131 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
23.08.2019
Ορφέας | Main Feed
Μιχάλης Τσαντίλας

Με τα τραγούδια της Δανάης Παναγιωτοπούλου πρωτοήρθα σε επαφή το καλοκαίρι του 2007, όταν η πρωτοεμφανιζόμενη τότε τραγουδοποιός, πλαισιωμένη από τους μόνιμους συνεργάτες της Παντελή Ραβδά και Άγγελο Αγγέλου, άνοιξε τη συναυλία του Φοίβου Δεληβοριά στο Θέατρο Βράχων. Ήδη από την προηγούμενη χρονιά, το ντεμπούτο της, με τίτλο Οίκος Αντοχής, είχε προκαλέσει αίσθηση καθώς φανέρωνε μία ιδιαίτερη και ευαίσθητη δημιουργό.
Μου την σύστησε ο Αντώνης Μποσκοΐτης ένα βράδυ στο Nosotros και η πρώτη κουβέντα που πετάχτηκε απ’ το στόμα μου ήταν: «θα κάνουμε καμιά συνέντευξη;». Το είχα στο νου μου από καιρό βλέπετε. Η συγκυρία βέβαια δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη, καθώς εκείνες τις μέρες είχε μόλις κυκλοφορήσει το νέο της πόνημα, Homo Logotypus, από τη νεοσύστατη Yafka Records, το οποίο και μού χάρισε. Για την κουβέντα που θα διαβάσετε, βρεθήκαμε στο Θησείο, σε ένα ήσυχο καφέ. Είπαμε πολλά, αρκετά από τα οποία υπάρχουν στις παρακάτω αράδες. Ιδού λοιπόν μία από τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις που έκανα ποτέ.

Να ξεκινήσουμε από τον καινούργιο σου δίσκο. Πώς ήταν η διαδικασία και τι άλλαξε από τον προηγούμενο;
Δ.Π.: Η διαδικασία είναι η ίδια. Όπως και ο πρώτος, έχει ενιαίο ήχο κι αυτό γίνεται γιατί βγαίνει μέσα από τις ζωντανές εμφανίσεις. Με τους ανθρώπους με τους οποίους κάνουμε μαζί συναυλίες, καταλήγουμε σιγά σιγά σε μια ενορχήστρωση και μετά την ηχογραφούμε. Στο στούντιο βέβαια μπορεί να έχουμε και μια έξτρα ιδέα αλλά έτσι έγινε σε γενικές γραμμές.
Τα τραγούδια είναι καινούργια ή είναι και από το σώμα δουλειάς που είχες από την εποχή που έψαχνες για δισκογραφική;
Δ.Π.: Είναι 2-3 που υπήρχαν από παλιά, κάποια που έγραψα αφού ηχογραφήσαμε τον πρώτο δίσκο και μέχρι να τον κυκλοφορήσουμε, αλλά και κάποια πολύ πρόσφατα, του καλοκαιριού.
Ήταν πολύ γρήγορη η διαδικασία. Γράψατε δύο μήνες και μπαμ, τον βγάλατε. Όπως τον παλιό καλό καιρό... Γιατί συνήθως οι δίσκοι καθυστερούν πολύ στην επεξεργασία.
Δ.Π.: Ξέραμε από την αρχή τι πάμε να κάνουμε και ξέραμε και τα πρακτικά θέματα οπότε δεν είχαμε πρόβλημα. Δηλαδή φαντάσου ότι τον δίσκο τον πήραμε από το εργοστάσιο την ημέρα της παρουσίασης.
Το προσωπικό σου στυλ με αυτό τον δίσκο νομίζω γίνεται αρκετά ξεκάθαρο. Το στιχουργικό σου ύφος, το μουσικό σου ύφος με το τζαζ κλίμα. Πώς και δεν χρησιμοποιείς περισσότερο ηλεκτρισμό ή στοιχεία από τη ροκ μουσική; Το ρωτάω γιατί ο στίχος σου είναι δηκτικός και θα μπορούσε και ο ήχος σου να είναι πιο επιθετικός.
Δ.Π.: Είναι τι αρέσει στον καθένα. Όταν έχω ένα στίχο και πάω να τον μελοποιήσω, αυτό μου βγαίνει. Όταν πας να κάνεις κάτι, δεν επιλέγεις ούτε ύφος ούτε τίποτα. Πρώτα έχεις φτιάξει δέκα πράγματα και μετά τα κάνεις ένα σύνολο.
Το τζαζ ύφος που υπάρχει και εδώ είναι δικό σου ή θα έλεγες ότι έχουν παίξει περισσότερο ρόλο οι μουσικοί, κυρίως οι δύο πιανίστες (Παντελής Ραβδάς και Άγγελος Αγγέλου);
Δ.Π.: Με τα παιδιά παίζουμε μαζί μουσική πάνω από 5 χρόνια, οι τρεις μας, που σημαίνει ότι δεν ξέρεις πια τι είναι ποιου. Παίζουμε μουσική 2-3 φορές την εβδομάδα. Μου αρέσει αυτό σαν διαδικασία, πιστεύω ότι αν βρεις έναν κώδικα με έναν ή δύο άλλους ανθρώπους πας πολύ παραπέρα απ’ ό,τι θα μπορούσε ο καθένας μόνος του.
Σε τι όργανο γράφεις τα τραγούδια σου και πώς ξεκινάς συνήθως;
Δ.Π.: Γράφω στην κιθάρα και συνήθως ξεκινάω από τον στίχο.
Είσαι σπουδαγμένη;
Δ.Π.: (γέλιο) Ναι, έχω και πτυχίο! Όχι, δεν έχω πάει σε ωδείο. Έχω κάνει κάποια χρόνια πιάνο, κάποια χρόνια κιθάρα, κάποια χρόνια τραγούδι και κάποια χρόνια τύμπανα, με δασκάλους. Δεν ήταν οργανωμένες σπουδές. Η οργανωμένη σπουδή που έχω κάνει είναι το θέατρο.
Σαν μουσικό, σε ενδιαφέρουν θέματα όπως η τεχνική;
Δ.Π.: Όχι, δε με απασχολεί. Όταν έχω χρόνο, μελετάω αλλά δεν είναι προτεραιότητά μου. Ακριβώς γι’ αυτό συνεργάζομαι με αυτούς τους πολύ καλούς μουσικούς. Είναι και τι ταιριάζει στον καθένα.
Παρ’ όλα αυτά, εσύ χειρίζεσαι όλες τις κιθάρες στον δίσκο...
