83 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
24.04.2019
Ορφέας | Main Feed

Συνεντεύξεις

Καλή Βανδώρου

Λίγες μέρες μετά το Πάσχα έγινε στον Ιανό η παρακάτω κουβέντα με τον Πασχάλη Τόνιο, έναν καλλιτέχνη που γνωρίζει πάρα πολύ καλά τα θέλω του και τα πιστεύω του και που τα βροντοφωνάζει χωρίς να φοβάται το παραμικρό. Εδώ και αρκετό καιρό είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής στο Δήμο Νέας Σμύρνης, όπου, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές και αγαπημένους καλλιτέχνες, παρουσιάζουν ένα εξαιρετικό πρόγραμμα βασισμένο κατά το μεγαλύτερο ποσοστό του στα ενενήντα χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή. Περισσότερες λεπτομέρειες για τον ίδιο και για αυτή την εξαίσια προσπάθεια αναφέρονται στη συνέντευξη που ακολουθεί.


Είστε βέρος Σερραίος, ο οποίος ήρθε στην Αθήνα για επαγγελματικούς λόγους. Θα μπορούσατε να επιστρέψετε στην πόλη σας μόνιμα;
Πολύ ωραίο ερώτημα. Τώρα που ήμουν πάνω το Πάσχα (είναι κάτι που το συνηθίζω για να γεμίσω τις μπαταρίες μου), προσπάθησα να δω αν μπορώ να ζήσω εκεί παραπάνω, γιατί κάθομαι καμιά εβδομάδα. Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν διαφορετικά. Ίσως στο μέλλον θα μου είναι πιο εύκολο να πάω να μείνω εκεί, όταν δηλαδή μειώσω τη δραστηριότητά μου. Στην παρούσα φάση δε νομίζω ότι μπορώ να το αντέξω. Θέλω να δράσω, να έχω μεγάλη ακτίνα δράσης. Θέλω να πηγαίνω εκεί, αλλά θέλω να φεύγω πάλι. Στο μέλλον ίσως και να το κάνω, να μένω στην πόλη μου, να περπατάω, να παίρνω και ένα ποδήλατο και να φύγω από αυτές τις νοοτροπίες της ταχύτητας, της απειλής, των αυτοκινήτων, των κακών πεζοδρομίων κλπ. Στις Σέρρες θα μου άρεσε αργότερα να βρω δυο φίλους, αλλά και να βρω μια ασχολία πάντοτε γύρω από τον πολιτισμό.

Εδώ και 32 χρόνια έχετε μια συνεχή και συνάμα, διακριτική παρουσία στον καλλιτεχνικό χώρο. Αυτό ήταν κάτι που επιλέξατε ή που απλά προέκυψε;
Θα έλεγα και τα δύο. Πρώτα πρώτα, το επέλεξα όταν είδα σε τι χώρο βρέθηκα και με τι βολές και πράγματα γύρω μου που δεν τα δικαιολογούσα πολλές φορές και είπα ότι αυτό το πράγμα δεν έχει αξία. Ακολουθώ και εκφράζομαι μέσα από τη μουσική και το λόγο, τη σύνθεση και το τραγούδι μέχρι εκεί που μου αρέσει. Θεωρώ ότι αυτό που κάνω κατ’ αρχάς δεν προσβάλλει εμένα και την αισθητική μου. Δεν κάνω αυτή τη «δουλειά» για να γίνω φίρμα κατά τα κοινώς λεγόμενα, να φορέσω ακριβά κουστούμια, να με χειροκροτήσει πολύς κόσμος και να γίνω πλούσιος, γιατί δε μου αρέσει καθόλου αυτό, μέχρι που γελάω. Θα μου άρεσε να γράψω ένα ωραίο τραγούδι, το οποίο να συνδυάσω με την εποχή μου, να περάσει ένα μήνυμα αυτό το τραγούδι στο βαθμό που αυτό μπορεί να συγκινήσει ανθρώπους.

