόταν τα  πολλαπλά πρόσωπα και ύφη του «μοναδικού, ίσως, κυπριώτη ποιητή» της εποχής εκείνης. Το τραγούδι, ως είδος, είναι η πιο άμεση μορφή μουσικής επικοινωνίας και μεταλαμπάδευσης μηνυμάτων μέσω της μουσικής. Στην περίπτωση της μελοποιημένης ποίησης, εφόσον αυτή είναι μελοποιήσιμη όπως συμβαίνει με την ποίηση του Μιχαηλίδη πιστεύω, το τραγούδι θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να προβάλλει τον ποιητικό λόγο. Γι’ αυτό είμαι και πολύ εναντίον στις αποσπασματικές μελοποιήσεις ειδικά σε ποιήματα που είναι μεγάλα σε έκταση. Τέτοιες μελοποιήσεις δίνουν συχνά λάθος μηνύματα σε σχέση με το τι θέλει να πει ο ποιητής. Προσωπικά δεν με καλύπτει να πάρω ένα μικρό απόσπασμα από την Ενάτη Ιουλίου, λόγου χάρη, και να το κάνω τραγούδι. Αυτό είναι γραφικό και ανεπαρκές σε σχέση με τον ποιητικό λόγο. Το βασικό μου κριτήριο στις μελοποιήσεις, ήταν οι ερμηνευτικές ανάγκες του κάθε τραγουδιού, με σκοπό να παρουσιαστεί από την κάθε ερμηνεία και μια πτυχή της πολυσχιδούς προσωπικότητας του Βασίλη Μιχαηλίδη. Έτσι ο Κώστας Χατζής παρουσιάζει, πολύ πειστικά πιστεύω, ένα αλτρουιστικό και κοινωνικό πρόσωπο του Μιχαηλίδη, ο  Γιάννης Κότσιρας δείχνει κάτι από τη νεανική του αγνότητα, η Χριστιάνα Λάρκου συνάδει με το θεατρικό στοιχείο και το ρετρό στοιχείο της εποχής του 1900, ο Πέτρος Γαϊτάνος και η βυζαντινή χορωδία προβάλλουν τις βυζαντινές καταβολές του ποιητή, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου ως ο κατεξοχήν ροκ τραγουδιστής της Ελλάδας φανερώνει το διονυσιακό στοιχείο αλλά και ένα ρομαντικό πεσιμισμό, ο Χρήστος Θηβαίος μας ταξιδεύει έμμεσα στην Ιταλία με την οποία έχει και στενή ακαδημαϊκή σχέση ο ίδιος, ερμηνεύοντας ένα ποίημα το οποίο αποτελεί τη μόνη μαρτυρία για  το πότε ταξίδεψε ο ποιητής στην Ιταλία, ο Βασίλης Λέκκας προβάλλει τον έντονο αισθησιασμό του, ο Κούλης Θεοδώρου παρουσιάζει ένα κωμικοτραγικό πατριωτισμό, ο Μανώλης  Μητσιάς αποδεικνύει τη λυρική και δωρική όψη του ποιητή, σε σχέση με τον έρωτά του για τον τόπο του, ο Μιχάλης Ττερλικκάς, η Κυριακού Πελαγία και ο Χρήστος Σίκκης συνδέουν τον λόγο με τα παραδοσιακά πρότυπα του Μιχαηλίδη ο Αλκίνοος Ιωαννίδης ερμηνεύει το κατεξοχήν «έντεχνο» κυπριακό ποίημα, την «Ανεράδα», κάτι που του αρμόζει επάξια και οι αφηγητές προβάλλουν την παραστατικότητα του λόγου των διαλεκτικών του ποιημάτων. Στις προσωπικές μου ερμηνείες στο «Τρόοδος» και στο «Αι διαιρέσεις και αι κοινωνίαι» λειτουργώ ως alter ego του ποιητή.  

Στην Κύπρο έχουν δοκιμάσει κάποιοι συνθέτες στο παρελθόν να μελοποιήσουν ποίηση; Πρέπει να υπάρχουν τέτοιες κινήσεις; Ή θεωρείτε ότι είναι ένα τόλμημα, που  δύσκολα ασχολείται κάποιος;
Λ. Λ.: Στην Κύπρο είναι πολύ φτωχή η παραγωγή σε μουσικές εκδόσεις και σε ποσότητα και, σε μεγάλο βαθμό, σε ποιότητα. Το συγκεκριμένο έργο, ως αποκλειστικά κυπριακή παραγωγή, θεωρείται ότι αποτελεί τόλμημα, φαινόμενο για τα κυπριακά δεδομένα. Ακόμα πρωτοπορεί και σε πανελλήνιο επίπεδο αν λάβουμε υπόψη τον αριθμό και το κύρος των καλλιτεχνών που σμίγουν τις δυνάμεις τους, την καθεαυτή μελοποιημένη ποίηση σε γλωσσικά ιδιώματα όπως η κυπριακή διάλεκτος, η καθαρεύουσα και η δημοτική, η μορφή του έργου σε cd και βιβλίο με τους σημαντικότερους σύγχρονους μελετητές του ποιητή να επιμελούνται την έκδοση, ακόμα και η πολυσυλλεκτικότητα σε μουσικά στυλ και οι απρόσμενες μεταβάσεις πάντα όμως με συνδετικούς κρίκους που άγουν την ακρόαση με τρόπο που να μην ξαφνιάζει.