Δ.Π.: Ναι, ακριβώς επειδή είχα κάποιο χρόνο να μελετήσω και τα συγκεκριμένα τραγούδια νομίζω ότι απαιτούσαν να παιχτούν έτσι.
Ένα στοιχείο που είδα να επαναλαμβάνεται και στον καινούργιο δίσκο, είναι ότι χρησιμοποιείς θραύσματα μελωδιών από άλλα τραγούδια. Αυτό γιατί γίνεται;
Δ.Π.: Αυτό είναι ένα παιχνίδι που μας αρέσει να το κάνουμε. Το κάνω ούτως ή άλλως στον στίχο και αρχίσαμε να το κάνουμε και στην ενορχήστρωση. Είναι σαν να παραφράζεις κάτι και ουσιαστικά παίρνεις είτε μια μουσική είτε μια λεκτική φράση που είναι εντυπωμένη στον ακροατή σε ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο και τη βγάζεις από αυτό το πλαίσιο και τη βάζεις κάπου αλλού. Σχολιάζεις πολλά πράγματα ταυτόχρονα έτσι.
Η χρησιμοποίηση του εθνικού ύμνου στο τραγούδι Μολότοφ είχε κάποιο συγκεκριμένο σκοπό;
Δ.Π.: Ξεκινάει αυτό το μοτίβο που είναι ο εθνικός ύμνος και μετά καταλήγει στον ήχο της σειρήνας του ασθενοφόρου οπότε νομίζω είναι σαφές τι πάει να πει. (γέλια)
Έχεις σπουδάσει γερμανική φιλολογία και δουλεύεις ως μεταφράστια. Θα έγραφες ποτέ στίχους σε άλλη γλώσσα;
Δ.Π.: Δεν ξέρω αλλά δεν έχω μπορέσει ακόμα. Το έχω σκεφτεί αλλά δεν έχω κάτσει να προσπαθήσω. Είχα σκεφτεί ας πούμε αν θα μπορούσα να μεταφράσω κάποια από τα υπάρχοντα τραγούδια ή πώς θα μπορούσε να είναι κάποιο από αυτά στα αγγλικά αλλά νομίζω ότι μετά θα ήθελε και άλλη μελοποίηση. Την μελοποίηση την κάνεις σε σχέση με τον ήχο των λέξεων περισσότερο και όχι με το νόημα, οπότε αν έγραφα στα αγγλικά ή στα γερμανικά, μπορεί να έγραφα ένα άλλο είδος μουσικής, δεν ξέρω. Νωρίς είναι ακόμα...
Δεν έχεις πάντως πρόβλημα με τους Έλληνες που τραγουδούν στα αγγλικά έτσι; Γιατί έχουν ακουστεί πολλές απόψεις, από τον Νίκο Πορτοκάλογλου ας πούμε, ότι δεν μπορεί να είναι δικό σου ένα τραγούδι αν τραγουδάς στα αγγλικά, δεν μπορεί να είσαι εσύ. Πώς το βλέπεις;
Δ.Π.: Εγώ δεν πιστεύω στους κανόνες. Οτιδήποτε κάνεις με κάποια σκοπιμότητα σού γυρίζει μπούμερανγκ αλλά αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τη γλώσσα, έχει να κάνει και με τον ήχο που χρησιμοποιείς και με οτιδήποτε. Όχι, δεν έχω κανένα πρόβλημα απλά θεωρώ ότι με τη μητρική του γλώσσα κανείς έχει μια σχέση που δεν την έχει με καμία άλλη.
Είπες σε μία συνέντευξη ότι το τραγούδι για σένα είναι κυρίως θέμα περιεχομένου και όχι τόσο μορφής (στην Αγγελική Πούλου, Η Καθημερινή, 1/7/2007).
Δ.Π.: Υπήρχε κυρίως στη λογοτεχνία μία διαμάχη για τη μορφή και το περιεχόμενο, αρκετά παλιά, και σπουδάζοντας γερμανική φιλολογία και μαθαίνοντας γι’ αυτό, συμφώνησα με τη σχολή που έλεγε ότι η μορφή πρέπει να υπηρετεί τόσο καλά το περιεχόμενο που να μην την καταλαβαίνεις, να σου φαίνεται φυσική, να μην τη σημειώνεις.
Άρα έχει σημασία τι λες και όχι πώς το λες, έτσι;
Δ.Π.: Στην Τέχνη υπάρχει μια μαγική συνταγή για τον καθένα. Η μορφή πρέπει να είναι τόσο καλά δουλεμένη ώστε να μη φαίνεται και να μην προβάλλεται. Αυτό νομίζω εννοούσα τότε, ότι αν ο στόχος σου είναι να συγκινήσεις, με την έννοια του συν-κινώ, με καμία ταμπέλα και με κανένα σύμβολο δεν μπορείς να το πετύχεις. Αλλιώς απλά συντάσσεσαι, λες ότι είμαι σουρεαλιστής ή είμαι τζαζίστας, που σημαίνει ότι πάω με αυτούς. Αυτό όμως είναι περισσότερο δήλωση πίστης.
Συνεργάζεσαι και με τη Μαρία Παπαγεωργίου, μία νέα τραγουδίστρια, στο Homo Logotypus.
Δ.Π.: Βεβαίως! Πολλαπλώς! Κάνει φωνητικά σε αρκετά τραγούδια, λέει ένα τραγούδι και φτιάξαμε μαζί και το τελευταίο, το κρυφό.
Αυτό γιατί είναι κρυφό αλήθεια;
Δ.Π.: Γιατί δεν εντάσσεται ακριβώς στο σύνολο από τη μία, από την άλλη επειδή μού ‘ρθε ένα πρωί μέσα σε όλο το τρέξιμο των τελευταίων μηνών και είναι ένα σχόλιο για το όλο πράγμα.
Το τραγούδι που ερμηνεύει η Μαρία το έγραψες για την ίδια;
Δ.Π.: Όχι, το είχα γράψει και γενικά, όταν γράφω, δεν έχω κανέναν στο μυαλό μου, ούτε εμένα.
Είναι κάπως διαφορετικό από τα άλλα νομίζω, είναι μπλουζ.
Δ.Π.: Ναι είναι μπλουζ. Το έλεγα στα λάιβ μου. Με τη Μαρία γνωριστήκαμε τα τελευταία 2 χρόνια. Την άκουσες κι εσύ. Είναι δυνατόν να την ακούσεις και να μην πεις «θέλω να πει ένα τραγούδι στον δίσκο μου;» Σκεφτόμουν ποιο από τα τραγούδια του δίσκου θα της ταίριαζε, δοκιμάσαμε και αυτό ήταν που τής πήγε γάντι. Την εκτιμώ πάρα πολύ και σαν τραγουδίστρια και σαν άνθρωπο και πιστεύω ότι θα δούμε πολύ ωραία πράγματα απ’ αυτήν.