Ποια καλλιτεχνική στιγμή που έχετε ζήσει ξεχωρίζετε περισσότερο από τις άλλες;

Ξεχωρίζω δύο στιγμές. Η μία είναι στο Ηρώδειο το 2005, όταν παρουσιάζοντας κάποια έργα μου, τη Χώρα του Ήλιου και την Ωδή στην Καλλιπάτειρα, όπου ήρθε και τραγούδησε η Μίλβα, η Ελένη Βιτάλη, ο Κώστας Μακεδόνας, η Μαρία Σουλτάτου και άλλοι πολλοί, όπως και δέκα παιδικές χορωδίες από όλα τα Βαλκανικά κράτη (αυτό είναι που με συγκινεί ιδιαίτερα, αφού έμαθαν πολύ νωρίτερα να διαβάζουν τις παρτιτούρες στα ελληνικά). Η δεύτερη, η οποία θα έλεγα ότι είναι ισάξια με την πρώτη στιγμή είναι όταν βρεθήκαμε να τραγουδάμε σε ένα χωριό στη Φλώρινα με 19 ανθρώπους, όπου μέσα σε αυτούς ήταν ο παππάς και ο δάσκαλος του χωριού. Συγκινήθηκα τόσο πολύ, είδα γεροντάκια να παρακολουθούν με θρησκευτική ευλάβεια τη συναυλία όλοι σε μια σειρά από καρέκλες αφού δεν υπήρχε δεύτερη. Είχε απόλυτη σιωπή μέσα στην εξοχή. Αυτό το βάζω πιο ψηλά από το Ηρώδειο, γιατί εκεί είχε έντονα συναισθήματα, με έπιαναν ρίγη.

Με ποιο κριτήριο επιλέγετε τους συνεργάτες σας;

Κατ’ αρχάς να έχουμε τα ίδια χνώτα, να αγαπάμε τα ίδια πράγματα κατά κάποιον τρόπο. Αν βρεθείς με συνεργάτες οι οποίοι είναι τελείως διαφορετικοί από σένα, μοιραία δεν μπορείς να συνεργαστείς στο αντικείμενο της δουλειάς βεβαίως, γιατί σαν άνθρωπος μου αρέσει να κάνω παρέα με τον πιο διαφορετικό άνθρωπο που υπάρχει. Στην τέχνη απάνω, όμως, δε θα μπορούσαμε να κωδικοποιήσουμε τα πράγματα.


Γράφετε τραγούδια όταν περνάτε πχ. μια δύσκολη περίοδο ή δε σας επηρεάζουν τα…. ψυχολογικά σκαμπανεβάσματα;
Το παλεύω αυτό. Βεβαίως όλοι συνήθως εμπνεόμαστε από ένα συναίσθημα που μας οδηγεί να εκφραστούμε είτε μουσικά είτε στιχουργικά, αλλά αλίμονο, ο άνθρωπος και όντας χαρούμενος γράφει, αν κι εγώ θα έλεγα ότι ρέπω προς τη μελαγχολία και κάνω προσπάθεια για να γράψω κάτι χαρούμενο, όπως θα γίνει και στον δίσκο που ετοιμάζω. Σε όλους αρέσει να έχουμε μια εσωτερική θλίψη, ένα παράπονο, μια μελαγχολία, αλλά χρειάζεται και μια ανεβαστική στιγμή.

Έχετε δίκιο. Άλλωστε, ο Χατζιδάκις έχει γράψει τη «Μελαγχολία της ευτυχίας» που συνδυάζει και τα δύο συναισθήματα.
Έτσι ακριβώς. Μια και είπες για τον Χατζιδάκι, να πιαστώ από αυτό και να σου πω ότι, το 1982 τον είχα συναντήσει τελείως τυχαία στον «Μαγεμένο αυλό» μαζί με τον Γκάτσο. Πήρα το θάρρος να τον ενοχλήσω και να του πω αν μπορώ με κάποιο τρόπο να του δώσω να ακούσει τα πρώτα μουσικά ακούσματα που είχα γράψει. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση η ευγένειά του και η αποδοχή του σε έναν νεαρό που δεν ήξερε καν. Όντως, του έστειλα μια κασέτα, τον πήρα σε μια εβδομάδα τηλέφωνο και εκφράστηκε πάρα πολύ θετικά. Ίσως του χρωστάω την εκκίνησή μου, αφού μου είπε «νεαρέ έχεις υποχρέωση να ασχοληθείς και με τη σύνθεση», ενώ προηγουμένως είχε βρει πολύ καλή τη φωνή μου.