Ως συνθέτης φαντάζομαι παρακολουθείτε την διεθνή μουσική σκηνή, και την ελληνική. Υπάρχει εξέλιξη, πρόοδος ή έχουμε κρίση; Εσείς επηρεάζεστε από όσα συμβαίνουν( θετικά- αρνητικά), ή προτιμάτε να ασχολείστε με τα δικά σας έργα;
Λ. Λ.: Παρακολουθώ τη διεθνή και ελληνική μουσική, αλλά με τη δική μου ματιά. Ακούω ότι επιλέγω εγώ να ακούω και είμαι εκτός παιχνιδιών και show business. Αν αναφέρεστε μόνο στον τομέα του τραγουδιού, καλύτερα ρωτήστε κάποιον άλλο! Αν ακούσετε το cd μου ενώνει άλλες εποχές, η γλώσσα είναι η καθαρεύουσα, η δημοτική και η κυπριακή διάλεκτος.
Προσωπικά, πρώτη φορά τολμώ να εκδώσω δουλειά μου. Σχετικά με την κρίση θεωρώ ότι υπάρχει αλλά όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο, αλλά και σε ηθικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτισμικό. Το θετικό είναι ότι γινόμαστε πιο ανθρώπινοι, πιο κοντά ο ένας στον άλλο, μικραίνουν οι αποστάσεις ειδικά στο star system που ήθελε το ίνδαλμα - τραγουδιστή να αποτελεί κάτι άπιαστο. Νομίζω ότι χωρίς την κρίση δεν θα κατάφερνα να κάνω ότι έκανα. Οι τραγουδιστές ήταν πιο προσιτοί, πιο ανοιχτοί σε νέα πράγματα, χωρίς εξαρτήσεις από ισχυρές δισκογραφικές εταιρίες μιας και οι πιο πολλοί αποφασίζουν μόνοι τους πλέον για την πορεία τους.

Η πρώτη επίσημη παρουσίαση στην Ελλάδα του μουσικού σας έργου «Το πρώτο ’δώ βασίλειο είχαν θεοί το κτίσει»,  έγινε στις 13 Ιουνίου στο «Σπίτι της Κύπρου». Τι συμπεράσματα αποκομίσατε από τα σχόλια του κόσμου που παραβρέθηκε;
Λ. Λ.: Έγιναν δύο επίσημες παρουσιάσεις, μία στις 8.12.2011 (μνημόσυνο του ποιητή) στην Κύπρο και μία στις 13.6.2012 στην Ελλάδα. Στην Αθήνα το κοινό ήταν τόσο εκδηλωτικό μέσα στη σιωπή του που ήμουν συγκινημένος μέχρι δακρύων καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης. Ένιωσα βαθιά και από τα σχόλια του κόσμου μετά, ότι αγγίζει το έργο τον σημερινό άνθρωπο είτε είναι ελλαδίτης είτε κύπριος είτε παγκόσμιος πολίτης. Ο ποιητής αυτός πέθανε φτωχός και λησμονημένος στο φτωχοκομείο, τον θάψαμε με τιμές και δάφνινα στεφάνια και μετά δεν του κάναμε ένα μνήμα για να αναπαυτεί. Αυτό τα λέει όλα. Θεωρείται ο πιο σημαντικός ποιητής που γέννησε ποτέ η Κύπρος… Ο καθένας ας συμπεράνει.

Κύριε Λάρκου πόσο δύσκολο είναι να κυκλοφορήσει ένα βιβλίο- cd  εν έτη 2012, το κόστος φαντάζομαι είναι μεγάλο. Υπήρχαν κάποιοι άνθρωποι που σας συμπαραστάθηκαν οικονομικά για την παραγωγή του;
Λ. Λ.: Το έργο κυκλοφόρησε το 2011. Η αρχική ιδέα ήταν να είναι διπλό cd και dvd. Κατέληξε να είναι ένα cd αλλά μακράς διάρκειας 75 λεπτών και ένα βιβλίο πολυτελείας θα έλεγα, 88 φύλλων με σκληρό εξώφυλλο! Χωρίς τη χορηγία που πήρα από την Ιερά Μητρόπολη Κύκκου, την ΣΠΕ Κοντέας και κάποιους άλλους φορείς, δεν θα ήταν δυνατή η έκδοση αυτή. Επίσης ήταν σημαντική η θετική στάση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου καθώς και των διευθύνσεων Δημοτικής και μέσης Εκπαίδευσης που προμήθευσαν το έργο σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Κύπρου. Περιττό να πω ότι τη χορηγία την χαρίζω ουσιαστικά στον κόσμο, μιας και η τιμή του έργου είναι μόνο 20 ευρώ, ενώ κοστολογείται τουλάχιστον τα διπλάσια. Αυτό, ναι, είναι μια συνέπεια της κρίσης, απαντώντας και σε προηγούμενη ερώτησή σας.

Θα ήθελα τέλος να μου πείτε τρεις λέξεις – έννοιες που χαρακτηρίζουν εσάς ως άνθρωπο και μουσικό, για τις οποίες δεν μετανιώνετε ποτέ.
Λ. Λ.: Πάθος, τελειομανία, ποιότητα.

Ευχαριστώ κύριε Λάρκου, σας εύχομαι καλή επιτυχία.
Λ. Λ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ. 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Εν αρχή ην ο ήχος κι όχι ο λόγος.
Σταύρος Ξαρχάκος

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

18/11/1985 Πέθανε ο συνθέτης και τραγουδιστής του ρεμπέτικου Δημήτρης Γκόγκος ή Μπαγιαντέρας
19/11/1944 Γεννήθηκε στη Λευκάδα η μέτζο-σοπράνο Αγνή Μπάλτσα
19/11/1959 Γεννήθηκε ο συνθέτης Νίκος Ζούδιαρης