Άλλωστε πιστεύω ότι αν δεν εκτιμούσες κάποιον σαν άνθρωπο δεν θα συνεργαζόσουν μαζί του, έτσι;
Δ.Π.: Ε, βέβαια.
Πες μου λίγο για την Yafka Records και για το πώς προέκυψε η ιδέα για κάτι δικό σας.
Δ.Π.: Με τους ανθρώπους που εμπλέκονται στη Yafka, ούτως ή άλλως τον τελευταίο καιρό, ο ένας στα πράγματα που έκανε ο άλλος έδινε χέρι όπως μπορούσε και όταν άρχισε το τοπίο γύρω γύρω να γίνεται τόσο άγριο που όχι απλά να μην έχει κάτι να σου προσφέρει αλλά να φοβάσαι και να το πλησιάσεις κιόλας, είπαμε να του βάλουμε και μία σφραγίδα. Ένα πράγμα που λέγεται Yafka δεν μπορεί να είναι εταιρεία, απλά λύνει κάποια διαδικαστικά θέματα με τα οποία αλλιώς θα έπρεπε να μπλέξουμε. Ουσιαστικά είναι μια ιδέα για την οποία έχουμε γράψει διάφορα στο site (www.yafkarecords.gr). Πιστεύουμε πολύ στη συνέργεια. Αυτό που εισπράτουμε, τουλάχιστον εγώ, από φίλους μου σε συζητήσεις που έχουν σχέση με τον ακροατή, είναι ότι ο κόσμος, σε πάρα πολλά επίπεδα, όχι μόνο στη μουσική, έχει κουραστεί από τα τεχνάσματα, από τα διαφημιστικά κόλπα, από το μάνατζμεντ, από την κακομεταχείριση όταν πηγαίνει στα μαγαζιά και όλο αυτό το πράγμα λειτουργεί εις βάρος της μουσικής της ίδιας εν προκειμένω. Αυτό πρέπει να αναταχθεί με κάποιο τρόπο και πρέπει να το πιάσεις απ’ την αρχή, από το πόσο κάνει το ποτό εκεί που εμφανίζεσαι μέχρι το ποιος βγάζει τον δίσκο σου, τι άλλο βγάζει αυτός που βγάζει τον δίσκο σου και ούτω καθεξής. Κανείς από μας δε θέλει να χτίσει σπίτια από τη μουσική και μπορείς να είσαι και τίμιος με το εντός πολλών εισαγωγικών “target group”, μπορείς να έχεις μια σχέση ευθεία και όχι να πουλάς μούρη και να ζητάς και 10 ευρώ παραπάνω.
Το label αυτό θα είναι αποκλειστικά για δικές σας δουλειές ή έχετε σκοπό να βοηθήσετε και άλλους που ψάχνουν μια διέξοδο στη δισκογραφία;
Δ.Π.: Έχουν μπει πολύ στο λεξιλόγιο όσων ανησυχούν για τη μουσική λέξεις όπως «βοήθεια», «ευκαιρία» κλπ. ενώ δεν είναι έτσι. Ένας άνθρωπος που κάνει πρωτογενή δημιουργία δεν χρειάζεται βοήθεια και αυτού του είδους η δημιουργία δεν πρόκειται ποτέ να χαθεί, γιατί αυτός που την κάνει έχει ένα σαφέστατο κίνητρο να το κυνηγήσει με κάθε τρόπο. Το σύστημα αυτή την εποχή παραπαίει οπότε μπορείς πάρα πολύ εύκολα, και με τις ευκολίες που σου δίνει η τεχνολογία, να βγάλεις τη δουλειά σου προς τα έξω. Εμείς αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι καταρχήν να θίξουμε διάφορα θέματα για να ανοίξει μια συζήτηση έτσι ώστε και άλλοι άνθρωποι να πάρουν τη δική τους δουλειά στα χέρια τους και να μην περιμένουν «βοήθεια» από διάφορους, κατά τη γνώμη μου ανίδεους, γιατί δεν ξέρω κανέναν παραγωγό στη δισκογραφία που να είναι ελεύθερος να κάνει αυτό που θέλει ακόμα κι αν έχει κάτι φοβερό στο μυαλό του. Οπότε είναι πολύ καλύτερο σήμερα, μέχρι να υπάρξει μια υγιής δομή, να έχει ο καθένας τη δουλειά του στα χέρια του.
Οπότε ο καθένας για τον εαυτό του...

Δ.Π.: Όχι! Μέσα στη Yafka υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν τελείως διαφορετικά πράγματα, βρήκαμε έναν τρόπο να συναντηθούμε. Δεν είναι ο καθένας για τον εαυτό του απλά βγάζουμε από το παιχνίδι τους παρείσακτους και προφανώς μεταξύ μας και όποιος άλλος θέλει, ανταλλάσσουμε πληροφορίες και ό,τι μπορεί ο καθένας. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να πούμε «παιδιά, ελάτε όλοι να σας βγάλουμε δίσκο». Θέλουμε να γίνονται πράγματα που υπάρχει λόγος να γίνουνε και που υπάρχει λόγος να είναι όλα μαζί, όχι οτιδήποτε που αξίζει τον κόπο και δεν έχει πού να βγει, να το κάνουμε. Έτσι έχασαν οι δομές την αξιοπιστία τους γιατί δεν υπάρχει μία κοινή αισθητική πίσω από τα πέντε-δέκα πράγματα που βγάζει η μικρή ή η μεγάλη εταιρεία.
Έχεις μιλήσει σε όλες τις συνεντεύξεις σου για τους μεσάζοντες, τους αναφέρεις και στο τραγούδι Σιγουριά από το Homo Logotypus. Ένας μεσάζων είμαι κι εγώ αυτή τη στιγμή. Πώς αντιμετωπίζεις τον Τύπο;
Δ.Π.: Δεν είσαι μεσάζων γιατί δεν δουλεύεις εκ μέρους κάποιου.
Δουλεύω εκ μέρους ενός περιοδικού που θα σε κάνει εξώφυλλο και θα πουλήσει 10,000 τεύχη.