Τι ακριβώς γίνεται φέτος στον Γαλαξία στη Νέα Σμύρνη;
Εγώ ζω στη Νέα Σμύρνη σχεδόν 20 χρόνια. Αυτή την πόλη όσο πιο πολύ περνάει ο καιρός τόσο πιο πολύ την αγαπάω ειδικά τα 12 τελευταία χρόνια, γιατί κάποιοι Δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι που έχουν αναλάβει τον πολιτισμό και έχουν ειδική αγάπη για αυτόν, κάνουν πολλά και πολύ ωραία πράγματα που επεκτείνονται από το παιδικό βιβλίο και τα εικαστικά για να φτάσουν σε μεγάλες συναυλίες, ομιλίες, ταινίες, δρώμενα, ιστορικές ομιλίες κλπ. Πιστεύουν στον πολιτισμό κι εγώ βρήκα μια καλή παρέα. Μετά, λοιπόν, από διάφορες καλλιτεχνικές εμφανίσεις στον Δήμο, τους είπα πως είμαι δίπλα τους με όλες μου τις δυνάμεις. Φέτος, έχουμε τα 90χρονα από την Μικρασιατική καταστροφή και οι εκδηλώσεις είναι σε τρεις κύκλους. Ο πρώτος κύκλος κλείνει τον Ιούνιο, ο δεύτερος ξεκινάει τον Σεπτέμβριο με τις Ιωνικές γιορτές που κι αυτές είναι θεσμός και ο τρίτος αρχίζει τον Οκτώβριο και κρατάει μέχρι να κλείσει η χρονιά με ανάλογες εκδηλώσεις. Τώρα, όσον αφορά τον πρώτο κύκλο, ξεκίνησε από τον Φεβρουάριο και ήδη έχουμε παρουσιάσει γύρω στα 40 δρώμενα, τα ¾ εκ των οποίων ήταν γύρω από το θέμα της Σμύρνης. Φέρνουμε στη μνήμη μας τα γεγονότα, διότι η ιστορία μπορεί να γραφτεί στο μέλλον πιο θετικά εξελίξιμη όταν θυμόμαστε τα λάθη του παρελθόντος. Τότε έβαλαν το χεράκι τους οι ξένοι, οι σύμμαχοι. Και τώρα, όμως, αυτοί που δηλώνουν σύμμαχοι, καλό θα είναι να τους σχετίσουμε, γιατί η ζωή κάνει κύκλους, διακρίνονται οι ίδιοι κίνδυνοι. Έχουμε πολλούς συμμάχους που κόπτονται ότι μας αγαπάνε και μας δανείζουνε, αλλά η αλήθεια είναι ότι μας δανείζουν σήμερα για να τα πάρουν στο δεκαπλάσιο αύριο.

Σε αυτά που λέτε η απόδειξη είναι ότι τότε, γράφτηκαν τραγούδια που επικαλούμαστε ακόμα και σήμερα.
Σωστά! Τώρα, επανερχόμαστε στα τραγούδια εκείνης της εποχής και στα παραδοσιακά. Αυτά θα παρουσιάσουμε την Τρίτη 24 Απριλίου μαζί με τη Μαρία Σουλτάτου, μαζί με τον Παναγιώτη Κουνάδη που θα μιλήσει για τους συνθέτες της Σμύρνης και τη σχέση τους με τους ρεμπέτες που μετέπειτα ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Βάλαμε τα παιδιά μας να μαθαίνουν τα τραγούδια του συρμού και να μην μπορούμε να τα ελέγξουμε ούτε στο σπίτι και οι βιομηχανίες χαίρονται ότι πάμε μπροστά. Πού πας μπροστά; Η Ελλάδα με αυτή την ιστορία θα έπρεπε να ήταν τόσο περήφανη και να τραγουδάει δικά της τραγούδια. Έχουμε τόση ποίηση… 

Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια ανήκουν σε διαφορετικές γενιές (πχ. Αηδονίδης, Κορκολής, Κετιμέ κ.α.). Ανήκετε στην κατηγορία εκείνων που πιστεύουν πως υπάρχει ελπίδα για το ελληνικό τραγούδι;
Νομίζω ότι πάντα υπάρχει ελπίδα για οποιαδήποτε μορφή τέχνης. Απλώς, γίνονται κύκλοι στις εποχές μας και φυσικό είναι να υπάρχει η καμπή, η ανάκαμψη, η αιχμή των πραγμάτων, η πτώση, η κατάπτωση. Το τραγούδι πιστεύω ότι είναι συνυφασμένο με την ίδια μας την ύπαρξη. Το τραγούδι υπάρχει από τότε που δημιουργήθηκε ο άνθρωπος με μια άλλη μορφή, χτυπώντας πέτρες και ξύλα. Είναι ανάγκη της φύσης του ανθρώπου και θα υπάρχει πάντοτε. Απλώς, αλλάζουμε. Υπάρχει μια καλή εποχή που τελειώνει ένας κύκλος. Πέρα από την παράδοση και το Βυζάντιο, στη σύγχρονη Ελλάδα γράφτηκαν τραγούδια από 15-20 συνθέτες (δεν είναι μόνο ο Χατζιδάκις και ο Θεοδωράκης, αυτό εκνευρίζομαι όταν το ακούω πια, αν και είμαι συνεργάτης με τον Μίκη και με τιμάει αυτό). Είναι ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιάννης Σπανός, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, ο Γιώργος Χατζηνάσιος, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Στέφανος Κορκολής ο οποίος έχει μια φοβερή τεχνική δεξιότητα στο πιάνο κ.α. Εμείς θέλουμε να περάσουν από τον Γαλαξία όλες οι αξίες, δε μένουμε μόνο σε ένα είδος τραγουδιού. Ο Αηδονίδης είναι δάσκαλός μας στην παράδοση, έχουμε αγαπήσει μέσα από εκείνον και τη Δόμνα Σαμίου που πρόσφατα έφυγε την παράδοση. Σήμερα υπάρχουν πολλά νέα παιδιά που παίζουν παραδοσιακά όργανα που λατρεύουν την παράδοση. Πέρυσι σε μια θεματική ενότητα είχαμε την Ηρώ, τη Θεοδοσία Τσάτσου και τη Νένα Βενετσάνου, όπως και τον Λάκη Παπαδόπουλο και τον Μίλτο Πασχαλίδη. Τώρα, υπάρχουν ονόματα μέσα που κανείς θα αναρωτηθεί τι σχέση έχουν με τη Σμύρνη. Εμείς ούτως ή άλλως και πέρα από τα 90χρονα, σαν Δήμος πιστεύουμε στον πολιτισμό και παρουσιάζουμε διάφορα είδη. Κάπως έτσι βρίσκουμε την ευκαιρία να περάσουμε τον λόγο, τα βιβλία, τις μνήμες, αφού με κάθε μουσική βραδιά, πάντα υπάρχει η αντίστοιχη κουβέντα. Όλοι έχουμε σχέση με τη Σμύρνη μέσα μας. Είμαστε ελληνόπουλα που μέσα στην ιστορία μας μάθαμε ότι η Ελλάδα έφτανε μέχρι τα πέρατα.