Δ.Π.: (γέλιο) Έτσι σου ‘πανε; Κοίταξε, όπως και σε όλα τα πράγματα, και στον Τύπο δεν υπάρχει κανένα φύλλο που να είναι εντελώς αξιόπιστο. Αν ανοίξεις μια εφημερίδα, καταλαβαίνεις τι είναι μια πρωτοβουλία ενός συντάκτη, καταλαβαίνεις τι είναι σπρώξιμο, τα διαβάζει κανείς αυτά πια, τα έχει δει τόσες φορές να γίνονται.
Είσαι δύσπιστη;
Δ.Π.: Ναι, είμαι δύσπιστη απέναντι στον Τύπο, βέβαια.
Παρ’ όλο που εσύ δεν έχεις αντιμετωπίσει σκληρή κριτική...
Δ.Π.: Το θέμα είναι αυτό, ότι σπάνια αντιμετωπίζει κανείς σκληρή κριτική, αντιμετωπίζει αδιαφορία. Είναι σα να μην υπάρχεις. Μπορεί να βγω να ουρλιάζω έξω και να μη με προσέξει κανείς. Αλλά η αλήθεια είναι ότι σήμερα τη σκοπιμότητα τη διαβάζει κανείς πολύ εύκολα.
Εσύ παράπονα έχεις από την προβολή σου;
Δ.Π.: Η αλήθεια είναι ότι για τον πρώτο δίσκο γράφτηκαν αυτά τα δύο χρόνια αρκετά και γράφονταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Και μάλιστα καλά πράγματα.
Για τα μπλογκς άλλωστε είσαι ένα είδος ιέρειας. Δεν ξέρω αν έχεις διαβάσει...
Δ.Π.: Αλήθεια;! (γέλια) Όταν κάνουμε κάτι, πάντως, είναι δύσκολο να περάσει ένα δελτίο τύπου. Μία από τις αποφάσεις της ομάδας αρχικά, και της Yafka μετά, είναι ότι δεν πρόκειται να δώσουμε δραχμή για διαφήμιση, πληρωμένες καταχωρήσεις κλπ.
Οι «μέσα μεσάζοντες» ποιοι είναι; (αναφέρομαι στον στίχο «Παίξε μου λίγο σιγουριά ίσα για να φυτέψω/ δυο σφαίρες στους μεσάζοντες, τους μέσα και τους έξω» από το τραγούδι Σιγουριά)
Δ.Π.: Ο εσωτερικός σου κόσμος, οι ενοχές που σού έχουν δημιουργήσει, ένα σύστημα σκέψης που σού έχουν φορέσει οι γονείς σου και το περιβάλλον, που μεγαλώνοντας πρέπει να διαλέξεις τι θα κρατήσεις από αυτό και τι όχι. Όλα αυτά που σε κάνουν να αλλοιώνεις την παρόρμησή σου, την επιθυμία σου, το τι υποθέτεις ότι αποφαίνεται το βλέμα των άλλων, που σε κάνουν τελικά να μικραίνεις και να είσαι δειλός.
Θα έδινες ποτέ τη μουσική σου τελείως δωρεάν, χωρίς κανέναν μεσάζοντα;
Δ.Π.: Ναι, βέβαια! Το έχω κάνει πολλές φορές, έχουμε παίξει σε πολλές συναυλίες χωρίς αμοιβή, για διάφορους λόγους. Και τους δίσκους μου θα έδινα αν βρισκόταν ένας τρόπος. Και στόχος της Yafka είναι όταν ένας δίσκος έχει βγάλει τα έξοδά του, να πέφτει η τιμή του. Ήδη ο πρώτος πωλείται φθηνότερα. Καλά, χαρίζουμε και πάρα πολλούς δίσκους.
Κι εμένα μου χάρισες έναν.
Δ.Π.: Ακριβώς γιατί είναι πιο σημαντικό, χωρίς να υπάρχει κάποια άνεση οικονομική από πίσω, απλά όλοι έχουμε κι άλλες δουλειές.
Εσύ στο παρελθόν προσέγγισες κάποιες από τις μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες χωρίς αποτέλεσμα.
Δ.Π.: Ναι, όχι φανατικά αλλά είχα κάνει μια βόλτα.
Αν υποθέσουμε ότι κάποια από αυτές σε καλούσε τώρα να σου κάνει δίσκο, θα πήγαινες;
Δ.Π.: Τώρα πια νομίζω όχι.
Ό,τι κι αν σου προσέφεραν;
Δ.Π.: Μα τι να μου προσφέρουνε; Εδώ δεν δίνουν λεφτά για παραγωγές πια! Αυτό που λες είναι ουτοπικό! Αυτή τη στιγμή υπάρχουν άνθρωποι με 15 χρόνια καριέρα πίσω τους και όνομα στο χώρο που η Lyra δεν μπορεί να τους πληρώσει την παραγωγή. Και τέλος πάντων, από τα πεπραγμένα μου είναι σαφές ότι δεν έχω καμία όρεξη να γίνω φίρμα ούτε να χτίσω σπίτια ούτε να λύσω τα προβλήματα των παιδιών μου αύριο. Αυτά που σου προσφέρει κανείς, πάντα έχουν ένα τίμημα. Το τίμημα του να σου πληρώσουν μια σούπερ διαφήμιση είναι ότι τον ήχο της φωνής σου, το πρόσωπό σου το έχεις κάνει λογότυπο, το έχεις κάνει ένα διδιάστατο και στείρο πράγμα που σημαίνει ότι ο άλλος όταν θα σε ακούσει δεν θα σε πάρει στα σοβαρά. Έστω κι αν δεν έχεις σκεφτεί όλη αυτή τη διαδικασία, ένα πρόσωπο που το βλέπεις στη Μεσογείων σκισμένο, μουτζουρωμένο ή κανονικό ή ακούς τη φωνή του για 3 δευτερόλεπτα σε ένα κανάλι, σε έναν σταθμό, και όλο αυτό είναι στο κεφάλι σου χωρίς να θες να είναι, όταν θα ακούσεις μία δουλειά που οι ίδιοι διατείνονται ότι είναι σοβαρή, δεν μπορεί να μην έχεις όλες αυτές τις πληροφορίες στο κεφάλι σου και δεν μπορείς να την ακούσεις καθαρά.
Μίλησες σε μία συνέντευξη για τη διαφορά ποίησης και στίχου λέγοντας ότι η ποίηση είναι κάτι που μπορεί να σταθεί μόνο του και ότι θεωρείς ότι οι δικοί σου στίχοι χρειάζονται τη μουσική για να σταθούν (στον Χρήστο Μιχαήλ, MusicHeaven, 27/8/2007).
Δ.Π.: Νομίζω πως ό,τι γράφω, τού λείπει ένα κομμάτι το οποίο συμπληρώνεται από τη μουσική. Η δική μου μουσική επίσης δεν πιστεύω ότι μπορεί να σταθεί μόνη της.
Γιατί τότε να τυπώνονται οι στίχοι στα φυλλάδια των cd;
Δ.Π.: Δεν το έχω σκεφτεί ποτέ!
Και αν θέλουμε τυπωμένους τους στίχους, γιατί δεν θέλουμε και τη μουσική;
Δ.Π.: Λέξεις ξέρει ο καθένας να διαβάζει, μουσική δεν ξέρει οπότε δε θα είχε κανένα νόημα μια παρτιτούρα. Νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει με τα πολλά διαφορετικά είδη νοημοσύνης που έχει ο κάθε άνθρωπος. Υπάρχουν άνθρωποι που όταν ακούν ένα δίσκο, ειδικά τις πρώτες φορές, τούς δίνει κάτι περισσότερο το να έχουν μπροστά τους τον στίχο και να τον διαβάζουν.
Δεν αποσπά αυτό από τη μουσική;
Δ.Π.: Αν τους αποσπά, ας μην το διαβάζουν.
Απλά θεωρώ ότι στην Ελλάδα ρίχνουμε σχεδόν αποκλειστικά τη βαρύτητα στον στίχο και δεν ασχολούμαστε με τη μουσική γιατί ακριβώς δεν ξέρουμε να την εκτιμήσουμε.
Δ.Π.: Η αλήθεια είναι ότι στο σχολείο μαθαίνουμε να διαβάζουμε λέξεις, δε μαθαίνουμε να διαβάζουμε νότες.
Δε θα έπρεπε;
Δ.Π.: Ασφαλώς.
Δε θα ήταν μεγάλη οικονομία, εκτός των άλλων, να μην τυπώνονται οι στίχοι;
Δ.Π.: Αυτή είναι η λογική του να είναι ολόκληρος ο δίσκος άυλος και προς τα εκεί πάει το πράγμα. Πάντως εμένα, ακούγοντας έναν δίσκο, μου αρέσει να έχω πρόσβαση σε ένα βιβλιαράκι, το οποίο πια έχει και μία εικαστική αξία. Κι εγώ σε αυτό τον δίσκο προσπάθησα να είναι ένα ακόμα σημαντικό κομμάτι του.
Οπότε βλέπεις τον δίσκο ως ένα ενιαίο πακέτο.
Δ.Π.: Ναι. Και υπάρχει πάντα το πρακτικό θέμα του ότι μπορεί να μην ακούσεις κάτι καθαρά και να νομίζεις ότι είναι κάτι άλλο.
Η γνώμη μου είναι πάντως ότι οι δικοί σου στίχοι ρέπουν προς την ποίηση, στέκονται άνετα και μόνοι τους. Χρήζουν εντούτοις πολλές φορές ερμηνείας όσον αφορά αυτό που θέλεις να πεις. Μπορεί ο καθένας βέβαια να τους ερμηνεύσει όπως θέλει, αλλά αυτό που θες εσύ να πεις δεν είναι για μένα πάντα ξεκάθαρο.
Δ.Π.: Να ξεκαθαρίσω ότι ένα τραγούδι μου δεν λέει ό,τι να ‘ναι. Οριοθετεί ή περιγράφει ένα κομμάτι όπου ο καθένας μπορεί να βάλει τα δικά του μέσα. Τώρα τι θέλω εγώ να πω ή από πού μου ήρθε, λίγο ενδιαφέρον έχει τελικά. Νομίζω πάντως ότι είμαι αρκετά σαφής.
Όσες φορές πάντως ρωτήθηκες, και είναι αρκετές, δέχτηκες να αναλύσεις, να εξηγήσεις για τι μιλάς στο εκάστοτε τραγούδι. Υπάρχουν πολλοί καλλιτέχνες που δεν το κάνουν γιατί, λένε, δεν θέλουν να επηρεάσουν τους ακροατές.
Δ.Π.: Αν με ρωτήσεις κάτι και έχω να πω κάτι πάνω σε αυτό, θα σου το πω. Αν δεν έχω, δε θα σου πω. Ο ακροατής κάνει ό,τι θέλει, είναι και λίγο πατερναλιστικό να λες ότι θέλεις να τον καθοδηγήσεις προς κάποια κατεύθυνση και δε συμβαίνει κιόλας. Είναι λίγο μεγαλομανία εκ μέρους του δημιουργού να προσπαθήσει να κατευθύνει τον τρόπο που ο άλλος θα εισπράξει αυτό που έχει φτιάξει.
Έχω μια απορία για το Λαύριο από τον Οίκο Αντοχής. Είναι κάτι σαν απάντηση στο αντίστοιχο τραγούδι (Τι Έπαιξα Στο Λαύριο, από τον άλμπουμ Η Ρεζέρβα του1979) του Σαββόπουλου;
Δ.Π.: Αυτό το κομμάτι είναι γεμάτο παραφράσεις. Γενικά το Λαύριο έχει μια σημειολογία συγκεκριμένη, την οποία χρησιμοποίησε ο Σαββόπουλος και μετά από τόσα χρόνια προσθέτω κι εγώ μια ψηφίδα σε αυτή την εικόνα που έχουμε για αυτό το σύμβολο. Δεν είναι θέμα απάντησης, είναι θέμα κώδικα.
Έχεις ερωτηθεί πολλές φορές για το ποιοι καλλιτέχνες υπήρξαν σημαντικοί για σένα αλλά έχεις αποφύγει να απαντήσεις, λέγοντας ότι ακούς τα πάντα.
Δ.Π.: Δεν αποφεύγω, έτσι είναι!
Δεν υπάρχει κάποιος που σου άλλαξε τη ζωή;
Δ.Π.: Όχι. Ο τρόπος που βλέπω το γράψιμο, τη σκηνή κτλ. διαμορφώθηκε κατά πολύ από τα 4 χρόνια που ήμουν στη δραματική σχολή στο θέατρο Εμπρός. Από ‘κει και πέρα, είτε στη γλώσσα είτε στη μουσική, δεν έχω κάποιον ως ορόσημο γιατί αυτά τα πράγματα είναι πολυδιάστατα, δεν μπορείς να λειτουργείς με μια κατεύθυνση. Την ώρα που γράφεις μουσική, ούτε εσύ ο ίδιος δεν ξέρεις τι περνάει από το κεφάλι σου. Και, για μένα, δεν έχει ενδιαφέρον να το ψάξω, τουλάχιστον όχι τώρα, γιατί κανείς καταλήγει σε μια συνταγή η οποία του κλείνει άλλες διεξόδους.