Αναφέρατε πριν τη Δόμνα Σαμίου. Πριν λίγες μέρες έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Μητροπάνος. Γενικά, τα τελευταία χρόνια απεβίωσαν ξαφνικά αρκετοί καλλιτέχνες. Πιστεύετε πως όλοι τους είναι αναντικατάστατοι;
Για να πούμε την αλήθεια, κάθε μέρα φεύγουν άνθρωποι. Επειδή οι καλλιτέχνες φαίνονται μέσω των media – και με αυτό δε θέλω να μειώσω την αξία του φίλου μου Δημήτρη Μητροπάνου, ο οποίος ήταν ένας λαϊκός, σεμνός, σπουδαίος τραγουδιστής -, τους συμπονούμε όλοι. Θα ήθελα το ίδιο να συμβαίνει και με τους ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε. Φεύγουν καλλιτέχνες, τους ξέρουμε και πονάμε, γιατί έχουν και μια δράση πίσω τους και μια συλλογική συνεισφορά στα πράγματα και βεβαίως είναι μια απώλεια που πονάει περισσότερο. Λέμε καμιά φορά ότι κάποιος είναι αναντικατάστατος. Στη ζωή πιστεύω ότι, την εποχή που έζησε και αυτά που πρόλαβε να κάνει σαν άτομο, είναι διαφορετικά από αυτά που έκανε κάποιος άλλος. Όλοι είμαστε διαφορετικοί. Άρα, όλοι είναι αναντικατάστατοι, αλλά και κανείς δεν είναι αναντικατάστατος με την έννοια ότι δεν πρέπει να υπάρχει ο εγωισμός. Καθένας στην εποχή του συνεισφέρει με αυτό που έχει να δώσει. Κάποιοι προσφέρουν περισσότερα πράγματα, κάποιοι προσφέρουν λιγότερα.

Θα ήθελα για το τέλος να χρησιμοποιήσετε τη φαντασία σας και να μου πείτε πώς είναι για εσάς το ιδανικό μέλλον της χώρας μας τόσο στη μουσική όσο και στους υπόλοιπους τομείς.
Το ιδανικό για τη χώρα μας θα ήταν να κλείσει σε μια διετία αυτό το χάσμα που ‘χει ανοίξει, να συνεργάζονται όλα τα κόμματα σαν να είναι ένα, να πουν μόνο την αλήθεια οι πολιτικοί, να αρχίσει να γελάει κάποτε ο Έλληνας, να αρχίσει να συνειδητοποιεί ο πολίτης και να επιλέγει αυτούς που θα ψηφίσει χωρίς να το κάνει λόγω παράδοσης από τον γονιό του. Ακόμα, να σέβεται και να αγαπάει ο ένας τον άλλον.
Για το τραγούδι, πιστεύω ότι θα βρει τον δρόμο του. Υπάρχουν σήμερα υπέροχα πράγματα που βγαίνουν. Όμως, το τραγούδι από μόνο του ίσως δεν έχει τη δύναμη που είχε κάποτε, όταν έβγαιναν δέκα προτάσεις που μπορούσε κάποιος να τις παρακολουθήσει και τώρα είναι δέκα χιλιάδες με κατευθυνόμενη συμπεριφορά από το εξωτερικό χωρίς συλλογική αγάπη για την τέχνη κι εκεί χάθηκε η μπάλα. Το τραγούδι θα βρει τον δρόμο του όταν θα ισορροπήσει και η κοινωνία. Είμαστε προέκταση της κακώς κείμενης κοινωνίας στην εποχή μας.

Άρα ουσιαστικά φαντάζεστε εκκαθάριση για το μέλλον.
Ναι, πρέπει να γίνει εκκαθάριση από τις επόμενες γενιές. Είναι καιρός να ανακεφαλαιώσουμε με την κρίση και να μπούμε σε άλλες λογικές με γενναιότητα, με αλήθεια ώστε να πάμε παρακάτω. Το χρωστάμε στα παιδιά μας.

 


Επισκεφτείτε το επίσημο site του καλλιτέχνη από όπου είναι και οι φωτογραφίες στη διεύθυνση

http://tonios.gr

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Γι’ αυτό που είμαι σίγουρη για μένα είναι πως αγαπάω με ερωτικό πάθος τον Άνθρωπο.
Κατερίνα Γώγου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

Δεν έχουν καταχωρηθεί γεγονότα.

ΤΥΧΑΙΑ TAGS