Είπες επίσης ότι σε συγκινούν τα συνεκτικά πρόσωπα (στον Σπύρο Αραβανή, Δίφωνο #160, Απρίλιος 2009). Θες να μου δώσεις κάποιο παράδειγμα;
Δ.Π.: Ο Χατζιδάκις ας πούμε ήταν ένα συνεκτικό πρόσωπο.
Όταν λες συνεκτικά εννοείς αυτά τα πρόσωπα των οποίων η ζωή και το έργο συμβάδιζαν.
Δ.Π.: Ναι, αυτά που δεν έλεγαν άλλα και άλλα έκαναν. Που δεν τραγουδούσαν για τον έρωτα και έδερναν γυναίκες, ξέρω ‘γω. Πάντα νομίζω, μπορεί να είναι και πολύ ρομαντικό αυτό, ότι όταν ένας άνθρωπος ωραιοποιεί το κεφάλι του για να το αποτυπώσει ή αντίστοιχα στη ζωή του αφήνει το τέρας να βγει, ενώ στην τέχνη του δεν το αφήνει, αυτό φαίνεται και στο έργο του. Ο Χατζιδάκις εκτός από μουσικό έργο είχε και ένα κοινωνικό έργο τεράστιο και έκανε παρεμβάσεις στον πολιτισμό της Ελλάδας που ακόμα δεν τις έχουμε καταλάβει. Δεν έχουμε καταλάβει το αποτύπωμά τους, θέλω να πω.
Δεν έχουν ενδιαφέρον και τα πρόσωπα με μεγάλες αντιθέσεις; Ο John Lennon, ας πούμε, δεν έχει μεγάλο ενδιαφέρον;
Δ.Π.: Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω ψάξει τη ζωή του John Lennon και δεν ξέρω σε τι αναφέρεσαι...
Ήταν ένας άνθρωπος που τραγουδούσε «All you need is love…» και έδερνε γυναίκες όπως το είπες. (γέλιο)
Δ.Π.: Α ναι; Την έδερνε τη Yoko; (γέλιο)
Τη Yoko δεν την έδειρε ποτέ αλλά την προηγούμενη. Θέλω να σου πω ότι πολλές φορές μπορεί να μην είναι προσποίηση, μπορεί να είναι... οτιδήποτε, δεν ξέρω...
Δ.Π.: Ναι... Είναι τελικά τι συγκινεί κάποιον...
Δεκτόν! Υπάρχει...
Δ.Π.: ...ζωή μετά τον θάνατο; (γέλιο)
Θα σε ρωτήσω και γι’ αυτό! (γέλια) Υπάρχουν σαφείς πολιτικές αναφορές παντού στα τραγούδια σου. Υπάρχει κάποιος πολιτικός χώρος, όχι απαραίτητα εντός Βουλής ή κομματικών σχηματισμών, όπου, αν όχι ανήκεις, νιώθεις ότι θα μπορούσες να ενταχτείς;
Δ.Π.: Δεν είμαι γραμμένη πουθενά. Το κακό με τους χώρους όταν οργανώνονται είναι ότι χάνουν την αλήθεια τους. Υπάρχουν οργανωμένες προσπάθειες που θεωρώ ότι αξίζει κανείς να τις στηρίξει.
Όπως;
Δ.Π.: Όπως η Ανοιχτή Πόλη, η Πρωτοβουλία Των Κατοίκων Των Εξαρχείων, οι καταλήψεις της ΓΣΕΕ και οι διάφορες καταλήψεις που έγιναν τον Δεκέμβρη και κάποιες από αυτές που υπάρχουν ακόμα και πιστεύω ότι πλέον σήμερα το να μην είσαι πολιτικοποιημένος είναι σαν να δουλεύεις υπέρ μιας άλλης πλευράς, σαν να κάνεις την πάπια, σαν να ψηφίζεις υπέρ μιας κατάστασης παγιωμένης. Και αυτό, στη δική μας την περίπτωση, αφορά και τον τρόπο που γίνονται οι δίσκοι, οι συναυλίες και όλα αυτά που σου έλεγα πριν.
Έπαιξες και στο φεστιβάλ της νεολαίας του Συνασπισμού. Αυτό πώς προέκυψε;
Δ.Π.: Με καλέσανε και έπαιξα.
Να υποθέσω ότι δεν θα έπαιζες για τη νεολαία του ΠΑΣΟΚ ας πούμε...
Δ.Π.: Όχι. Η συγκεκριμένη νεολαία δεν είναι περιχαρακωμένη, δηλαδή εμπλέκονται και αυτοί σε διάφορα πράγματα που εκείνοι δεν έχουν τον πρώτο ρόλο και αυτό πρέπει να τούς επιστρέφεται. Συν το ότι παλεύουνε δέκα πράγματα που αξίζουν και τον κόπο. Με πολλά άλλα διαφωνώ αλλά κυρίως επειδή οι ίδιοι δεν είναι πίσω από μια γραμμή, δηλαδή μπορεί να διαφωνούν με τις μολότοφ αλλά στα δικαστήρια υπερασπίζονται αυτούς που κατηγορούνται με τον τρομονόμο, κάτι που δεν κάνει κανένας άλλος, αυτό πρέπει να τούς επιστραφεί κιόλας.
Και μιας και είπαμε για μολότοφ, να πούμε λίγο και για τα Δεκεμβριανά. Προφανώς σού άρεσε αυτό που έγινε...
Δ.Π.: Πρέπει να προσέχουμε λίγο τι λέμε. Αυτό που έγινε είναι η δολοφονία ενός ανθρώπου.
Ναι, εννοώ τα μετά από αυτό...
Δ.Π.: Ναι, απλά ας προσέχουμε λίγο πώς το λέμε για να μην ξεχνάμε και τι έγινε. Αυτό που έγινε τον Δεκέμβριο είναι πολύ ελπιδοφόρο. Ο τρόπος που παρουσιάστηκε ήταν εξώφθαλμα άθλιος, δηλαδή για ανθρώπους που έχουν ίντερνετ,βλέποντας τον Πρετεντέρη και τον Παπαχελά καταλαβαίνουν ότι οι τύποι μας δουλεύουνε ψυχρά. Οπότε, την επόμενη φορά που θα τους ακούσεις να μιλάνε για κάτι για το οποίο εσύ δεν έχει τύχει να ψάξεις, θα το σκεφτείς τρεις φορές. Εκτεθήκανε δημόσια πρόσωπα ανεπανόρθωτα όπως ο πρόεδρος της ΕΡΤ ας πούμε, ο οποίος βγήκε και έκανε μια ανακοίνωση φασιστική εντελώς. Συν ότι τα πράγματα που τέθηκαν όπως ο αφοπλισμός της αστυνομίας, οι καταγγελίες για τη ΓΣΕΕ και τον ρόλο της όλα αυτά τα χρόνια, για την ΕΣΗΕΑ που την κατέλαβαν οι «αφανείς» δημοσιογράφοι, τα παιδιά που τρέχουνε μ’ ένα μικρόφωνο και βγάζουν ένα μεροκάματο και προσπαθούν παράλληλα να κάνουν κάτι, και που είναι στο ίδιο συνδικαλιστικό όργανο με τον Σόμπολο και αυτούς που προανέφερα. Όλα αυτά έδειξαν και κατήγγειλαν αυτό που λέγαμε πριν, ότι ένα πράγμα όταν οργανώνεται έχει την τάση να καπελωθεί και να λειτουργήσει για εντελώς άλλους σκοπούς και όχι για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των ανθρώπων που διατείνεται ότι υπερασπίζεται.
Η, έστω δικαιολογημένη, βία μπορεί να βγάλει κάπου;
Δ.Π.: Η αλήθεια είναι ότι η οργανωμένη βία που δέχεται η κοινωνία δεν μπορεί να μείνει χωρίς απάντηση και όταν δίνεις μία, δύο, τρεις απαντήσεις και όλοι κάνουν πως δεν ακούνε, εξωθείσαι στη βία. Θυμάμαι στην Ομόνοια, το βράδυ της Δευτέρας αν δεν κάνω λάθος, που με κάθε τζάμι που έσπαγε ένα πλήθος χιλιάδων ανθρώπων φωνάζανε «όλε» και ξαφνικά μετά οι ίδιοι λέγανε ότι δε νομιμοποιείται αυτό. Είναι λίγο οξύμωρα όλα αυτά, δηλαδή δεν μπορούμε να τα δούμε μονοδιάστατα, με μοναδικό επιχείρημα την υπεράσπιση του δικαιώματος στην ιδιοκτησία...
Εγώ ρωτάω γενικότερα, αν μπορεί να πάει κάπου το πράγμα, προς το καλύτερο...
Δ.Π.: Αυτό λέω. Τα πράγματα τον Δεκέμβρη δείξανε ότι ναι, μπορεί να πάει κάπου.
Τι άλλαξε;
Δ.Π.: Ε, κάτσε! Από σήμερα, αύριο; Άλλαξε το ότι μια γενιά πολιτικοποιήθηκε. Άλλαξε το ότι ξαφνικά κάποια πράγματα είναι γνωστά και τα συζητάμε. Με θυμάμαι να λέω σε ένα οικογενειακό περιβάλλον με μεγαλύτερους ανθρώπους ότι υπάρχουν ασφαλίτες ντυμένοι φρικιά και με κοιτάγανε σαν να έχω έρθει από τον Άρη και ξαφνικά το έδειξε η τηλεόραση. Αυτό είναι πολύ μεγάλο πράγμα στην εξέλιξη της συνείδησης μιας κοινωνίας, δεν μπορούμε να περιμένουμε όμως μέσα σε λίγους μήνες να έχει χτιστεί μαγικά η «δίκαιη κοινωνία». Ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερο το ποσοστό των ανθρώπων που αμφιβάλλει για την ποιότητα της δημοκρατίας που έχουμε κι αυτό είναι μεγάλο πράγμα ακριβώς γιατί δεν έμεινε εκεί, στη βία και στα σπασίματα τραπεζών. Και είδες ότι το επόμενο φασιστικό πράγμα που έγινε, τη διαμαρτυρία των μουσικών της Λυρικής Σκηνής, που είπαν ότι δεν παίζουν αφού φιλιούνται «αυτές οι αδερφές», δεν θα ήταν τόσο έντονο, δεν θα το καταλαβαίναμε τόσο καλά αν δεν είχαν προηγηθεί όλα τα άλλα τον Δεκέμβρη. Και θα γίνουν κι άλλα, είναι σίγουρο.
Μακάρι. Να πάμε και κάπου αλλού. Έχεις πει ότι δε σε αφορά το μεταφυσικό τραγούδι (στον Ηρακλή Οικονόμου, Μετρονόμος #27, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2007).
Δ.Π.: Μάλλον απαντούσα σε μια ερώτηση του τύπου: «γιατί δεν γράφεις κάτι πιο εύκολο για να γίνεις πιο γρήγορα γνωστή».
Αυτό που ήθελα να σε ρωτήσω είναι μήπως θα ήταν βαρετό να μην υπήρχε καθόλου «μεταφυσικό» τραγούδι.
Δ.Π.: Να συννενοηθούμε πρώτα τι εννοούμε. Το τραγούδι είναι μία τέχνη που μπαίνει στην καθημερινότητα, είναι σπάνιο προνόμιο αυτό, η ζωγραφική δεν μπαίνει στην καθημερινότητά μας, η λόγια μουσική και η λογοτεχνία επίσης δεν μπαίνουν. Το να μπει λοιπόν η ποίηση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων το ’60 ήταν κάτι που είχε νόημα και είχε και αποτέλεσμα. Τότε ήταν που οργανωνόταν η Αθήνα, όπου ξαφνικά στήθηκαν πολυκατοικίες-κουτάκια και οι άνθρωποι αντέδρασαν απέναντι σε αυτό. Αυτή είναι βέβαια μια πολύ πρόχειρη εκτίμηση. Αυτή η ποίηση, του Γκάτσου ας πούμε, ουσιαστικά κοπιαρίστηκε, δηλαδή ένας καθημερινός λόγος με αναγωγές σε υπαρξιακά θέματα. Έχω ακούσει χιλιάδες κόπιες λέξεων, τεχνικής μεταφορών κτλ. που ουσιαστικά μιμούνται το ίδιο πράγμα και απλά έχουμε μάθει να το αποδεχόμαστε γιατί είναι ένας κώδικας που τον ξέρουμε. Αυτό εννοώ ότι είναι βαρετό, ότι δεν είναι πρωτογενές και ότι γίνεται με μια σκοπιμότητα να περάσει. Αλλιώς, φυσικά, δεν έχει μόνο την πολιτική διάσταση ο άνθρωπος.
Και άλλωστε κάθε τι που κάνει κανείς, πολιτική στάση αποτελεί, έτσι;
Δ.Π.: Βέβαια.
Υποθέτω ότι η θρησκεία δεν έχει θέση στη ζωή σου...
Δ.Π.: Όχι.
Ούτε με την πολύ ευρεία έννοια της λέξης; Θα μου έκανε εντύπωση βέβαια αν ήταν αλλιώς...
Δ.Π.: Όχι, δεν... Αλλά στα τραγούδια μου μιλάω περισσότερο για την οργανωμένη θρησκεία, που είναι τόσο καλά οργανωμένη που απενεργοποιεί τους ανθρώπους χρησιμοποιώντας τον φόβο και την ενοχή, τόσο που μάς έχει γίνει δεύτερη φύση και αυτό είναι ένα πράγμα που το αναφέρω, που το γράφω, που δε μου αρέσει και το κρίνω. Το ότι είμαστε αυτόνομοι το έχουμε διακυρήξει από τον Διαφωτισμό, υπάρχει δεν υπάρχει Θεός, ο άνθρωπος είναι κυρίαρχος της μοίρας του. Δεν έχει τόσο σημασία να αποφασίσει κανείς αν υπάρχει ή δεν υπάρχει Θεός, σημασία έχει να αποφασίσει τι κάνει στη ζωή του. Το ότι κάποιοι κυβερνούσαν τον κόσμο επικαλούμενοι τη βούληση του Θεού σταμάτησε να είναι «νόμιμο».
Οπότε δεν έχεις ανάγκη να πιστέψεις σε κάτι τέτοιο, βρίσκεις νόημα στη ζωή σου όπως είναι.
Δ.Π.: Εγώ ναι. Αλλά αυτό δεν είναι κάτι που μπορείς να το προτείνεις ή να πεις ότι έτσι είναι. Η χειραγώγιση είναι το θέμα.
Μιας και έγινες και μητέρα πρόσφατα, ακούω πολλούς να αναρωτιούνται σε τι κόσμο φέρνουμε τα παιδιά μας, μήπως να μην κάνουμε παιδιά και τέτοια. Εσύ τι θα απαντούσες σε αυτό;
Δ.Π.
: Αφού έχω παιδί είναι σαφές το τι λέω. (γέλια) Δε μπορεί να χάσουμε τη μαγεία της ζωής και είναι και λίγο αλαζονικό αυτό που λέμε ότι ο άνθρωπος καταστρέφει τον κόσμο. Το σύμπαν είναι ένα σύστημα που λειτουργεί πριν τον άνθρωπο και θα λειτουργεί και μετά, ο άνθρωπος είναι περαστικός από εκεί. Σήμερα άκουγα στο ραδιόφωνο κάτι σχετικό με τις κηλίδες στον Ήλιο και την άμβλυνση της υπερθέρμανσης. Αυτό είναι φοβερό γιατί βλέπεις ότι το ίδιο το σύστημα έχει έναν δικό του τρόπο. Δεν λέω ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να έχουμε οικολογικές ανησυχίες αλλά ο άνθρωπος δεν είναι σε αυτή την παντοδύναμη θέση. Το να ζεις τη ζωή, τον έρωτα, τα παιδιά, είναι ένα μαγικό πράγμα που σε υπερβαίνει και είναι κρίμα να το χάνει κανείς.
Και να κλείσουμε με το τι υπάρχει πέρα από ‘δω...
Δ.Π.: Είπαμε, Θεός δεν υπάρχει. (τρανταχτά γέλια) Λοιπόν, τα σχέδια είναι τα εξής: στην Κρήτη ο Χατζιδάκις έκανε τη Μουσική Ακαδημία Κρήτης, τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο, τις γιορτές στα Ανώγεια, όλα αυτά πριν 30 χρόνια. Φέτος συμπληρώνονται και 15 χρόνια από τον θάνατό του. Η Yafka λοιπόν και ο Γιώργος Μητρόπουλος, που ήταν τότε στην οργάνωση, στο Τρίτο Πρόγραμμα και ανάμεσα στους συντελεστές όλων αυτών των παρεμβάσεων, θα κάνουμε μια γιορτή για τον Χατζιδάκι. Θα γίνει ένα εξαήμερο που θα έχει φωνητικό σεμινάριο από τον Σπύρο Σακκά, μουσικό σεμινάριο από τον Ross Daly και θεωρητικό σεμινάριο από τον Δημήτρη Λέκκα, καθημερινές προβολές ταινιών των οποίων είχε γράψει τη μουσική ο Χατζιδάκις και ταινιών μικρού μήκους σημερινών δημιουργών, και συναυλίες από τους Σακκά, Κουρουπό, Αλίκη Καγιαλόγλου, Ντόρα Μπακοπούλου και άλλους. Από ‘κει και πέρα, πρέπει να ανασυγκροτηθούμε για να ετοιμάσουμε το επόμενο λάιβ για τον χειμώνα. Αυτό που θα γίνει το καλοκαίρι είναι πολύ μεγάλο και θέλει τρέξιμο. Δεν έχουμε και το άγχος να κάνουμε οχτακόσια πράγματα και να είμαστε παντού, δεν το θέλουμε ακριβώς γιατί όλοι μας κάνουμε διάφορα πράγματα και δε μας ενδιαφέρει η εξειδίκευση. Υπάρχει επίσης ένα σχέδιο να βγει από τη Yafka ένα βιβλίο που μετέφρασα με άρθρα που έγραψε η Meinhof σε ένα περιοδικό της τότε εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς που λεγόταν Κονκρέτ μέχρι που εντάχθηκε στην Baader-Meinhoff οπότε και δεν μπορούσαν πια να την βρουν. Έγραφε πολιτικές αναλύσεις για την τότε επικαιρότητα στη Γερμανία η οποία είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία, με τη συνεργασία των δύο μεγάλων κομμάτων, με το πώς αντιμετώπιζαν τον ναζιστικό παρελθόν κλπ. Επίσης, υπάρχει ένα βιβλίο με παραμύθια για παιδιά μίας νέας, πολύ ταλαντούχας παραμυθούς, της Ελένης Σταμούλη, το οποίο θέλουμε να το βγάλουμε τρίγλωσσο ή τετράγλωσσο, στα ελληνικά, βουλγάρικα, αλβανικά και ίσως και αραβικά, και να βρούμε έναν τρόπο να φτάσει στα παιδιά για τα οποία γράφεται.

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Άστοχα πράγματα και κινδυνώδη, οι έπαινοι για των Ελλήνων τα ιδεώδη.
Κωνσταντίνος Καβάφης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

23/8/1952 Γεννήθηκε στην Κέρκυρα η τραγουδίστρια Βίκυ Λέανδρος

ΤΥΧΑΙΑ TAGS